Beleg van Goes

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Beleg van Goes
Onderdeel van de Tachtigjarige Oorlog
Goes 1572 Minuut+ v Deventer.jpg
Datum 20 en 21 oktober en eind oktober 1572
Locatie Goes, Nederland
Resultaat Goes blijft in Spaanse handen.
Strijdende partijen
Prinsenvlag.svg Geuzen Flag of Cross of Burgundy.svg Spanjaarden
Commandanten
Jerome Tseraert
Bartholt Entens van Mentheda
Cristóbal de Mondragón
Troepensterkte
3.000 manschapen 3,000 manschappen
Verliezen
700 onbekend

Het Beleg van Goes vond in twee termijnen plaats op 20 - 21 oktober en 27 - 30 oktober 1572 tijdens de Tachtigjarige Oorlog. De Nederlandse rebellen (Geuzen) werden geleid door Jerome Tseraert die het westelijk deel van Zeeland wilde ontzetten dat nog in handen was van de Spaansgezinden, en onder bevel van Cristóbal de Mondragón stond.

Achtergrond[bewerken]

Na de inname van Vlissingen stroopten de geuzen Walcheren af en wist de bevolking achter zich te krijgen, al ging dit gepaard met brute rooftochten, kerkelijke plunderingen en vernielingen. Tseraert kreeg het commando over een leger Nederlandse rebellen, waarmee hij een aanval op Middelburg uitvoerde, dat echter mislukte. Wel werd op 29 april Arnemuiden en op 4 mei Veere ingenomen.

Vanuit Veere vertrokken er een honderdtal Geuzen naar het eiland Wolphaartsdijk. Daar werd geplunderd, geroofd en enkele dijken doorgestoken om de Spanjaarden te saboteren. Vooral het plaatsje Oud-Sabbinge had het zwaar te verduren onder de Geuzen. Er kwamen steeds meer Geuzen aan, waaronder Tseraert, die het eiland Wolphaarts gebruikte als basis voor het beleg van Goes

Beleg[bewerken]

Op de ochtend van 20 oktober gaf Tseraert het bevel om de hoofdpoort van de stad te beschieten. Vanaf de stadsmuren werd het vuur ook geopend en tegen het einde van de ochtend was Tseraert al zeker een honderdtal mannen kwijt. 's Avonds werd een nieuwe aanval gedaan. Stormladders werden tegen de stadsmuren gezet, maar mede doordat ze te kort waren, geraakten de manschappen niet over de muur. Door munitie tekorten trokken de Geuzen zich terug in de ochtend van 21 oktober.

De rebellen trokken terug naar Walcheren om te groeperen en aan munitie te komen. Zoutelande werd ingenomen door de Geuzen, waarna de groep onder Tseraert, eind oktober opnieuw verscheen aan de poorten van Goes. Wederom beschoten zij de stad en er vonden daarnaast kleine schermutselingen plaats. Tseraert kreeg hulp van Bartholt Entens van Mentheda die met zeven vendels Goes bereikte via de noordkant om de rebellen te bevoorraden. De munitie raakte opnieuw snel op, maar de geuzen leken de stad in te geraken. Vanuit Bergen op Zoom kwam er echter op (29 à 30 oktober) een Spaans leger aan van circa 3000 manschappen onder leiding van Cristóbal de Mondragón. Deze moesten door ondergelopen terrein heen om de stad te bereiken. Na een kort gevecht vluchtten de rebellen terug naar Walcheren. Er zouden 700 geuzen omgekomen zijn tijdens het beleg en ontzet.

Nasleep[bewerken]

Nadat de Mondragón met succes de Geuzen verdreef uit Goes, werd hij door de Hertog van Alva benoemd tot stadhouder van Zeeland. Hij vestigde zich in Middelburg om de stad door de bestormingen en belegeringen (1572-1574) bij te staan. Echter verloor hij na twee jaar de steden Middelburg (1574) en Goes, en moest zich in 1576 helemaal terugtrekken naar Bergen op Zoom. Tseraert en volgelingen richtten zich na het beleg van Goes op Middelburg, maar dit mislukte opnieuw. De Geuzen voerden nog wel plunderingen uit op het Vlaamse platteland in het najaar van 1572.

