Basiliek van San Marco (Rome)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De voorgevel van de San Marco
De grafsteen van Vannozza dei Cattanei

De Basiliek van San Marco (Italiaans: Basilica San Marco) is een basiliek in Rome. De aan de evangelist Marcus gewijde basiliek San Marco ligt aan het kleine Piazza San Marco, dat aan alle kanten wordt omsloten door de Piazza Venezia, en maakt sinds de vijftiende eeuw deel uit van het Palazzo Venezia.

Geschiedenis[bewerken]

De bouw van de San Marco zou in 336 na Chr. hebben plaatsgevonden en wordt toegeschreven aan de heilig verklaarde Paus Marcus, die enkel in dat jaar regeerde. Het is daarmee één van de oudste kerken in Rome. Na de stichting werd de kerk een aantal malen verbouwd en gerestaureerd door verschillende pausen. De grootste verbouwing vond plaats in de negende eeuw onder Paus Gregorius IV: hij gaf opdracht een heel nieuw kerkgebouw te bouwen. Van het oude gebouw is enkel een bronzen emmer met Jezus en apostelen bewaard gebleven, dat tegenwoordig in het Vaticaanse museum staat.

Na deze enorme verbouwing van Gregorius IV hebben er voornamelijk restauraties en af en toe een verandering, zoals de bouw van de renaissancevoorgevel en de toevoeging van de klokkentoren, plaatsgevonden. In 1451 werd de basiliek in het ontwerp van het Palazzo Venezia betrokken. Bovendien werd de San Marco-basiliek tot de nationale kerk voor de Venetianen benoemd en werd haar gevel daarop verrijkt met het wapen van Venetië. Dat was de laatste grote verandering, die de basiliek onderging.

Kardinaal Albino Luciani, de latere paus Johannes Paulus I, kreeg toen hij kardinaal gecreëerd werd, deze kerk als titelkerk. Tegenwoordig is Marco kardinaal Cé titularis van deze kerk.

Het gebouw[bewerken]

De renaissancegevel van de basiliek is van de hand van de Italiaanse schilder Leone Battista Alberti. Het witte gesteente is o.a. afkomstig van het Theater van Marcellus en het Colosseum.

In het voorportaal van de kerk bevinden zich archeologische inscripties en grafstenen, waaronder die van Vannozza dei Cattanei, een minnares van Paus Alexander VI. De steen is afkomstig van haar tombe in de Santa Maria del Popolo aan de Piazza del Popolo en toont de namen van de vier kinderen (Juan, Cesare, Joffre en Lucrezia) die ze de paus schonk.

De kerk bestaat uit drie beuken, die van elkaar gescheiden worden door jaspiszuilen uit Sicilië. De vloer is versierd met het in Rome veel voorkomende cosmatenwerk (stukjes ingelegd marmer in verschillende kleuren). Het plafond bestaat uit vijftiende-eeuwse houten cassetten, waarop het wapenschild van Paus Paulus II, de bouwer van het Palazzo Venezia, is aangebracht.

Onder het altaar bevindt zich de tombe van paus Marcus. De basiliek bevat naast dit centrale graf nog enkele rijk gedecoreerde graven van Venetiaanse kardinalen in de nissen.

Het apsismozaïek[bewerken]

De blikvanger van de basiliek is volgens velen de apsis. Daar heeft paus Gregorius IV een mozaïekversiering laten aanbrengen. In het mozaïek is het Lam Gods te herkennen, waar twaalf andere lammeren vanuit Jeruzalem en Bethlehem naartoe trekken. Ook zijn o.a. Jezus, paus Marcus, de evangelist Marcus en paus Gregorius zelf afgebeeld. Deze laatste leefde nog bij de voltooiing van het mozaïek, wat te zien is aan de vierkante, blauwe aureool (bestemd voor aardse personen) boven zijn hoofd. Ook opmerkelijk is de grootte van paus Gregorius IV: normaal gesproken werden pausen, vooral tijdens hun leven, kleiner afgebeeld dan de heiligen in het mozaïek. Het getuigt niet bepaald van bescheidenheid om zichzelf even groot te laten afbeelden als de heiligen naast hem.

