Bavaria Brouwerij

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Bavaria (bier))
Ga naar: navigatie, zoeken
Bavaria
De brouwerij van Bavaria te Lieshout,gezien vanaf het Wilhelminakanaal
De brouwerij van Bavaria te Lieshout,
gezien vanaf het Wilhelminakanaal
Oprichting voor 1680
Eigenaar familie Swinkels
Sleutelfiguren Jan Renier Swinkels, voorzitter directie
Drs. R.M.M Boelen RA, voorzitter RvC
Hoofdkantoor Lieshout
Producten bier, alcoholvrij bier, frisdrank, graanextract voor siroop, mout
Omzet Gestegen € 508 miljoen (2013)
Winst Gedaald € 15,5 miljoen (2013)
Website Bavaria
Portaal  Portaalicoon   Economie
Ontvangstruimte en café van Bavaria aan de Heuvel te Lieshout

Bavaria NV is een Nederlands familiebedrijf dat actief is in de bier- en drankensector. Het bedrijf heeft een jaaromzet van circa 500 miljoen Euro en is gevestigd in Lieshout, Noord-Brabant. De firma produceert en verkoopt vijf producten: bier, alcoholvrij bier, frisdrank, graanextract voor siroop en mout. De bierbrouwerij van Bavaria produceert jaarlijks omstreeks zes miljoen hectoliter bier, goed voor ongeveer driekwart van de omzet. De verkoop van mout aan derden draagt voor ruim vijftien procent bij, en de frisdrankactiviteiten beslaan een kleine tien procent van de omzet. In de Lieshoutse brouwerij wordt Bavaria bier gebrouwen met mineraalwater uit eigen bron en mout uit de eigen mouterij. De hop en de brouwgerst worden ingekocht bij boeren in Frankrijk, Duitsland, de VS en Nederland. Bavaria behaalt ongeveer 65 procent van de omzet uit export naar ruim 120 landen.

Geschiedenis[bewerken]

Ontstaan[bewerken]

De inmiddels afgebroken boerderij aan de Kerkdijk, de oorsprong van Bavaria, met rechts het brouwhuis.
De Kerkdijk bestaat niet meer, de ondergrond ervan maakt nu deel uit van het bedrijventerrein van Bavaria.

De oudste documenten omtrent deze brouwerij dateren uit 1680. De brouwerij hoorde bij een boerderij die gelegen was aan de Kerkdijk, eigenaar was Dirk Vereijken.[1] Lieshout telde op dat moment drie bierbrouwers, die kleinschalig het brouwersambacht uitoefenden en in hun boerderij een herberg dreven. De brouwerij aan de Kerkdijk had de grootste brouwketel van het dorp. Op 30 september 1700 is die ketel door de gesworen Pijler Hendrik Hoffdijck opgenomen en gepeild. De brouwketel bleek zestien en een halve ton te meten, iedere ton gelijk aan 106 potten volgens de maat van 's-Hertogenbosch.[2] Aannemende dat de inhoud van een ton 200 liter bedroeg, had de ketel aan de Kerkdijk een inhoud van 3300 liter.

Na het overlijden van Dirk Vereijken in 1684 ging de brouwerij over naar Hendrik van Moorsel Nomine Uxoris, gehuwd met Josina Vereijken. Hendrik van Moorsel overleed in 1715, de brouwerij werd bij de boedelscheiding in 1720 bij loting toegedeeld aan zijn minderjarige dochter Helena. Deze trouwde in 1730 met Laurens Moorrees, die vier jaar later overleed. Hun dochter Brigitta Moorrees trouwde in 1764 met Ambrosius Swinkels. Na het overlijden van Helena van Moorsel in 1773 werd Ambrosius Swinkels eigenaar N.U. van de brouwerij aan de Kerkdijk, op dat moment de enig overgebleven brouwerij in Lieshout.

