Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Scherpenheuvel

	Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Scherpenheuvel
	Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Scherpenheuvel
Plaats	Scherpenheuvel
	Architectuur
Architect(en)	Wenceslas Coeberger
Stijlperiode	Barok
Portaal	Christendom

De Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Scherpenheuvel is een basiliek gelegen op het grondgebied van de Scherpenheuvel-Zichemse deelgemeente Scherpenheuvel in België. Het oord is 's lands belangrijkste bedevaartsoord.

Scherpenheuvel was lange tijd slechts een gehucht van Zichem en werd door de toeloop van bedevaarders belangrijker dan Zichem. Het kreeg in 1605 stadsrechten en grachten en tegelijkertijd ook een grondplan in de vorm van een zevenpuntige ster met de basiliek in het centrum.

[bewerken] De basiliek

Het gebouw is de oudste koepelkerk in de Lage Landen en werd ingewijd in 1627 door de aartsbisschop van Mechelen, Jacobus Boonen. De kerk werd tot basiliek verheven in 1922 en is sinds 1952 een beschermd monument. Ze werd gebouwd op initiatief van de aartshertogen Albrecht van Oostenrijk en Isabella die vlak tegenover de basiliek in het nog bestaande huis het Gulden Vlies verbleven tijdens hun bezoeken aan Scherpenheuvel. Bij de inwijding offerde Isabella juwelen op de altaartrappen. Ze wilde hiermee aantonen dat aardse goederen niet het belangrijkst zijn.

Architect Wenceslas Coeberger bouwde de basisiek in de vorm van een zevenster, een symbool voor de zeven vreugden en zeven smarten van Maria. Het schilderij boven het hoofdaltaar is van Theodoor Van Loon.

De koepel heeft geen lichtopeningen en is met lood afgedicht. Hij is versierd met 298 zevenpuntige vergulde sterren. De zijkapellen zijn opgetrokken in ijzerzandsteen die in het nabijgelegen Langdorp werd gedolven.

De vierkante toren, met een beiaard van 49 klokken, is gebouwd uit zandsteen. De lantaarn (bovenste verdieping) kon pas worden gebouwd na een gift van Filips IV van Spanje. De toren is voorzien van een trap aan de binnenzijde. Hij werd in 1859 hersteld van de schade opgelopen door het naar beneden gooien van de door Franse revolutionairen verbrijzelde klokken.

Op 15 mei 2011 wordt tijdens een misviering een door paus Benedictus XVI geschonken Gouden Roos ereteken aan de basiliek overhandigd.

[bewerken] De bedevaart

In de nacht van 30 april en 1 mei trekken velen te voet naar de basiliek. Voor de ene is het een bedevaart, voor de andere een sportieve prestatie of een tocht ter bezinning. Ze openen hiermee het bedevaartseizoen. De Grote Trek die vanuit Antwerpen vertrekt is een klassieker waaraan mensen vanuit gans Vlaanderen deelnemen. Opmerkelijk is ook dat heel wat inwoners van Scherpenheuvel zelf deelnemen aan deze tocht. De deelnemers vertrekken om 4 uur aan de oude Sint-Willibrorduskerk te Berchem. Ze houden tussenstops in Lier en Aarschot om na een 57 km lange tocht in Scherpenheuvel aan te komen. Ze keren terug met autocars.

Ook vanuit Temse gaat men jaarlijks in mei op voetbedevaart. De 65-km lange tocht - wellicht de langste en verste naar dit bedevaartsoord - start om 4u aan de Onze-Lieve-Vrouwekerk te Temse om rond 19u aan te komen aan de basiliek waar om 20u een feestelijke eucharistieviering plaatsheeft.