Belastingdienst (Nederland)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Belastingdienst, Amsterdam
Organisatieschema Belastingdienst
Belastingdienst, Centrum voor applicatieontwikkeling en onderhoud (B/CAO) te Apeldoorn

De Belastingdienst is in Nederland het onderdeel van het Ministerie van Financiën dat belast is met het heffen en innen van belastingen. Van de bewindslieden bij Financiën is het in de onderlinge taakverdeling altijd de staatssecretaris die zich onder meer bezig houdt met de Belastingdienst (zie ook Lijst van Nederlandse staatssecretarissen van Financiën).

Onder de Belastingdienst vallen ook de Douane, die belast is met het toezicht op de in-, uit- en doorvoer van goederen door Nederland, en Toeslagen, dat belast is met het uitkeren van inkomensafhankelijke toeslagen. De Belastingdienst valt onder politieke verantwoordelijkheid van de Minister van Financiën en de Staatssecretaris van Financiën. De hoogste ambtenaar is de Directeur-Generaal Belastingdienst. Met de Belastingdienst wordt in Nederland kortweg de rijksbelastingdienst bedoeld. Naast de rijksbelastingdienst bestaan er nog vele andere belastingdiensten zoals de gemeentelijke belastingdiensten die zich bezighouden met het heffen en innen van lokale belastingen.

Organisatie[bewerken]

De Belastingdienst is opgedeeld in de uitvoerende diensten, waarvan de drie bekendste de Belastingdienstregio's, de Douane en Toeslagen zijn. In het contact met het publiek gebruiken zij respectievelijk de kleuren blauw, groen en rood als huisstijl.

Aan het hoofd van de Belastingdienst staat de Directeur-Generaal (DG), hij of zij (sinds 2010 wordt dit ambt bekleed door Peter Veld) is de hoogste ambtenaar binnen de Belastingdienst. Onder de DG vallen twaalf beleidsteams, de uitvoerende diensten en de facilitaire diensten.

Uitvoerende diensten[bewerken]

Belastingdienst/Limburg, kantoor Roermond
  • De 14 belastingregio's vormen het bekendste onderdeel van de Belastingen. De regio's zijn geografisch bepaald en de economische activiteit van een belastingplichtige bepaalt vaak onder welke regio hij valt. Elke regio kent ook een of meerdere belastingkantoren, waar belastingplichtigen terecht kunnen. Alle regio's handelen alle soorten belastingen af, die van rijkswege worden geheven. De regio's hebben een zekere autonomie binnen het landelijke beleid, ook omdat elke regio zo zijn eigen specialisme(n) heeft.
  • Nederland is ook opgedeeld in 9 douaneregio's en daarnaast is er nog een landelijk kantoor. De Rotterdamse haven is een zelfstandige douaneregio en luchthaven Schiphol bestaat uit twee douaneregio's: een voor vracht en een voor passagiers. De Belastingdienst/Caribisch Nederland is eveneens belast met de uitvoering van douanetaken.
  • De Centrale Administratie (B/CA) is het zenuwcentrum voor de informatieverwerking van de Belastingdienst en is gevestigd in Apeldoorn. Vanuit B/CA vinden onder andere de verwerkingen van inkomende en uitgaande betalingen plaats. B/CA verzorgt ook het massaal versturen van aangiftebiljetten en aanslagen.
  • De BelastingTelefoon is het algemene call-center voor de Belastingdienst en eerste aanspreekpunt voor belastingplichtigen. De BelastingTelefoon verstrekt de meeste standaardinformatie en verwerkt bestellingen van formulieren en brochures.
  • De FIOD-ECD (Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst - Economische Controledienst) is ook onderdeel van de Belastingdienst en is belast met het opsporen van belastingfraude. De FIOD-ECD krijgt vanuit de regio's zaken door, die verdacht zijn en te gecompliceerd om met een boete af te handelen.