Familietraditie[bewerken]

Vanaf 1773 is de brouwerij onafgebroken in het bezit gebleven van de familie Swinkels. Gedurende eeuwen produceerde het bedrijf alleen voor lokaal gebruik, het bier had een korte bewaartijd en er waren nauwelijks transportmogelijkheden. Toen in de loop van de tijd dranken als koffie en thee beschikbaar kwamen daalde het biergebruik. Vele kleinschalige brouwerijen werden gesloten, maar de brouwerij aan de Kerkdijk bleef met wisselend succes in gebruik. In 1904 had de 'Kerkdijk' drie man personeel, het was een van de kleinere ondernemingen in Lieshout.[3]

De grondstoffenschaarste tijdens de Eerste Wereldoorlog zorgde voor een verdere concentratie van brouwerijen. Met de openstelling van het Wilhelminakanaal in 1923 verkreeg de brouwerij extra aan- en afvoerwegen en daarmee nieuwe groeimogelijkheden. In 1925 richtten de drie gebroeders Frans, Piet en Jan Swinkels de firma Gebroeders Swinkels op. Het brouwhuis verhuisde van de oude locatie aan de Kerkdijk naar een nieuw gebouwde brouwerij, die onder de naam Bavaria is uitgegroeid tot een belangrijke industrie. De naam 'Bavaria' is een verwijzing naar het 'Beiersch bier', zoals ondergistend of pilsener bier toen vaak werd genoemd. De specialisering in pilsener bleek een groot voordeel voor Bavaria te zijn toen in 1926 het Bierbesluit van kracht werd. In dit besluit werd voor het eerst wettelijk vastgelegd aan welke receptuureisen bier in Nederland diende te voldoen.

Geleidelijk aan vergrootte men het afzetgebied, eerst binnen Noord-Brabant, later ook buiten deze provincie, waarbij men afspraken maakte met kasteleins. Sinds 1937 beschikt Bavaria over een eigen mouterij, die ook aan andere brouwers levert. De brouwerij groeide snel, maar de omzet stortte in gedurende en vlak na de Tweede Wereldoorlog. Daarna trad weer herstel in. Vanaf 1955 verkoopt Bavaria ook frisdrank onder de naam 3ES, een verwijzing naar de drie gebroeders Swinkels die op dat moment de directie vormden. Vanaf 1970 levert Bavaria een alcoholvrij bier dat vooral in islamitische landen zeer veel wordt verkocht. In de jaren '90 van de twintigste eeuw steeg de productiecapaciteit zeer snel. Bavaria heeft nu ook fabrieken in Zuid-Afrika en in Rusland. In het laatste land heeft Bavaria een groot marktaandeel verkregen.

In 2007 kreeg Bavaria een boete van bijna 23 miljoen euro van de Europese Commissie omdat zij verboden prijsafspraken gemaakt zou hebben met andere brouwers. Bavaria is een van de grootste brouwerijen van Nederland, en het bezit een van de grootste mouterijen van Europa.

Overnames[bewerken]

Detail van de toegangspoort van brouwerij De Koningshoeven

In 1987 werd de Exportmouterij Nederland te Wageningen overgenomen. In 2003 richtte Bavaria samen met Agrifirm de firma Holland Malt op. De partners investeerden in totaal 55 miljoen euro in een nieuwe moutfabriek met bijbehorende graansilo's in de Eemshaven. Medio 2006 werd de fabriek officieel in gebruik genomen en verhuisde Exportmouterij Nederland daarheen. De fabriek heeft een capaciteit van 165.000 ton wat overeenkomt met een jaaromzet van ongeveer 100 miljoen euro.[4] In november 2014 heeft Agrifirm zijn belang van 43 procent in Holland Malt verkocht aan Bavaria. De bierbrouwer had al de overige 57 procent van de mouterij in handen en is dus volledig eigenaar van het bedrijf.[5]

Een andere overname was die in 1996 van de Oirschotse Brouwerij De Kroon, opgericht in 1627, die vervolgens gesloten werd. De productie werd verplaatst naar de brouwerij in Lieshout.

