Beginselprogramma

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een beginselprogramma is een manifest waarin een politieke partij de grondbeginselen van haar politiek uiteen zet. Beginselprogramma's geven de idealen van de partij aan, terwijl de verkiezingsprogramma's de concrete politiek, die de partij op een bepaald moment voorstaat, omschrijven. Een beginselverklaring daarentegen betreft een algemenere vorm van een beginselprogramma, dat eerder betrekking heeft op verenigingen met al dan geen politiek karakter.

Men zou verkiezingsprogramma's kunnen beschouwen als een verzameling praktische implementaties van een beginselprogramma op een bepaald moment in een bepaalde situatie. Van beginselprogramma's wordt verwacht dat zij enkele decennia mee gaan, en verandering van het beginselprogramma is vaak een teken van een belangrijke ideologische verandering van een partij.

Niet iedere partij hoeft een beginselprogramma te hebben. De LPF heeft bijvoorbeeld geen beginselprogramma. D66 had jarenlang geen beginselprogramma, en ook de PPR had geen beginselprogramma. Een argument hiervoor kan zijn dan men zich pragmatisch wil opstellen. In sommige landen hebben partijen geen beginselprogramma: zo hebben in de Verenigde Staten noch de Democraten noch de Republikeinen een beginselprogramma. Sommige partijen hebben documenten die lijken op beginselprogramma´s naast een beginselprogramma. De VVD heeft een praktischer liberaal manifest, de SP heeft een internationaal gericht programma `Heel de Wereld´ en de ChristenUnie heeft een korte unieverklaring.

Partijen die niet in de eerste plaats streven naar een meerderheid van de kiezers, maar vooral streven naar het uiten of belijden van haar beginselen, worden getuigenispartij genoemd.

Lijst van Nederlandse beginselprogramma´s[bewerken]

Partij Naam Aangenomen Hoofdauteur(s) Eerdere versies Andere documenten Bron
CDA Program van Uitgangspunten van het CDA 1993 Piet Steenkamp 1980 [1]
ChristenUnie Kernprogram van de ChristenUnie 2000 Kars Veling en Egbert Schuurman unieverklaring (2000) [2]
D66 De uitgangspunten van Democraten 66 2000 W. Derksen [3]
GroenLinks GroenLinks, Partij van de Toekomst 2008 Bram van Ojik en Henk Nijhoff 1991, 1992 [4]
PvdA Beginselmanifest Partij van de Arbeid 2005 Ruud Koole en Wouter Bos 1946, 1947, 1959 en 1977 [5]
PvdD Beginselverklaring van de Partij voor de Dieren 2005 onbekend [6]
PVV Onafhankelijksheidsverklaring 2005 Geert Wilders [7]
SGP Program van beginselen van de Staatkundig Gereformeerde Partij 2000 Ds D.J. Budding 1965, 1972 en 1989 [8]
SP Kernvisie van de SP 1999 Tiny Kox 1974, 1987 en 1991 [9]
VVD Beginselverklaring van de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie 2008 Mark Rutte 1980, 1948 en 1966 Liberaal Manifest (1981 en 2005) [10]

Voetnoten[bewerken]

  1. Program van Uitgangspunten van het CDA op www.dnpp.nl
  2. Kernprogram op www.dnpp.nl
  3. De uitgangspunten van Democraten 66 op www.dnpp.nl
  4. GroenLinks, Partij van de Toekomst op www.dnpp.nl
  5. Beginselmanifest Partij van de Arbeid op www.dnpp.nl
  6. Beginselverklaring op www.dnpp.nl
  7. Onafhankelijksheidsverklaring op www.pvv.nl
  8. Program van beginselen op www.dnpp.nl
  9. Heel de Mens Kernvisie van de SP op www.dnpp.nl
  10. Beginselverklaring van de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie