Belang van het kind
Het ‘belang van het kind’ is een centraal sturend begrip in theorie en praktijk van het Personen- en familierecht. De inhoud van het begrip is zeer omstreden en wordt door verschillende wetenschappers, schrijvers en betrokkenen verschillend geduid.
Inhoud |
[bewerken] Plaats in de historie
Het begrip "belang van het kind" moet worden gezien in een historisch/culturele context waarin eerder andere plaatsbepalingen van de positie van het kind aan de orde waren. Zo is het kind ook vaak gedefinieerd als ondergeschikt of werd zijn/haar plaats bepaald door een gelijkheidsideologie.
[bewerken] Hanteerbaarheid en definieerbaarheid
Het belang van het kind dient vanuit het kind te worden bekeken maar wordt meestal gebruikt door volwassenen. Doorgaans worden belangen in eerste instantie gedefinieerd door diegenen die het zelf aangaan. Omdat kinderen opvoedingsafhankelijk zijn en daarom niet in staat mogen worden geacht hun eigen belangen te definiëren doen anderen dat. Daarmee ontstaat het gevaar dat de eigen belangen van die anderen de praktische invulling van het begrip vervuilen. De hanteerbaarheid van het begrip zelf wordt daardoor zeer bemoeilijkt en volgens anderen onmogelijk.
[bewerken] Staat en ouders
Omdat ouders in eerste instantie de opvoeders zijn van een kind worden zij dikwijls gezien als diegenen die in de praktijk het belang van het kind bepalen. De secundaire en tertiaire opvoeders, gerepresenteerd door instituten, overheid en semi-overheid hebben echter een zeker recht toebedeeld gekregen zich met de opvoeding in te laten. Daarmee kregen zij ook te maken met de definitie en invulling van het begrip belang van het kind. Defacto ontstaan daardoor strijdigheden in de praktische betekenis van het begrip. Er bestaat daardoor een groot spanningsveld tussen de staat en de primaire opvoeders waarbij vooral de staat (wetgevende en rechtsprekende macht) het begrip zijn gaan gebruiken als bewijs voor de juistheid van hun handelen. Het begrip komt dan ook voor in vele nationale en internationale wetgevende teksten en verdragen. het begrip wordt veelvuldig gebruikt door de uitvoerende instituten van de overheid zoals de Raad voor de Kinderbescherming.
Belangenorganisaties en belangenbehartigers van ouders zijn zich vervolgens ook gaan buigen over dat begrip en hebben daar hun eigen invulling aan gegeven of soms het gebruik van het begrip verworpen. Ook zij worden in hun visie soms gesteund door diverse wetenschappers.
- "Volgens pedagoog Bas Levering is het belang van het kind gelegen in de pedagogische relatie met zijn of haar opvoeders. Hij laat zien dat deze relatie vanwege haar bijzondere aard gevrijwaard moet blijven van al te gemakkelijke inmenging van buitenaf. Om die reden pleit hij voor een terughoudende rol van de overheid."[1]
De overheid is de laatste jaren van mening dat er al teveel naar het belang van de ouders is gekeken waar het over het belang van het kind zou moeten gaan. De overheid ziet dat als oorzaak van bijvoorbeeld de dood van het meisje Savanna. Vaderorganisaties zijn geneigd dit soort zaken te duiden als een probleem dat juist door de wegcijfering van ouders (cq. de vader) wordt veroorzaakt, zo werd de vader van het "meisje van Nulde" met politiegeweld weggehouden bij zijn dochter, waarna de moeder het kind vermoordde.
In het algemeen kun je stellen dat mensen die het begrip praktisch relevant achten het wel erover eens zijn dat bepaalde zaken als mishandeling en ouderverstoting tegen het belang van het kind zijn. Maar over de afweging, samenhang en analyse verschillen de meningen dus grondig.
Het kabinet Balkenende 4 is in november 2007 met een voorstel gekomen dat naar hun zeggen meer tegemoet zou komen aan de belangen van het kind. Dit voorstel is gebaseerd op het advies "kinderen eerst". De regering veronderstelt dat tot nu toe te veel aandacht is gegaan naar de belangen van ouders waarvan wordt veronderstelt dat die teveel strijdig zouden zijn met die van het kind[2].
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Externe links
-
- Verdrag inzake de Rechten van het Kind (Nederlands)
- Landen die het verdrag ratificeerden (Engels)
Bronnen, noten en/of referenties:
- Het kind bijzonder belangrijk red: Goos Cardol en Wim Theunissen SWP ISBN 9789066658271
- Het recht of het belang van het kind red: Blankman/Stegeman
[bewerken] voetnoten
- ↑ zie hiervoor: http://www.swpbook.com/998
- ↑ memorie van toelichting wetsvoorstel 89492: Bij de keuzes die in de jeugdbescherming moeten worden gemaakt, komt het belang van het kind op de eerste plaats. Het wetsvoorstel beoogt – meer dan nu het geval is – dit mogelijk te maken en daarmee het recht van een kind op een gezonde en evenwichtige ontwikkeling en groei naar zelfstandigheid centraal te stellen