In 1998 nam Bavaria de bierbrouwerij van Abdij Koningshoeven over, producent van het trappistenbier La Trappe. Omdat de bedrijfswinst nu niet langer uitsluitend naar goede doelen ging, maande de Internationale Vereniging Trappist Bavaria om het speciale trappistenlogo van de etiketten te halen. In oktober 2005 werd dit besluit teruggedraaid.

In 1999 werd frisdrankenproducent Herschi te Hoensbroek overgenomen van Hero. Dit merk werd, tezamen met de productiefaciliteiten, in 2008 verkocht aan Refresco.

Procedure over de merknaam Bavaria[bewerken]

De Europese Unie bepaalde in 2005 als gevolg van het beleid tot bescherming van regionale voedselaanduidingen, dat een Nederlandse brouwerij niet de merknaam Bavaria mag voeren. Dit zou zijn voorbehouden aan producenten uit de Duitse deelstaat Beieren, die in het Engels en in het Latijn "Bavaria" heet.

Volgens de brouwerij zelf is er echter een afspraak uit 2001 waarmee de brouwerij de naam mag behouden. Daarom stapte Bavaria naar het Europees Hof van Justitie, dat op 2 juli 2009 in deze kwestie uitspraak heeft gedaan. De uitspraak is tweeledig. De Beierse brouwers werden in het gelijk gesteld omtrent het feit dat Beiers Bier een beschermd product zou moeten zijn wat niet in andere gebieden gebrouwen mag worden (vergelijkbaar met bijvoorbeeld Champagne). Het hof benadrukt wel dat wanneer een bedrijf zijn merknaam te goeder trouw wettelijk heeft vastgelegd zoals Bavaria dat heeft gedaan, dit niet zou moeten betekenen dat het bedrijf zijn merknaam moet opgeven. Hieruit kan men opmaken dat bedrijven die dit te kwader trouw doen (in de wetenschap dat de gekozen merknaam tevens een beschermd streekproduct is) wel hun merknaam moeten opgeven.

Huisstijl[bewerken]

Bavaria introduceerde de huidige huisstijl op 12 oktober 2009. Toen werden zowel de etiketten als de kratjes opgefrist, met een prominente rol voor de kleur blauw. Tegelijkertijd lanceerde Bavaria een geheel nieuw logo. Directie en marketing zochten de toekomst van Bavaria in het verleden van het familiebedrijf. Zo kwamen zij bij een driehoekige vorm, die verwijst naar de drie broers Swinkels, met daarin een kompas met de 'S' van Swinkels die naar de oorsprong wijst: het Zuiden. En bij de vroeger overheersende kleur blauw. Dit zijn de hoekstenen geworden van de huisstijl die op één dag geïntroduceerd is, in alle uitingen, in alle (destijds) 117 landen.

Merken[bewerken]

Bavaria Premium Pilsener in export uitvoering
Bavaria Radler Lemon
Witte Trappist van La Trappe

Bier[bewerken]

De firma Bavaria levert bier onder meerdere merknamen.

Alcoholvrij bier[bewerken]

Alcoholvrij bier wordt geleverd onder twee namen.

  • Bavaria
  • Hollandia

Frisdrank[bewerken]

Bavaria produceert jaarlijks circa 500.000 hectoliter frisdrank, waarvan ongeveer 95 procent onder private label. De overige 5 procent verkoopt de firma niet onder het merk Bavaria, wel onder twee andere namen.

Marketing[bewerken]

TV-commercials[bewerken]

Bavaria kent een rijke historie aan televisiereclames waarin werd geadverteerd met bekendheden als Lee Van Cleef, Marco van Basten, Maradona, Arie Haan, Guus Meeuwis, Joan Collins, Don Johnson, Mickey Rourke, Hugh Hefner en Charlie Sheen.

