Basisinkomen
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Een basisinkomen is een onvoorwaardelijk inkomen, gegeven of gegarandeerd door de overheid aan de burgers.[1] Het is hoog genoeg om zonder luxe van te leven. Bij een lager bedrag wordt wel gesproken van een gedeeltelijk basisinkomen.
Inhoud |
[bewerk] Motivering
De invoering voor een basisinkomen kan uit verschillende overwegingen worden gemotiveerd [2][3]. Veel gehoorde motieven voor een basisinkomen zijn:
- fundamentele mensenrechten (recht op leven, aandeel in natuurlijke rijkdommen);
- idealistische motieven (vrijheid, lossere band tussen werk en inkomen, inkomensnivellering);
- sociale motieven (armoedebestrijding, vermijding van stigma's, tegengaan van uitbuiting);
- economische motieven (bevordering kleinschaligheid, evenwichtiger arbeidsverdeling, stimulering lokale economie);
- emancipatoire motieven (waardering van traditioneel door vrouwen verrichte werkzaamheden);
- ontwikkelingsmotieven (basisinkomen als ontwikkelingshulp, universeel basisinkomen);
- praktische overwegingen (eenvoud, vermijding van willekeur en bureaucratie).
[bewerk] Tegenstand
Het basisinkomen kent ook tegenstanders. Een veel gehoord argument is dat een basisinkomen ertoe zou leiden dat een (te groot) deel van de bevolking zou kiezen om geheel niet te gaan werken of zelfs geen opleiding meer te gaan volgen.
[bewerk] Praktische uitvoering
Het basisinkomen zou in principe een aantal sociale toelagen overbodig maken zoals kindervergoedingen, studiebeurzen, leeflonen; andere toelagen (bv. bij werkloosheid, ziekte, pensioen) zouden uit een vast deel (het basisinkomen) en een variabel deel bestaan. Het basisinkomen geldt ook voor werkenden, ambtenaren, zelfstandigen, vrije beroepen. Daardoor zouden de loonkosten gevoelig kunnen dalen en dus ook de binnenlandse productieprijzen van goederen en diensten. Door het optrekken en geleidelijk gelijkschakelen van de BTW-tarieven kunnen de verkoopprijzen naar het actuele peil opgetrokken worden en het zijn die meeropbrengsten die toelaten het basisinkomen te financieren.
[bewerk] Nederland
In Nederland werd het basisinkomen op de politieke agenda gezet door D'66 en de PPR die later samen met de PSP, CPN en EVP opging in GroenLinks. Het onderwerp stond aanvankelijk ook bij deze nieuwe partij in de belangstelling.[4]. De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) bepleitte in 1985 de invoering van een gedeeltelijk basisinkomen[5].
De AOW kan als een basisinkomen voor ouderen worden beschouwd, alleen niet voor ouderen die voor langere tijd in het buitenland hebben gewoond, omdat zij normaliter slechts AOW opbouwen over de jaren dat zij in Nederland wo(o)n(d)en.
De Wet Inkomensvoorziening Kunstenaars komt dicht in de buurt van een basisinkomen voor een specifieke beroepsgroep, evenals een vergelijkbare voorziening voor topsporters. Deze zijn echter niet geheel onvoorwaardelijk.
Een van de grootste propagandisten voor het basisinkomen is politiek activiste Saar Boerlage. Zij was vele jaren voorzitter van de Vereniging Basisinkomen.
[bewerk] België
In België is het basisinkomen door een aantal groene partijen in hun programma opgenomen; zie bijvoorbeeld het programma van de Vlaamse partij Agalev in de jaren '80. In het programma van de Belgische beweging Vivant (Voor Individuele Vrijheid en Arbeid in een Nieuwe Toekomst), opgericht door Roland Duchâtelet, staan het basisinkomen voor elke volwassene en de directe democratie centraal.
Aan de winnaars van het spel Win for Life van de Nationale Loterij een basisinkomen toegekend van 1000 euro per maand [1].
De hoogleraar Philippe van Parijs (Louvain-la-Neuve) geldt wereldwijd als een autoriteit m.b.t. het basisinkomen.
[bewerk] Overige landen
[bewerk] Alaska
In slechts één gebied ter wereld is een basisinkomen in de realiteit ingevoerd, namelijk in Alaska, waar elke inwoner jaarlijks het "Permanent Fund Dividend" krijgt. In 2006, 30 jaar na de start van het fonds, ontving elke inwoner van Alaska 1106,96 dollar. De tot nu toe hoogste uitkering bedroeg 1963,86 dollar, in het jaar 2000.
[bewerk] Wereld
Nationale organisaties die zich bezighouden met het basisinkomen zijn aangesloten bij het Basic Income Earth Network (BIEN), dat om het jaar een wereldcongres over het basisinkomen organiseert. In 1998 werd het BIEN-congres in Amsterdam gehouden, verzorgd door de Vereniging Basisinkomen en de Universiteit van Amsterdam.
Een voorstander van een wereldwijde invoering van het basisinkomen (het UNO-basisinkomen) was de Nederlandse kunstenaar Pieter Kooistra[6].
[bewerk] Externe links
| Referenties: |
|
