Berkhof Ambassador

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Berkhof Ambassador
Dit type was leverbaar in twee varianten. Voor de nieuwste specificaties, zie artikel opvolger:
VDL Citea (range: LLE)
Ambassador 200 bij Connexxion in de Twentse huisstijl
Ambassador 200 bij Connexxion in de Twentse huisstijl
Algemeen
Concern VDL Groep
Vlag van Nederland Nederland
Busbouwer VDL Berkhof
VDL Bus & Coach
Vlag van Nederland Nederland
Type ALE-120: 12 m
ALE-106: 10,6 m
Productiejaren 2001 - 2012
Productieaantal 2782[1]
Zitplaatsen ALE-120: Max. 43
ALE-106: Max. 35
Staanplaatsen ALE-120: Max. 46
ALE-106: Max. 53
Rolstoelplaats(en) 1 of 2
Capaciteit Max. 80 personen
Opvolger 12 meterversie:
VDL Citea LLE
Concurrenten Mercedes-Benz Citaro
MAN Lion's City
Noodzakelijk rijbewijs Rijbewijs D
Technische specificaties
Carrosserie VDL Berkhof / VDL Bus
Chassis DAF/VDL:
ALE-120: SB 200
ALE-106: SB 120
ALE-106: SB 180(bj. 2008)
Motor Cummins ISBe4 205 of
ISBe4 225 (beide 4-takt)
Emissie Euro III / IV / V (EEV)
Afhankelijk van bouwjaar
Vermogen 205 of 225 pk
Vermogen 151 of 165 kW
Koppel 750 of 850 Nm
Versnellingsbak Voith Diwa.5 D854.5E
ZF Ecomat-6HP504C (optie)
Overbrenging Automatisch
  • 4-traps (Voith)
  • 6-traps (ZF)
Brandstof Diesel
Maten
Totale lengte ALE-120: 11 950 mm
ALE-106: 10 600 mm
Totale breedte 2 500 mm
Totale hoogte 2 920 mm (excl. dakunit)
Wielbasis ALE-120: 6 200 mm
ALE-106: 5 400 mm
Vooroverbouw 2 380 mm
Achteroverbouw ALE-120: 3 370 mm
ALE-106: 2 820 mm
Stahoogte 2 486 mm
Draaicirkel ALE-120: 20 624 mm
ALE-106: 18 624 mm
Ledig gewicht ALE-120: ca. 8.728 kg
ALE-106: ca. 8.459 kg
Max. totaalgewicht 14 440 kg
De kleinere variant van de Ambassador bij Syntus
De kleinere variant van de Ambassador bij Syntus
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer

De Berkhof Ambassador is een bustype van de Nederlandse fabrikant VDL Berkhof dat onderdeel is van VDL Bus & Coach. De bus werd in 2001 ontwikkeld door de vestiging in Heerenveen. De andere locatie van VDL Berkhof in Valkenswaard (het huidige VDL Bus Modules) werd vanwege een grote order in 2005 ook geschikt gemaakt om de bus te kunnen fabriceren.

De Ambassador is een zogeheten semi-lagevloerbus. Dit betekent dat de busvloer op de vooras, het gedeelte van de voordeur tot en met de achterste deuren, verlaagd is naar 340 mm boven het wegdek. Bij een hogevloerbus is dit 650 tot 850 mm. De bus is hierdoor gemakkelijker toegankelijk voor een grote groep mensen met een functiebeperking. De in- en uitstaphoogte wordt overigens nog minder bij (verhoogde) trottoirs. De achteras is ongewijzigd, zodat de vloer in het achterste deel door middel van een trapje oploopt naar "normale" hoogte. Het achterste deel ligt hoger om onderdelen als motor en transmissie te kunnen bergen. De bus kenmerkt zich verder door een laag ledig gewicht van circa 8700 kilogram, waardoor de bus een gunstig brandstofverbruik heeft ten opzichte van conventionele streekbussen die ongeveer 11.000 kilogram wegen.

De bus kent een 12 meter en 10,6 meter variant. De 12 meter variant is in oktober 2011 vervangen door de VDL Citea LLE. Dit is technisch dezelfde bus, maar heeft alleen een afwijkend uiterlijk, voornamelijk in de voor- en achterkant. De 10,6 meter variant is eind 2013 vervangen door het model VDL Citea MLE (Midi Low Entry). De Citea MLE zal leverbaar zijn in vier verschillende lengtes van 8,8 tot 10,8 meter.[2]

Geschiedenis[bewerken]

In het jaar 2001 kwam er een strengere Europese emissiestandaard onder de naam Euro III. De leverancier van de busmotor die tot dan toe werd gebruikt voor de Berkhof-bussen wilde deze (voorlopig) niet aanpassen aan deze nieuwe norm. Berkhof kon eenvoudigweg de motor vervangen voor een model dat wel voldeed aan de nieuwe standaard, echter gebruikte het bedrijf dit als startpunt voor een ingrijpende productinnovatie.