Kerken in Rome

Sant'Agostino · Sant'Andrea al Quirinale · Sant'Andrea delle Fratte · Sant'Andrea della Valle · Sant'Andrea in Via Flaminia · Sant'Angela Merici · Santi Angeli Custodi a Città Giardino · Sant'Anselmo all'Aventino · Sant’Antonio di Padova a Circonvallazione Appia · Sant'Antonio in Campo Marzio · Sant'Antonio da Padova all'Esquilino · Sant'Antonio da Padova in Via Tuscolana · Sant'Apollinare alle Terme Neroniane-Alessandrine · Sant'Atanasio · Sant'Atanasio a Via Tiburtina · Santi Aquila e Priscilla · Santa Balbina · Santa Beata Maria Vergine Addolorata a piazza Buenos Aires · San Bernardo alle Terme · Santi Bonifacio e Alessio · San Callisto · San Camillo de Lellis · San Carlo ai Catinari · San Carlo al Corso · Santa Chiara a Vigna Clara · Basiliek van Santa Cecilia in Trastevere · San Cesareo in Palatio · San Clemente · San Crisogono · San Corbiniano · Santa Croce in Gerusalemme · Santa Croce in Via Flaminia · Sacro Cuore di Cristo Re · Sacro Cuore di Gesù · Sacro Cuore di Gesù agonizzante a Vitinia · Dio Padre Misericordioso · Santi XII Apostoli · San Domenico di Guzman · Santi Domenico e Sisto · Sant'Elena fuori Porta Prenestina · Sant'Emerenziana a Tor Fiorenza · Sant'Eugenio · Sant'Eusebio · Santi Fabiano e Venanzio a Villa Fiorelli · San Felice da Cantalice a Centocelle · Santa Francesca Romana · San Francesco di Paola ai Monti · San Francesco a Ripa · Friezenkerk · San Frumenzio ai Prati Fiscali · Gesù Divino Lavoratore · San Giacomo in Augusta · Il Gesù · San Gioacchino ai Prati di Castello · Santi Gioacchino e Anna al Tuscolano · San Girolamo dei Croati · San Giovanni Crisostomo a Monte Sacro Alto · San Gregorio Magno alla Magliana Nuova · San Giovanni Bosco in via Tuscolana · San Giovanni Maria Vianney · Santi Giovanni Evangelista e Petronio · Santi Giovanni e Paolo · San Giuliano Martire · San Giustino · Gran Madre di Dio · San Gregorio VII · San Gregorio Magno al Celio · Sant'Ignazio · Sint-Juliaan-der-Vlamingen · Sint-Jan van Lateranen · San Liborio · San Lorenzo in Damaso · San Luca a Via Prenestina · San Luigi dei Francesi · Santuario della Madonna del Divino Amore · Santi Marcellino e Pietro · San Marcello al Corso · San Leone I · Santa Maria delle Grazie a Via Trionfale · Santa Maria in Cappella · Santa Maria Liberatrice a Monte Testaccio · Santa Maria dell'Anima · Santa Maria della Salute a Primavalle · Santa Maria in Via Lata · Santa Maria Consolatrice al Tiburtino · Basiliek van Santa Maria Maggiore · Santa Maria in Aracoeli · Santa Maria Ausiliatrice in Via Tuscolana · San Marco · Santa Maria Goretti · Santa Maria della Pace · Santa Maria della Vittoria · Santa Maria del Popolo · Santa Maria del Suffragio (Rome) · Santa Maria in Aquiro · Santa Maria in Domnica · Santa Maria Immacolata a Grottarossa · Santa Maria in Trastevere · Santi Nereo e Achilleo · San Nicola in Carcere · Santa Maria Domenica Mazzarello · Santa Maria in Vallicella · Santa Maria sopra Minerva · Santa Maria Regina degli Apostoli alla Montagnola · Santa Maria in Transpontina · Santa Maria in Trivio · Santa Maria in Via · Natività di Nostro Signore Gesù Cristo a Via Gallia · Santissimo Redentore e Sant'Alfonso in Via Merulana · Nostra Signora del Sacro Cuore · Ognissanti in Via Appia Nuova · Pantheon (Rome) · Santi Pietro e Paolo a Via Ostiense · Santa Prassede · Santa Prisca · Santa Pudenziana · Santissimo Nome di Maria al Foro Traiano · San Patrizio · Sint-Paulus buiten de Muren · Santi Quattro Coronati · Preziosissimo Sangue di Nostro Signore Gesù Cristo · Sint-Pietersbasiliek · Santa Sabina · San Silvestro in Capite · Sixtijnse Kapel · Santa Teresa al Corso d’Italia · Tempietto van San Pietro in Montorio · San Pietro in Vincoli · San Salvatore in Lauro · Trinità dei Monti · Sant'Agnese in Agone · Santa Maria dei Miracoli en Santa Maria in Montesanto · Santa Maria in Campitelli · Sint-Agnes buiten de muren · Santa Maria degli Angeli e dei Martiri · Sint-Anastasiabasiliek · San Martino ai Monti · Sint-Pancratiusbasiliek · Sint-Sebastiaan buiten de Muren · Sant’Ugo · Beata Vergine Maria del Monte Carmelo a Mostacciano