Bennebroek

Bennebroek

Plaats in Nederland
Situering
Provincie	Noord-Holland
Gemeente	Bloemendaal
Coördinaten	52°19'N  4°35'E
Algemeen
Oppervlakte	1,75 km²
Inwoners (1 november 2006)	5145
Overig
Postcode	2120, 2121
Netnummer	023
Belangrijke verkeersaders	N206, N208
Detailkaart
Overzichtskaart voormalige gemeente Bennebroek
Portaal    Nederland

Bennebroek ( uitspraak (info·uitleg)) is een plaats en voormalige gemeente in de Nederlandse provincie Noord-Holland. Bennebroek is sinds 1 januari 2009 onderdeel van de gemeente Bloemendaal.

Voormalige gemeente

De gemeente Bennebroek was al langere tijd op zoek naar een fusiepartner. Op 29 maart 2007 is definitief door de gemeenteraden van Bennebroek en Bloemendaal besloten om per 1 januari 2009 te fuseren tot één gemeente. De naam van de 'fusiegemeente' zal Bloemendaal worden, c.q. blijven.

De voormalige gemeente telde 5145 inwoners (2006) en had een oppervlakte van 1,75 km².

Geschiedenis

Het oorspronkelijke gebied Bennebroek strekte zich rond 1300 uit van Hillegom tot voorbij de huidige Gedempte Oude Gracht in Haarlem en werd aan de westzijde begrensd door wat nu de Heemsteedse Binnenweg is. Dit gebied viel grotendeels onder de belening aan de Heer van Heemstede. Edelman Jan Scheven van Bennebroek bouwde zich een kasteel op de hoek van de Gedempte Oude Gracht en het Spaarne, buiten de verse stadsmuren van Haarlem. Deze in 1245 van stadsrechten voorziene plaats wil echter toch wel graag kunnen blijven uitbreiden en de familie Scheven wordt weggekocht; zij vertrekt en vestigt zich te Leiderdorp.

Het gebied dat bedoeld wordt met Bennebroek krimpt in de daaropvolgende eeuwen. Vlak voor 1653 is de Princebuurt min of meer het centrum. Tot 1653 behoort Bennebroek dan nog bij de ambachtsheerlijkheid Heemstede. Na het overlijden van Adriaan Pauw blijkt deze zijn nalatenschap goed geregeld te hebben. De Staten van Holland geven al in hetzelfde jaar toestemming voor de afscheiding van Bennebroek, dat wordt toegewezen aan zijn jongste, gelijknamige zoon.

Bennebroek dateert als afzonderlijke rechts- en bestuurskring dus van 1653. Het omvat niet het oude Bennebroek, waarvan een groot deel bij Heemstede werd gevoegd, terwijl al het Bennebroeks gebied ten westen van de Glipperweg van Heemstede werd afgenomen.

Per 1 januari 2009 hield de gemeente Bennebroek op te bestaan. Bennebroek maakt vanaf die datum deel uit van de gemeente Bloemendaal.

Instellingen

• Linnaeushof; een recreatiepark dat zich afficheert als "Europa's grootste speeltuin".
• Vogelenzang; een landgoed met vrij toegankelijk wandelbos. Hier is de stichting Geestgronden, een instelling voor geestelijke gezondheidszorg beter bekend als 'Psychiatrisch Ziekenhuis Vogelenzang', gevestigd.
• Hartekamp; een buitenplaats die zich net ten noorden van Bennebroek bevindt. Sinds 1952 is het een instelling voor verstandelijk en meervoudig gehandicapten. Het is gelegen op het gelijknamige voormalige landgoed. Hier was tussen 1736 en 1738 de Zweedse geleerde Carolus Linnaeus werkzaam als "hortulanus" ofwel prefect van de tuin en als lijfarts van eigenaar George Clifford. Linnaeus schreef hier, naast enige andere publicaties, het boekwerk Hortus Cliffortianus; een inventarisatie van de tuinplanten, het herbarium en de bibliotheek van de buitenplaats.

Geboren in Bennebroek

• Milika Peterzon, televisiepresentatrice (12 maart 1962)
• Arie Cornelis (Kees) van Noort, kunstschilder (8 maart 1914 - 2 juni 2003)
• Johannes Jacobus van Drunen, predikant, dichter, hoogleraar Oosterse talen (1733 - 3 juni 1733
• John Klinkenberg, beeldend kunstenaar (22 maart 1952)
• John Waterloo Wilson, koopman, directeur firma V.d.Vliet & De Jonge, Amsterdam (1 september 1879)

Bezienswaardigheden

• Hervormde Kerk Bennebroek
• Landgoed de Hartekamp
• Voormalig station Vogelenzang-Bennebroek (1842)

• 

  Voormalig station Vogelenzang-Bennebroek

• 

  Hervormde kerk Bennebroek

• 

  Rijksstraatweg in 1910

Basisscholen in Bennebroek

• Sint-Franciscusschool
• Sparrenbosschool
• Willinkschool

Media

• De Bennebroeker
• Branding RTV
• Haarlems Dagblad
• Heemsteeds Weekblad
• Heemsteedse Courant
• RTV Noord-Holland
• Witte Weekblad
• AB-Radio (Lokale omroep per 01-01-2009)

Literatuur

• Bakker, M.M., M.van Bourgondiën, F.Th.J.Harm, J.L.P.M.Krol en C.Peper. Monumenten van Heemstede en Bennebroek: opnieuw een keuze uit de parels van de Heerlijkheden. Heemstede, VOHB, 2005.
• Bregman, C. Houdt U ook zo van Bennebroek? Bennebroek, 1972.
• Groesbeek, J.W. Bennebroek; beeld van een dorpsgemeenschap. Zutphen/Bennebroek, 1982.
• Groesbeek, mr. J.W. Heemstede in de historie. Heemstede, 1972.
• Krol, H. (red.) Drie heerlijkheden in Zuid-Kennemerland: Heemstede, Berkenrode, Bennebroek, Heemstede, 1992.
• Verkaik, M. Het Huis te Bennebroek en zijn bewoners. Bennebroek, 1992.

Zie ook

• Lijst van rijksmonumenten in Bennebroek
• Lijst van burgemeesters van Bennebroek

Externe links

Mediabestanden

• Website van de gemeente Bloemendaal
• Historische Vereniging Heemstede-Bennebroek

52° 19' NB 4° 35' OL