Omdat zowel in de bouw als bij de exploitatie van stads- en streekbussen de marges niet erg hoog zijn, zocht Berkhof naar een model dat zowel voor henzelf als voor de vervoersmaatschappij winstgevend is. Door af te stappen van de traditionele bouwwijze heeft men een lichtgewicht streekbus ontwikkeld die aanzienlijk minder brandstof verbruikt. Traditionele bussen hebben een zware stalen kooiconstructie, maar het nieuwe type krijgt zijn stevigheid door de combinatie van speciale kunststof panelen en een licht frame. Componenten als dak, vloeren en zijwanden worden compleet aangeleverd en hoeven alleen nog geassembleerd te worden. Het plaatwerk en een aantal interieurdelen zijn niet van polyester maar van koolstofvezel gemaakt. Dat is een groot verschil met traditionele bussen, waarvan de opbouw nog helemaal in elkaar gelast wordt. Deze vereenvoudigde opbouw heeft er voor gezorgd dat het aantal productie-uren per bus met ongeveer de helft is gedaald. Het bouwen van de bus gaat nu in dertien stappen, van kaal chassis tot een complete rijklare passagiersbus. Na elke stap schuift de bus op voor de volgende bewerking in de fabriekshallen.

De grootste winst voor het vervoerbedrijf zit uiteindelijk in de exploitatie van de bus, elke kilogram extra gewicht kost meer brandstof bij het optrekken en afremmen. Door gebruik van lichtgewicht materialen ontwierp Berkhof een bus die 25 procent minder weegt dan zijn voorgangers. Dit levert in de praktijk een brandstofbesparing op van 15 tot 20 procent. Een bus rijdt op jaarbasis gemiddeld zestig- tot zeventigduizend kilometer, waardoor de vervoerder gemiddeld 3000 liter brandstof per bus kan besparen.

Bij de zoektocht naar de mogelijkheden om de bus zo licht mogelijk te maken speelde de ontwikkelingen op de markt van busbouwers ook een belangrijke rol. De Britse firma TransBus International was een nieuwkomer op de Europese markt en ontwikkelde in 2001 een lichtgewicht bus onder de naam Dennis Dart voor Arriva Nederland. Hetzelfde jaar ontwikkelde ook het Britse Wrightbus een low-cost 12 meter bus voor Arriva Nederland onder de naam Wright Commander. Deze bus werd geleverd in een stads- en streekuitvoering. Daarnaast ontwikkelde Wright een midi-stadsbus van 10,6 meter onder de naam Wright Cadet. Het onderstel van beide types kwam van het Nederlandse DAF/VDL Bus, een onderdeel van de VDL Groep waar ook Berkhof onder valt.

De nieuwe Berkhof-bus kreeg de naam Ambassador mee en werd net zoals de Wrightbussen geproduceerd in een 12 meter en 10,6 meter variant. Bij de ontwikkeling van de Ambassador kreeg het bedrijf subsidie van Novem (Nederlandse organisatie voor energie en milieu) vanuit het programma DEMO.[3]

De aanschafkosten van een "klassieke" lagevloerbus lagen fors hoger dan een hogevloerbus. De aanschafprijs van een Ambassador ligt echter op het niveau van een hogevloerbus, circa 180.000 euro. Bussen met een volledig lage vloer zijn wat duurder in aanschaf, circa 200.000 euro. Ook in de onderhoudskosten nemen de verschillen tussen toegankelijke bussen en "klassieke" bussen snel af. Dit komt vooral doordat de eerste generatie, vanaf eind jaren tachtig in groten getale gebouwde lagevloerbussen, vanaf 2000 werd afgevoerd. De gedurende de gehele levensduur opgedane ervaringen konden zo worden verwerkt in de huidige generaties lagevloerbussen.

Vervoersmaatschappij Connexxion had zoveel vertrouwen in de verwachte exploitatie-voordelen en de techniek van het concept, dat ze zelfs al een order plaatsten toen het ontwerp nog op de tekentafel lag. Op de busshow in Kortrijk in oktober 2001 stelde Berkhof het prototype van de nieuwe lichtgewicht bus voor in de huisstijl van Connexxion. De resultaten van de lichtgewicht bus vielen in de praktijk niet tegen, Connexxion bestelde daarom in totaal 55 exemplaren voor de levering in 2002 en nog eens 70 exemplaren voor 2003. Voor dochteronderneming Hermes plaatste Connexxion ook een order van 94 bussen (1700-serie), waarvan overigens de eerste 33 van het stadsbustype Berkhof Jonckheer waren.

De andere Nederlandse vervoerbedrijven waren eerst wat afwachtend in het plaatsen van grote bestellingen. Voordat nieuwe bussen werden aangeschaft moesten eerst concessies (vergunningen) verworven zijn. In die tijd stelden concessieverleners ook nog geen specifieke eisen ten aanzien van het gewicht van de bus of het brandstofverbruik. Het milieu is tegenwoordig wel een belangrijk aspect bij de openbare aanbestedingen. Omdat het materieel in het openbaar vervoer sinds 2010 toegankelijk dient te zijn, zullen vervoerders vrijwel per definitie (semi-)lagevloerbussen aanschaffen. Dit heeft de populariteit van de bus positief beïnvloed.

