Basilisken
| Basilisken | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
|||||||||||||
| Basiliscus vittatus | |||||||||||||
| Taxonomische indeling | |||||||||||||
|
|||||||||||||
| Geslacht | |||||||||||||
| Basiliscus Laurenti, 1768 |
|||||||||||||
Afbeeldingen Basilisken op  Wikimedia Commons
|
|||||||||||||
Basilisken op  Wikispecies
|
|||||||||||||
|
|||||||||||||
Basilisken (Basiliscus) zijn een geslacht van hagedissen uit de familie Corytophanidae. De soorten komen voornamelijk voor in Midden-Amerika en Zuid-Amerika, sommige soorten hebben zich verspreid tot in zuidelijk Noord-Amerika. Er is ook een fabeldier genaamd basilisk, zie basilisk (fabeldier).
Het zijn grote, tot ongeveer één meter lange hagedissen die worden gekenmerkt door een helm-achtige vergroeiing aan de achterzijde van de kop en meestal een of twee zeilachtige huidflappen op de rug en staart, vooral bij de mannetjes. Ze doen sterk denken aan de zeilhagedissen uit het geslacht Hydrosaurus, maar deze soorten behoren tot de agamen. Ook lang uitgestorven reptielen als Spinosaurus en Dimetrodon hadden een dergelijke zeil-achtige kam.
Alleen de vier soorten uit het geslacht Basiliscus uit de familie Corytophanidae worden basilisken genoemd. Alle andere soorten uit deze groep staan bekend als helm(kop)leguanen en hebben eveneens een verhoogde kam op de kop.
Basilisken staan bekend om het vermogen snel weg te rennen op de achterpoten, zelfs over het water. Hierbij trappen ze hard op het wateroppervlak, waardoor er een luchtbel ontstaat rond hun voet. De opstijgende lucht duwt de voet omhoog; zo komt de basilisk aardig ver. Na een tijd zakt het dier echter het water in en moet het verder zwemmen. Alleen basilisken lichter dan 200 gram kunnen over het water rennen. Het vermogen dit te doen heeft geleid tot de bijnaam Jezus Christushagedis.
Taxonomie [bewerken]
Geslacht Basiliscus
- Soort Helmbasilisk (Basiliscus basiliscus)
- Soort Basiliscus galeritus
- Soort Groene basilisk (Basiliscus plumifrons)
- Soort Gestreepte basilisk (Basiliscus vittatus)
Bronnen, noten en/of referenties
|
| Geslachten van de familie Corytophanidae (soortenlijst) |  |
|---|---|
|
Basiliscus · Corytophanes · Laemanctus |