Facilitaire diensten[bewerken]

  • Centrum voor infrastructuur en Exploitatie (B/CIE) en Centrum voor applicatieontwikkeling en onderhoud (B/CAO) in Apeldoorn zijn de spil in het web van de automatisering van de Belastingdienst. Deze ICT centra beheren op dit moment (2010) één van de grootste relationele databanken van Europa.[1]
  • Centrum voor Kennis en Communicatie (B/CKC) verzorgt niet alleen de interne en externe publicaties van de Belastingdienst, maar ook de interne opleidingen voor het personeel. Verder is B/CKC verantwoordelijk voor een goede communicatie met de belastingplichtigen en dus verantwoordelijk voor de bekende spotjes van de Belastingdienst met de slogan "Leuker kunnen we het niet maken, wel makkelijker".
  • Centrum voor Facilitaire Dienstverlening (B/CFD) is het facilitair bedrijf van de Belastingdienst en verzorgt naast de huisvesting, het briefpapier en de pennen ook voor het archief van de Belastingdienst.

Personeel[bewerken]

Bij de Belastingdienst werken ruim dertigduizend personen, van wie de meesten bij de belastingregio's. Gemiddeld werken er achthonderd mensen per regio. Bij de vier douaneregio's werken elk 1.200 mensen en bij B/CA werken ruim drieduizend mensen. Ter vergelijking: bij de gehele Nederlandse Rijksoverheid werken tweehonderdduizend mensen.

Medezeggenschap[bewerken]

Binnen de Belastingdienst zijn er verschillende ondernemingsraden (OR's) actief. Daarnaast is er een Concern Ondernemingsraad (COR) waarin alle dienstonderdelen vertegenwoordigd zijn. De meeste leden stellen zich via hun vakbond kandidaat. De vakbonden zijn NCF, CMHF, CNV Publieke Zaak, RMU en ABVA-KABO.

Taken van de Belastingdienst[bewerken]

Organisatieschema Douane
Vrijdag 10 september 2010 zijn op de luchthaven Schiphol door de douane twee koffers onderschept met opgezette krokodillen uit Suriname met bestemming China. Er zijn twee verdachten aangehouden. Het betrof hier 13 opgezette krokodillen, 34 riemen van krokodillenleer, twee tassen van krokodillenleer en zeven tanden van katachtigen. De goederen kwamen tijdens een controleactie van de douane aan het licht. De controleactie is een internationale actie die in samenwerking met Interpol werd geïnitieerd. Deze actie had als focus reptielen en amfibieën en is uitgezet bij circa 40 deelnemende landen. De twee verdachten zijn door de Douane aangehouden wegens het overtreden van de Flora- en faunawet, voorgeleid en overgedragen aan de Algemene Inspectiedienst( AID). De krokodillen en aanverwante producten zijn in beslag genomen.

De volgende taken kunnen worden onderscheiden:

  • De Belastingdienst is verantwoordelijk voor de heffing, controle en inning van rijksbelastingen, en als logisch sluitstuk de opsporing van fiscale fraude.
  • De Douane houdt toezicht op de invoer, doorvoer en uitvoer van goederen, en als logisch sluitstuk de opsporing van douane-fraude.
  • De Belastingdienst is verantwoordelijk voor de heffing en inning van de premies volksverzekering (sinds 2006);
  • De Belastingdienst verricht ook overige taken voor derden zoals de ruil- en herverkavelingsrente en de dwanginvordering voor een aantal instanties. Naast de douane- en accijnswetgeving voert de Douane voor andere departementen wetgeving uit op de terreinen economie, gezondheid, milieu en veiligheid. De FIOD-ECD voert voor derden handhavingstaken uit met betrekking tot economische ordening, financiële integriteit en goederenbewegingen.
  • De Belastingdienst/Toeslagen zorgt voor de uitvoering van inkomensafhankelijke regelingen: de huurtoeslag, de kinderopvangtoeslag, het kindgebonden budget en de zorgtoeslag.

Rechtsgrond[bewerken]

De Belastingdienst vindt zijn bestaansrecht in de Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR). In deze wet zijn bovenstaande taken uitgewerkt en is de organisatie van de Belastingdienst vastgelegd. Daarnaast kent de AWR (samen met de Algemene wet bestuursrecht - Awb) bepalingen met betrekking tot de rechtsbescherming van burgers met betrekking tot bezwaar en beroep. In de AWR staan ook algemeen geldende regels en strafbepalingen.

