Beeldende therapie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Beeldende therapie is een van de vijf therapievormen van vaktherapie, voorheen creatieve therapie genoemd. Het doel is door beeldende middelen zoals tekenen, boetseren, schilderen, etc. een veranderingsproces te bewerkstelligen. [1] Het is een therapie die als doel acceptatie-, veranderings- en ontwikkelingsprocessen wil behalen. Deze verandering vindt plaats in het beeldend werken. Belangrijk is de dialoog tussen de cliënt, de werkstukken en de beeldende therapeut. Via expressie en communicatievormen leert de cliënt te ervaren en uit te drukken wat met woorden soms moeizaam gaat.

De beeldende therapeut gebruikt beeldende middelen en onderbouwde methodieken om onbewuste behoeften en gevoelens bewust en hanteerbaar te maken. Hierdoor kan de cliënt inzicht krijgen, verwerken en verrijken, maar ook het cognitief of lichamelijk functioneren kan vooruit gaan. Beeldende therapie onderscheidt zich van andere vormen van vaktherapie, doordat men in beeldende therapie werkstukken maakt die een blijvend karakter hebben.

De technieken en materialen sluiten aan bij de doelstelling, doelgroep, de methodiek en visie van de beeldende therapeut. Als basismateriaal wordt meestal teken- en schilder materiaal gebruikt, maar ook hout, metaal, klei en kosteloos materiaal worden vaak gebruikt.

Werkveld[bewerken]

Beeldende therapie wordt vooral aangeboden in de geestelijke gezondheidszorg, ook zijn er zelfstandig gevestigde therapeuten. Het kan een bijdrage leveren aan zowel diagnostiek als behandeling. Een beeldend therapeutische benadering is inzetbaar in alle behandelfasen en bij een breed scala aan problematiek.

Verschil beeldende therapie en kunstzinnige therapie[bewerken]

Beeldende creatieve therapie en kunstzinnige therapie hebben een grote overeenkomst. Ze werken allebei met beeldende materialen. Het belangrijkste verschil is dat kunstzinnige therapie gebaseerd is op antroposofische grondslag, terwijl beeldende therapie meer werkt vanuit psychiatrische diagnostiek en raakvlakken heeft met gedragstherapie en psychotherapie. Naast aandacht voor verwerkingsprocessen neemt bij de beeldende therapie het stimuleren van de gezond makende krachten in de mens een belangrijke plaats in.

Geschiktheid[bewerken]

Beeldende therapie is zowel voor kinderen als voor volwassenen geschikt die zich verbaal niet goed kunnen uiten. Indicaties voor beeldende therapie zijn o.a.:

  • Cliënten die (sterk) zintuiglijk zijn ingesteld
  • Cliënten die een concrete zintuiglijke ervaring kunnen gebruiken om eigen emoties te kunnen waarnemen en uiten
  • Cliënten die moeite hebben met verbaal abstraheren en reflecteren of juist te sterke verbaliteit en rationalisering als afweer gebruiken
  • Cliënten die moeite hebben contact te maken met hun eigen belevingswereld
  • Cliënten die moeite hebben continuïteit in het contact te ervaren (het beeld blijft bestaan)
  • Cliënten die via experimenteren met materialen en in vormgeving het eigen handelen en het eigen gedrag kunnen ervaren
  • Cliënten die via materiaalervaring en vormgevingsprocessen emoties en gedrag kunnen leren ordenen en begrenzen
  • Cliënten voor wiens problematiek of ervaringen geen woorden te vinden zijn of cliënten waarbij sprake is van een taboe op praten of het benoemen van bepaalde ervaringen
  • Cliënten waarbij de verbale communicatie moeilijk verloopt

Contra-indicaties voor beeldende therapie zij o.a.:

  • Cliënten die overspoeld raken door de prikkels die het materiaal of onderwerp oproepen
  • Cliënten die geen affiniteit met materiaal en/of therapeut kunnen opbouwen
  • Cliënten met een te hoog angstniveau ten aanzien van veranderingsprocessen

Opleiding[bewerken]

De studie beeldende creatieve therapie kan men in vier plaatsen in Nederland volgen:

  • Hogeschool Utrecht in Amersfoort (voltijd, deeltijd).
  • Christelijke Hogeschool Nederland in Leeuwarden (voltijd, deeltijd).
  • Hogeschool van Arnhem & Nijmegen (HAN) in Nijmegen (voltijd, deeltijd).
  • Hogeschool Zuyd in Heerlen, Sittard, Maastricht (voltijd).

De opleiding duurt in totaal 4 jaar en kan zowel deeltijd als voltijd gevolgd worden. Om toe gelaten te worden tot de studie beeldende creatieve therapie moet men wel eerst een selectiebijeenkomst bijwonen. in deze preselectie wordt gekeken of je voldoende vaardigheden en affiniteit hebt met het medium beeldend voor gebruik in therapie.

Een master-opleiding is ook mogelijk. De Master of Arts Therapies is een tweejarige, NVAO geaccrediteerde opleiding voor afgestudeerde dramatherapeuten, muziektherapeuten, beeldende therapeuten en dans-bewegingstherapeuten met praktijkervaring.

Vaktherapie[bewerken]

Sinds maart 2006 valt beeldende therapie onder de Federatie Vaktherapeutische Beroepen (FVB), tezamen met psychomotorische therapie, dramatherapie, muziektherapie, danstherapie.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. "Folder Beeldende Therapie", NVBT, 7 Juni 2001. Geraadpleegd op 21-10-2012.