De commercial uit 2014 met overleden idolen als Marilyn Monroe, Elvis Presley, Kurt Cobain, John Lennon, Bruce Lee en Tupac Shakur leidde in de Verenigde Staten tot verontwaardiging, met name in de pers. De reacties op YouTube waren overwegend positief.

Sportsponsoring[bewerken]

  • Profronde Stiphout
Van 2002 tot en met 2014 was Bavaria de (naam)sponsor van de Profronde van Stiphout. Dit wielercriterium dat twee dagen na de Tour de France plaatsvond wist altijd de vedettes uit de Tour de France aan de start te krijgen. De laatste jaren reed ook steeds de Tourwinnaar mee. Mede vanwege het wegvallen van diverse belangrijke sponsoren en de alsmaar toenemende kosten, heeft de Stichting Stiphout Wielerevenementen in november 2014 het besluit genomen geen profronde meer te organiseren.
  • City Racing Rotterdam
Bavaria was van 2006 tot en met 2012 hoofdsponsor van het evenement Bavaria City Racing, een Formule 1-demonstratie en parade van internationale raceauto's en coureurs uit de hoogste raceklasses. Het race-evenement vindt nog steeds ieder jaar plaats, maar met een andere sponsor en een andere naam.
  • Voetbalclubs
Bavaria sponsort diverse voetbalclubs, in binnen- en buitenland. De bierbrouwer heeft overeenkomsten met PSV, sc Heerenveen, NAC Breda, Roda JC, SBV Vitesse en Helmond Sport. In het buitenland worden clubs als AC Milan, Sampdoria en Genua gesponsord.

Ambush marketing[bewerken]

  • WK 2006: Leeuwenhose
Tijdens het WK Voetbal 2006 in Duitsland introduceerde Bavaria de Leeuwenhose als oranje-item. De Leeuwenhose, een broekpak dat een combinatie is van een leeuwenpak en een Duitse lederhose, werd een doorslaand succes. Dit oranje-item leidde ook tot veel ophef rondom het WK. De KNVB weerde de voorwerpen uit het stadion omdat Heineken sponsor is van de voetbalbond.
  • WK 2010: DutchDress
Voor het WK Voetbal 2010 bracht Bavaria een oranje jurkje in omloop, de DutchDress. Tijdens de wedstrijd Nederland-Denemarken werden 36 vrouwen met een Bavariajurk op last van de FIFA uit het Oranje-supportersvak verwijderd. Volgens de Wereldvoetbalbond maakten de Bavariababes zich schuldig aan ambush marketing door in korte jurkjes sluikreclame te maken voor Bavaria, dat geen commerciële partner is van de FIFA.[6] Bavaria heeft met de rel veel media-aandacht gekregen, precies het effect dat met ambush marketing in de regel wordt beoogd.[7] De twee Nederlandse vrouwen van het bureau dat de actie opzette in opdracht van Bavaria, werden vastgehouden in afwachting van een rechtszaak. De andere ingehuurde modellen gingen na een aantal uren weer vrijuit. Uiteindelijk heeft Bavaria een schikking getroffen met de FIFA vlak voor aanvang van het proces.[8]
De DutchDress is een museumstuk, het Amsterdam Museum heeft de oranje jurk in zijn collectie opgenomen. Bavaria is geen sponsor van het museum, waar Heineken wordt geschonken.[9]

Festivals[bewerken]