De heffingen van belastingen staat in aparte wetten uitgewerkt, zo is de Wet inkomstenbelasting 2001 (Wet IB 2001) uitgewerkt wie er voor de inkomstenbelasting belastingplichtig is en waarover de belasting geheven wordt. Ook staan in de wet de uitzonderingen (aftrekposten) uitgewerkt en het handhavingsbeleid (boetes en de hoogte daarvan)

De rechtsgrond voor de verschillende toeslagen is te vinden in de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen (Awir). De Awir is vergelijkbaar met de AWR. In de Wet op de zorgtoeslag, Wet op de huurtoeslag, Wet op het kindgebonden budget en de Wet kinderopvang zijn de taken per toeslag nader uitgewerkt.

Eén-bankrekening-maatregel[bewerken]

Sinds 1 december 2013 geldt dat de belanghebbende voor de uitbetaling van alle toeslagen en alle teruggaven van inkomstenbelasting, premies volksverzekeringen en bijdrage Zorgverzekeringswet[2] dezelfde op eigen naam staande bankrekening moet kiezen (die keuze kan men uiteraard wel wijzigen), de één-bankrekening-maatregel of 'één-bankrekeningnummer-maatregel.[3][4][5] De invoering zorgt voor problemen.[6] Voor kinderopvangtoeslag kan een uitzondering worden gemaakt, die kan rechtstreeks naar de opvanginstelling gaan als de belastingdienst daartoe een overeenkomst met die instelling gesloten heeft.

Betalen aan de Belastingdienst (geheel of gedeeltelijke terugbetaling van toeslagen en betaling van inkomstenbelasting, premies volksverzekeringen en bijdrage Zorgverzekeringswet) is mogelijk vanaf elk rekeningnummer, dat al dan niet op naam van de belanghebbende staat.

Rol in de maatschappij[bewerken]

De slogan van de Belastingdienst is sinds 2001 "Leuker kunnen we het niet maken, wel makkelijker", waarin de Belastingdienst zelf toegeeft dat zij geen leuke taak heeft (het makkelijker slaat op eenvoudigere en snellere procedures en betere bereikbaarheid). Menigeen[bron?] ervaart het betalen van belasting als een hinderlijke plicht, die ook nog eens geld kost. Termen als zakkenvullerij en afpakken worden vaak gebruikt in discussies over belastingen. Het wordt gevoeld als 'een trap na', waarbij je zuurverdiende geld wordt afgepakt.

Een argument dat vaak over het hoofd wordt gezien (of wellicht bewust niet wordt genoemd) is dat de Belastingdienst (samen met organisaties als het Centraal Justitieel Incassobureau en Holland Casino) verantwoordelijk is voor het inzamelen van de inkomsten van de overheid. Uit deze inkomsten worden algemene voorzieningen betaald, zoals wegen, scholen en bepaalde uitkeringen (bijstand, toeslagen, kinderbijslag). Verder worden veel subsidies van bijvoorbeeld theatergezelschappen en sportverenigingen uit de algemene middelen betaald.

Door het negatieve imago van belastingen (dit moet los gezien worden van het imago van de Belastingdienst als organisatie), is nieuws van de Belastingdienst vaak ook meteen groot nieuws, zeker als het negatief nieuws is. Zo werd in februari 2008 duidelijk dat door een computerfout 730.000 aangiftes inkomstenbelasting deels onleesbaar waren geworden. Reden voor kranten om massaal uit te pakken met artikelen wat er allemaal misgaat bij de Belastingdienst.

Helaas voor de Belastingdienst is dat de laatste jaren nogal veel, zo zijn er bij de invoering van de zorg- en huurtoeslag veel vertragingen ontstaan, heeft een nieuw systeem van loonaangiftes (waarbij de Belastingdienst ook de premies volksverzekeringen ging innen in plaats van het UWV) gezorgd voor grote problemen en werken belangrijke systemen na lange tijd nog steeds niet naar behoren. Het NRC heeft er eind 2007 een hele serie artikelen aan gewijd.[7]

De Belastingdienst onderzoekt zelf ook periodiek haar imago en het imago van belastingen. Op de website van de Belastingdienst is de Fiscale Monitor te vinden.[8]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties