Bazel (Zwitserland)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken
Basel
Bazel
Gemeente in Zwitserland
Wapen van Basel
(Details)
Basel
Basel
Basel
Situering
Kanton Bazel-Stad
BFS/OFS/UST-code 2701
Soort gemeente Gemeente
Aangrenzende gemeenten Allschwil, Binningen, Birsfelden, Bottmingen, Huningue (FR), Münchenstein, Muttenz, Reinach, Riehen, Saint-Louis (FR), Weil am Rhein (DE)
Coördinaten 47°33'N  7°35'O
Algemeen
Oppervlakte 22,75 km²
Inwoners (2004) 166.563 (7321,45 inw/km²)
Hoogte 260 m
Overig
Postcode 4000
Netnummer 061
Taal Duits
Inwonersnaam Basler
Portaalicoon   Zwitserland
Münster van Bazel
Raadhuis van Bazel
Badischer Bahnhof
Typische basiliskenbron in Bazel
Messezentrum Basel

Bazel (Duits: Basel, Frans: Bâle) is de derde stad van Zwitserland en ligt in het noordwesten van het land aan de Rijn en de Birs. Bazel grenst in het noordwesten aan Frankrijk en in het noordoosten aan Duitsland. De stad telt 166.000 inwoners (2004); de grootstedelijke agglomeratie, die ook Franse (Saint-Louis) en Duitse steden (Weil am Rhein, Lörrach) omvat, telt 690.000 inwoners (2000). De stad Bazel beslaat vrijwel geheel het kanton Bazel-Stad. In het oosten van het stadskanton liggen echter ook nog de meer landelijke gemeenten Riehen en Bettingen.

Inhoud

[bewerken] Geschiedenis

Al in 374 na Christus werd melding gemaakt van een nederzetting aan de Rijn, Basilea. In 740 werd Bazel bisschopsstad en de plaats maakte een stormachtige ontwikkeling door vooral doordat de bisschoppen van Bazel machtige personen waren. Het grondgebied werd met grote landerijen en velden uitgebreid. Uiteindelijk ontstond een gebied waarin stad en land Bazel genoemd werden en werd er gesproken over Bazel-Stad en Bazel-Land. In 1501 trad Bazel toe tot de Zwitserse confederatie als kanton Bazel. In 1833 waren stad en land het oneens over diverse regelingen zodat het land zich van de stad afscheidde. Vanaf dat moment zijn Bazel-Stad en Bazel-Landschap zogenaamde halfkantons in Zwitserland.

zie ook Bazel (kanton)

[bewerken] Bestuurlijke indeling

Bazel bestaat uit 19 Quartieren die links en rechts van de Rijn liggen.

  • Quartieren linkerkant van de Rijn / Groot Bazel: Altstadt Grossbasel, Vorstädte, Am Ring, Breite, St. Alban/Gellert, Gundeldingen, Bruderholz, Bachletten, Gotthelf, Iselin, St. Johann.
  • Quartieren rechterkant van de Rijn/ Klein Bazel: Altstadt Kleinbasel, Clara, Wettstein, Hirzbrunnen, Rosental, Matthäus en Klybeck en Kleinhüningen (1893 geannexeerd).
Quartieren van Bazel


Quartieren Groot Bazel ha Quartieren Klein Bazel ha
Altstadt Grossbasel 37,63 Altstadt Kleinbasel 24,21
Basel-Vorstädte 89,66 Clara 23,66
Basel-Am Ring 90,98 Wettstein 75,44
Breite 68,39 Hirzbrunnen 305,32
St. Alban 294,46 Rosental 64,33
Gundeldingen 123,19 Matthäus 59,14
Bruderholz 259,61 Klybeck 91,19
Bachletten 151,39 Kleinhüningen 136,11
Gotthelf 46,62 Bazel 2275,05
Iselin (Bazel) 109,82 Riehen 1086,10
St. Johann 223,90 Bettingen 222,69
Kanton Bazel 3583,84

[bewerken] Stadsbeeld

Bazel ligt aan weerszijden van de Rijn; op de linkeroever ligt Groot Bazel en op de rechteroever Klein Bazel. De twee stadsdelen worden met elkaar verbonden door zeven bruggen, waarvan één spoorbrug. De Mittlere Rhein Brücke is de bekendste.