  • Bavaria Open Air
In augustus 2009 vond de eerste editie van Bavaria Open Air plaats, op eigen terrein nabij de brouwerij in Lieshout. Het tweedaagse popfestival had optredens van onder andere Rowwen Hèze, Guus Meeuwis, BLØF en Novastar. In 2010 is Bavaria Open Air voor de 2e keer gehouden. Het festival telde dat jaar ongeveer 22.000 bezoekers en er waren optredens van onder andere VanVelzen, The Baseballs, Guus Meeuwis, Jurk!, K's Choice en Clouseau.
In 2011 werd het festival voor de laatste keer gehouden. Ondanks het matige weer waren er ruim 20.000 bezoekers. Er waren optredens van onder andere Caro Emerald, Guus Meeuwis, Di-rect, BZB, Within Temptation en UB40.
  • Zo. Festival
Op 22 september 2012 organiseerde Bavaria voor de eerste keer het Zo. Festival, op het terrein waar in voorgaande jaren het Bavaria Open Air was gehouden. De eerste versie van het festival dat bedoeld is als een mix van bierbeleving, muziek en andere acts werd door ruim 3000 mensen bezocht.
Het tweede Zo. Festival vond plaats op 21 september 2013, het trok 5000 bezoekers. De derde editie, die gehouden werd op 20 september 2014, telde 6500 festivalgangers.

Bestuursleden[bewerken]

Directie[bewerken]

  • Ing. J.R.A.S.E. (Jan Renier) Swinkels, (1963), voorzitter, lid sinds 2004
  • P.J.F. (Pieter) Swinkels, (1969), lid sinds 2003
  • Ir. C.A.S. (Stijn) Swinkels, (1970), lid sinds 2003
  • Drs. F.A.M. (Frank) Swinkels, (1971), lid sinds 2002
  • Drs. P.J.J.M. (Peer) Swinkels, (1975), lid sinds 2003

Raad van Commissarissen[bewerken]

  • Drs. R.M.M Boelen RA, voorzitter
  • Ing. P.P.M.M. Swinkels
  • Mr. H.J.A.M. van Iersel
  • F.S.E.M. van de Zande
  • J.W. Sieburg

Resultaten[bewerken]

In de onderstaande figuur staan de financiële resultaten en enkele andere kengetallen van Bavaria vanaf 2009.

alle geldbedragen luiden in miljoenen
Jaar Omzet Bedrijfsresutaat Nettoresultaat Biervolume Brouwerij Lieshout Werknemers in Lieshout
2009 € 475 € 45,2 € 31,6 6,5 miljoen hectoliter nb
2010 Gedaald € 434 Stabiel € 45,2 Gedaald € 30,4 Gedaald 6,3 miljoen hl 704
2011 Gestegen € 449 Gedaald € 29,5 Gedaald € 25,1 Gedaald 5,7 miljoen hl Gestegen708
2012 Gestegen € 501 Gestegen € 29,9 Gedaald € 21,7 Gestegen 5,8 miljoen hl Gestegen714
2013 Gestegen € 508 Gedaald € 23,7 Gedaald € 15,5 Stabiel 5,8 miljoen hl Stabiel 714

Brandweer[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Bedrijfsbrandweer Bavaria voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Bavaria beschikt sinds 1979 over een eigen bedrijfsbrandweer.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Antoon Swinkels & Peter Zwaal (2008): Bavaria, Biografie van een brouwerij en een familie uit Lieshout, Bavaria, Lieshout, blz. 30, ISBN 978-90-73110-03-8.
  2. Paul van de Wiel (2011): De Plashoeve te Lieshout. Een reis van negen eeuwen met het huijs ende sijne bewoonders, eigen uitgave, Lieshout, blz. 61, ISBN 978-90-9026190-4
  3. Jos Bekx (2013):Wilhelminakanaal, feiten en herinneringen, eigen uitgave, Lieshout, blz. 20, ISBN 978-90-9027557-4
  4. Opening moutfabriek Holland Malt, 27 juni 2006 Geraadpleegd op 2012-03-12
  5. Agrifirm verkoopt belang aan Bavaria Geraadpleegd op 2014-12-08
  6. Bierbabes in shock door jurkjesaffaire AD, 18 juni 2010
  7. Bavaria-rel kan slecht voor WK-bid zijn AD, 17 juni 2010
  8. Zaak tegen Bavaria-babes geschikt Trouw, 22 juni 2010
  9. Bavariajurkje komt in museum Parool, 15 juli 2010