Basiliek en Abdij van Sint-Maarten van Tours
| Basiliek en Abdij van Sint-Maarten van Tours | ||||
 |
||||
| De basiliek van Sint-Maarten van Tours | ||||
| Plaats | Tours | |||
| Coördinaten | 47°23′N 0°40′E | |||
| Gebouwd in | 1886 - 1924 | |||
| Gewijd aan | Martinus van Tours | |||
| Monumentale status | Monument historique sinds 1840 | |||
| Architectuur | ||||
| Stijlperiode | Neoromaans | |||
|
||||
De basiliek en abdij van Sint-Maarten van Tours in Tours fungeerden meer dan duizend jaar als de begraafplaats van Sint-Maarten van Tours en waren een van de belangrijkste christelijke bedevaartsoorden.
Vóór het tijdperk van Sint-Maarten, bisschop van Tours sinds 372, was een Tours een Gallo-Romeinse stad van middelgroot belang. Na zijn dood in het jaar 397 in Candes zijn de monniken van Tours erin geslaagd om in het bezit te komen van het lijk van Sint-Maarten en hebben hem begraven op de plek waar later de basiliek van Sint-Maarten van Tours is gebouwd. Kort na de dood van Sint-Maarten begonnen de bedevaarten naar zijn graf (een der belangrijkste graven van het christendom). Dit werd gestimuleerd door de reputatie van de heilige. Dit veranderde het karakter van de stad volledig. Meer dan duizend jaar was Tours hierdoor een van de belangrijkste steden van het Westen en een metropool van het christendom. In de middeleeuwen was deze basiliek een van de grootste kerken in het Westen.
In het jaar 508, na de overwinning op de Visigoten in de Slag van Vouillé en de verovering van Aquitanië in het voorgaande jaar, was de basiliek van Sint-Maarten al zo belangrijk voor de Merovingische Clovis I († 511) geworden dat hij er de afgezant van de Byzantijnse keizer Anastasios I ontving. Deze verleende hem hier de titel "Consul van het Westen". Dezelfde koning verleende de abdij immuniteit, die later door Chlotharius I († 561) werd bevestigd.
Van het jaar 796 tot 804 was Alcuinus, de adviseur van keizer Karel de Grote en organisator van de eerste theologische en filosofische lezingen, abt van de abdij van Sint-Maarten.
In het jaar 853 werd de basiliek door de Noormannen, onder hun leider Hastein, in brand gestoken. Hetzelfde gebeurde met de andere kerken in de stad. De relieken van de heilige waren daarvoor al naar Cormery gebracht, en werden naar Auxerre verplaatst. Robert de Sterke werd in het jaar 866 in de Slag van Brissarthe gedood toen hij probeerde Hastein en zijn Noormannen uit het land te verdrijven .
De positie van lekenabt van het klooster was in handen van de familie van Robert de Sterke, de Robertijnen, de voorvaderen van het Huis Capet. Zij gebruikten het klooster als een soort centrale administratie voor hun bezittingen. De abt en graaf maakten gebruik van de beschikbare kanunniken van de abdij als een soort van persoonlijke kanselarij. Bovendien gebruikten zij de helft van de mantel van heilige Sint-Maarten, de "cappa", als macht- en legitimiteitsymbool voor de functie van lekenabt. De voorvader van het Huis Capet, Hugo Capet is zo aan zijn bijnaam gekomen.
Inhoud |
[bewerken] Bouwgeschiedenis
[bewerken] De basiliek in de vijfde eeuw
Bisschop Brixius had in het jaar 437 een houten kapel laten bouwen voor de huisvesting van het graf en de halve mantel van Sint-Maarten van Tours. Zich bewust van de invloed van dit heiligdom liet de bisschop Perpetuus ter vervanging hiervan de eerste basiliek bouwe in 471. Gregorius van Tours geeft de volgende omschrijving:
- "L'évêque Perpétuus […] fit construire la grande basilique qui subsiste encore aujourd'hui, et qui est à cinq cent cinquante pas de la ville. Elle a cent soixante pieds de long et soixante de large. Elle a en hauteur, jusqu'à la voûte, quarante-cinq pieds. Elle a trente-deux fenêtres du côté de l'autel et vingt dans la nef qui est ornée de quarante-et-une colonnes. Dans tout l'édifice, il y a cinquante-deux fenêtres, cent vingt colonnes, huit portes, trois du côté de l'autel et cinq dans la nef […] Comme la boiserie de la première chapelle était d'une structure élégante, le pontife ne crut pas à propos de détruire cet ouvrage : il fit bâtir, en l'honneur des apôtres Pierre et Paul, une autre basilique dans laquelle il fit placer cette boiserie".