Groot Bazel herbergt het historische stadscentrum waar de 12e eeuwse Münster van Bazel beeldbepalend is. De Marktplatz met het gotische stadhuis en Jugendstilpanden behoort tot de belangrijkere pleinen. Een ander markant plein is de Barfüsserplatz: lokaal Barfi genoemd. Het plein ontleent zijn naam aan de Franciscanen die hier ooit hun klooster hadden en blootsvoets, ofwel barfuss rondliepen. De woonwijken in Groot Bazel hebben een groen, parkachtig karakter.

In Klein Bazel wordt het stadsbeeld beheerst door industrie. Voornamelijk aan de oevers van de Rijn tot in de voorsteden, zoals het tegen Duitsland gelegen Kleinhüningen, liggen uitgestrekte industrieterreinen.

[bewerken] Moderne architectuur

Bazel is een van de belangrijkste Europese centra voor hedendaagse architectuur. Het Bazelse architectenduo Herzog & de Meuron won in 2001 de Pritzker-Prize, die beschouwd wordt als de Nobelprijs voor de architectuur. Ze ontwierpen onder andere het museum Tate Modern in Londen, de Prada-winkel in Tokio en het Olympisch stadion voor de spelen van 2008 in Peking.

Enkele voorbeelden van hedendaagse architectuur in Bazel met het ontstaansjaar en de naam van de respectievelijke ontwerper(s):

  • 1995: Bankgebouw Aeschenplatz - Mario Botta
  • 1996: Museum Tinguely - Mario Botta
  • 1997: Fondation Beyeler - Renzo Piano
  • 1999: Peter-Merian-Haus - Hans Zwimpfer, met façades van beeldend kunstenaar Donald Judd
  • 2003: Messeturm - Morger Degelo Marques
  • 2005: Kantoorgebouw Elsässertor - Herzog en de Meuron
  • 2005: Kantoorgebouw Novartis - Diener, Federle en Wiederin

Op het terrein van meubelfabrikant Vitra in de tot de trinationale agglomeratie Bazel behorende Duitse plaats Weil am Rhein liggen verder belangrijke gebouwen van o.a. Zaha Hadid, Frank Gehry, Tadao Ando en Álvaro Siza.

[bewerken] Economie

De farmaceutische en chemische industrie is de belangrijkste bedrijfstak, met hoofdkantoren van ondernemingen als Novartis, Roche, Syngenta en Ciba. Daarnaast is de stad een belangrijk internationaal knooppunt van spoor- en autosnelwegen. Verder is Bazel een financieel centrum met kantoren van verzekeringsmaatschappijen en banken, al is het belang van deze sector door een geleidelijke verschuiving naar Zürich in de loop der jaren afgenomen. De stad is tevens zetel van de Internationale Bank voor het Betalingsverkeer (Bank for International Settlements) die het betalingsverkeer reguleert. Mede door de gunstige ligging van de stad, op de grens met Frankrijk en Duitsland is de logistieke- en transportindustrie sterk vertegenwoordigd. Het goederenstation van de spoorwegen is het grootste van Zwitserland. Vanaf de jaren '90 van de vorige eeuw is de informatie- en communicatiebranche sterk in opkomst. De Mustermesse Basel is het grootste beursgebouw van het land. Internationale congressen en vakbeurzen vinden hier plaats. Het beursterrein bevindt zich in Klein Bazel. Sinds 1953 bezit de stad een luchthaven, liggend op Frans grondgebied. Zowel Zwitserland, Frankrijk als Duitsland hebben een belang in deze trinationale luchthaven die zich thans Euro Airport noemt. De luchthaven onderhoudt verbindingen met vrijwel alle belangrijke Europese steden.

[bewerken] Kunst en cultuur

Bazel is een belangrijke cultuurstad. De stad telt 41 musea, waaronder de belangrijkste:

Het Theater Basel heeft internationaal een goede naam. De grote zaal biedt plaats aan 1000 mensen.

Het in deze stad gesproken Bazelduits is het enige Nederalemannische dialect gesproken in Zwitserland.

Zie ook:

[bewerken] Sport

Een voetbalclub in Bazel is FC Basel, de club speelt in het St. Jakob Park waar in 2008 onder meer wedstrijden voor het Europees kampioenschap voetbal 2008 werden gespeeld.

[bewerken] Zonen en dochters van Bazel

Desiderius Erasmus heeft de laatste jaren van zijn leven in Bazel doorgebracht.

[bewerken] Externe links

[bewerken] Zie ook


Gemeenten in het kanton Bazel-Stad Wapenschild van het kanton Bazel-Stad

Bazel · Riehen · Bettingen
Wikimedia Commons
 
Persoonlijke instellingen
Boek maken