Kaarten & Prenten[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Referenties[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
Eerste opstand:
(1567-1570)
Valencijn · Wattrelos · Lannoy · Oosterweel · Eerste invasie (Dalheim · Heiligerlee · Groningen · Eems · Jemmingen · Geldenaken · Loevestein)
Tweede opstand:
(1572-1576)
Den Briel · Vlissingen · Tweede invasie (Valencijn · Bergen · Saint-Ghislain · Roermond · Diest · Leuven · Mechelen · Dendermonde · Zutphen · Bredevoort · Zwolle · Kampen · Steenwijk) · Oudenaarde · Stavoren · Dokkum · Don Frederiks veldtocht (Mechelen · Diest · Roermond · Zutphen · Naarden · Geertruidenberg · Haarlem · Diemen · Alkmaar) · Vlissingen · Borsele · Zuiderzee · Alkmaar · Leiden · Reimerswaal · Derde invasie · Mookerheide · Lillo · Zoetermeer · Buren · Oudewater · Schoonhoven · Krimpen aan de Lek · Woerden · Bommenede · Zierikzee · Muiden · Aalst · Slag bij Vissenaken · Maastricht · Antwerpen · Spanjaardenkasteel (Gent)
Algemene opstand:
(1576-1578)
Utrecht · Steenbergen · Breda · Amsterdam · Gembloers · Zichem · Beleg van Limburg · Inname van Dalhem · Nijvel · Kampen · Rijmenam · Aarschot · Deventer
Parma's negen jaren:
(1579-1588)
Maastricht · 's-Hertogenbosch · Baasrode · Kortrijk · Delfzijl · Oldenzaal · Groningen · Mechelen · Zwolle · Hardenbergerheide · Coevorden · Halle · Steenwijk · Kamerijk · Doornik · Noordhorn · Breda · Aalst · Oudenaarde · Punta Delgada · Lochem · Eindhoven · Gent · Aalst · Terborg · Antwerpen · Zutphen · Kouwensteinsedijk (Antwerpen) · Amerongen · IJsseloord · Boksum · Axel · Neuss · Rijnberk · Grave · Zutphen · Warnsveld · Venlo · Sluis · Bergen op Zoom · Grevelingen
Maurits' tien jaren:
(1589-1599)
Zoutkamp · Breda · Steenbergen · Veldtocht van 1591 (Zutphen · Deventer · Delfzijl · Knodsenburg · Hulst · Nijmegen) · Steenwijk · Coevorden · Luxemburg · Geertruidenberg · Coevorden · Groningen · Hoei · Grol · Calais · Hulst · Veldtocht van 1597 (Turnhout · Venlo · Rijnberk · Meurs · Grol · Bredevoort · Enschede · Ootmarsum · Oldenzaal · Lingen · Rijnberk · Zaltbommel)
Elf jaren strijd:
(1600-1607)
Nieuwpoort · Rijnberk · Oostende · Sluis · Spinola 1605-1606 (Oldenzaal · Lingen · Bergen op Zoom · Mülheim · Wachtendonk · Kasteel Krakau · Bredevoort · Berkumerbrug · Grol · Rijnberk · Lochem · Grol · Gibraltar
Twaalfjarig Bestand:
(1609-1621)
Gulik-Kleefse Successieoorlog (Gulik) · Wezel · Antwerpen
Eindstrijd:
(1621-1647)
Gulik · Steenbergen · Bergen op Zoom · Veluwe · Breda · Oldenzaal · Grol · Baai van Matanzas · 's-Hertogenbosch · Veluwe · Wesel · Veldtocht langs de Maas (Venlo · Roermond · Maastricht) · Rijnberk · Philippine · Tienen · Schenkenschans · Breda · Venlo · Kallo · Duins · Sint-Vincent · Hulst · Antwerpen · Venlo · Puerto de Cavite