Sint-Maartens lichaam werd uit de kapel van de kluis van Candes-Saint-Martin gehaald en in Tours in een sarcofaag begraven achter het hoofdaltaar van de nieuwe basiliek. Een groot blok marmer boven het graf, een gift van de Euphronius, bisschop van Autun (472-475), gaf de locatie aan.
[bewerken] De romaanse basiliek (10e eeuw - 1860)
De kerk werd collegiale kerk in het jaar 818, en werd na de brandstichting door de Noormannen weer herbouwd in de vroege elfde eeuw. Het gebouw werd ingewijd in 1014, maar bijna volledig herbouwd tussen 1070 en 1100. De kerk werd een belangrijke schakel in de Via Turonensis voor de bedevaart naar het graf van Sint-Jakobus in Santiago de Compostella in Spanje. Het is dan een van de vijf grote bedevaartkerken (samen met Sainte-Foy van Conques, Saint-Martial de Limoges, Saint-Sernin in Toulouse en de Sint-Jacobus van Compostela).
Na de beeldenstorm van de protestanten in 1562 werd het reliekschrijn van Sint-Maarten in brand gestoken. Alleen een stuk schedel, een arm en een been zijn behouden gebleven. Het oude gebouw bleef echter bestaan. In de 18e eeuw vervielen de abdij en de basiliek tot ruïnes en tijdens de Franse Revolutie werden zij uiteindelijk vernietigd en afgebroken. Op hun plaats nu loopt de Rue des Halles. Alleen de "Tour Charlemagne" (in 1928 gedeeltelijk ingestort en vervolgens gerestaureerd) en de klokkentoren (Frans: Tour de l'Horloge) uit de 11e tot 13e eeuw zijn bewaard gebleven als overblijfselen van de grote basiliek.
[bewerken] Het huidige gebouw
In 1840 werd het gebouw als monument historique beschermd en dit werd bevestigd na de onderzoekingen in 1858 en 1862. Men maakte op instigatie van de katholieke activist Léon Papin Dupont, de plannen bekend voor de wederopbouw van de romaanse basiliek. Léon Papin Dupont maakte in 1860 de herontdekking van het graf Sint-Maarten van Tours bekend. Geconfronteerd met deze ontdekking, werd besloten een nieuw gebouw bouwen op de locatie van de oude collegiale kerk van Sint-Maarten (in gebruik als stallen in 1797 en verwoest in 1798 tijdens de doorbraak van de rue des Halles), maar met kleinere afmetingen. Loodrecht op de kerk (dat wil zeggen, gericht noord-zuid), deelt de kerk haar fundering gedeeltelijk met die van haar voorganger. Ze is gebouwd van kalksteen, steen, graniet en marmer en heeft een leistenen dak. De crypte werd ingehuldigd in 1889 en de basiliek zelf in 1890. In 1925 werd de basiliek ingewijd.
[bewerken] Abten
- Hiethier, 766-776 Aartskanselier
- Alcuin († 804)
- Fridugisus, 819-832 Aartskanselier
- Adalhard de Seneschalk († 870)
- Robert de Sterke († 866) (Robertijnen)
- Hugo de Abt († 886) stiefzoon van Robert de Sterke
- Robert II de Vrome († 923), zoon van Robert de Sterke, 922 Koning van Frankrijk (Robertijnen)
- Hugo de Grote († 956) zoon van Robert I van Frankrijk (Robertijnen)
- Hugo Capet († 996), zoon van Hugo de Grote, 987 Koning van Frankrijk (Robertijnen, Huis Capet)
[bewerken] Diakenen
- Filips van Frankrijk, zoon van de koning Louis VI., 1157-1159 Aartsbisschop van Parijs
- Cornu Aubry, 1231-1236 Kanselier van Frankrijk
- Jean de la Cour, 1236-1244 Kanselier van Frankrijk
- Etienne de Mornay, 1314-1316 Kanselier van Frankrijk
- Guy van Boulogne, 1352-1373
- Nicolas d'Orgemont, † 1416
[bewerken] Externe links
 |
Zie de categorie Basiliek en Abdij van Sint-Maarten van Tours van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