De lichtgewicht bus brengt de meeste winst op in het streekvervoer. Stadsbussen worden immers veel zwaarder belast doordat er meer passagiers korte afstanden afleggen met de bus. Daarom werd de zwaardere stadsbus Berkhof Jonckheer nog steeds gemaakt, totdat deze in 2008 werd opgevolgd door de VDL Citea.[4][5][6]

De naam Berkhof werd in 2003 gewijzigd in VDL Berkhof na een reorganisatie bij de VDL Groep. De bus werd hierdoor voortaan ook als VDL Berkhof Ambassador geproduceerd. De DAF-chassis werden voortaan ook onder de naam VDL geproduceerd.

Door toevoeging van AdBlue wordt het mogelijk dat dieselmotoren voldoen aan de in 2005 ingevoerde Euro IV-norm en de Euro V-norm.

Op 10 september 2010 maakte VDL Bus & Coach bekend dat men de aanduiding VDL Citea gaat gebruiken voor alle grote lijndienstbussen. Hierdoor werd de 12 meter versie in oktober 2011, tien jaar nadat de bus in productie ging, omgedoopt in VDL Citea LLE (Light Low Entry). Toen waren er in totaal 2750[1] Ambassadors gebouwd voor bedrijven in Nederland, Duitsland, Denemarken, Noorwegen, Finland, Italië, Israël en de Baltische staten. In mei 2012 zijn er nog twee 12 meter Ambassadors afgeleverd aan Syntus Overijssel.

In deze tien jaar is er intern veel veranderd aan de bus, het uiterlijk bleef echter vrijwel identiek. Na de naamswijziging kreeg de bus voor het eerst een compleet vernieuwd front en vernieuwde achterzijde die gelijk is aan alle andere bussen in de Citea-reeks. De facelift werd ontworpen door Van der Veer Designers uit Geldermalsen. Op de voorzijde prijkt een duidelijk zichtbaar VDL-logo.[7][8]

Typen[bewerken]

Ambassador 200 (ALE 120)[bewerken]

De Ambassador 200 is de 12-meter-versie. De 200 is een verwijzing naar het DAF/VDL SB200 chassis waarop ook de Wright Commander van Wrightbus is gebouwd. De bus is geschikt voor zowel lokaal als interlokaal vervoer. Van dit type zijn er honderden gebouwd. Wordt ook Ambassador Low Entry 120 (ALE 120) genoemd (lengte van de bus 120 dm = 12 m).

Het gewicht wijkt bij de oudere bussen af door gebruik van andere materialen en een andere motor. Zo had de Ambassador 200 tussen 2002 en 2005 een ledig gewicht van 8.660 kg. Van 2005 tot 2007 kwam de bus op een rijklaar gewicht van 8.815 kg. Na 2007 is de Ambassador 200 weer iets lichter gemaakt en komt uit op 8.728 kg.

Ambassador 120/180 (ALE 106)[bewerken]

Met de ervaringen opgedaan uit de "grotere broer", maakte Berkhof een 10-meter midibus variant voor minder drukke lijnen, ook wel de Ambassador Low Entry 106 (ALE 106) genoemd (lengte van de bus 106 dm = 10,6 m). Deze bussen worden ingezet in onder meer Twente en de Zaanstreek. De bus werd eerst gebouwd op een DAF/VDL SB120-chassis, waarop ook de Wright Cadet is gebouwd. In 2008 werd dit chassis opgevolgd door het VDL SB180-chassis. De bus had bij het vorige chassis een minder sterke motor in combinatie met een automatische versnellingsbak van Allison, bij het nieuwe chassis wordt dezelfde zescilinder-motor van de Ambassador 200 gebruikt in combinatie met een Voith-versnellingsbak.

Kritiek[bewerken]

Naast positieve geluiden was/is er ook negatieve kritiek op de bus. Dit meeste kritiek is overigens niet alleen van toepassing op de Ambassador, maar op alle lagevloerbussen.

  • Minder zitplaatsen. De Ambassador heeft tussen de 38 en 41 zitplaatsen, terwijl hogevloersbussen ongeveer 45-47 zitplaatsen hebben. Dit komt in de eerste plaats doordat de voorste wielkasten niet weggewerkt kunnen worden als gevolg van de lagevloer, waardoor er minder ruimte is voor stoelen. Ook is er tegenover de uitstapdeur plaats gereserveerd voor kinderwagens of rolstoelen.
  • Goedkope stoelen. Het interieur en inrichting kan aangepast worden naar wens van de busmaatschappij. Vaak wordt hierop beknibbeld met als gevolg dat de bussen worden uitgerust met goedkope stoelen die een stuk minder comfortabel zijn dan de stoelen in het oudere materieel. De stoelen zijn plastic kuipjes met een dun laagje schuimrubber en daaroverheen stoffen bekleding. De zittingen zijn een stuk smaller waardoor brede mensen amper naast elkaar kunnen zitten. Daarnaast hebben de stoelen meestal geen arm-, nek- en schouderleuning. Betere stoelen zijn wel leverbaar, maar daar hangt ook een ander prijskaartje aan. In de voormalige bussen van de Brabantliner en de huidige bussen van de productformule Volans zijn "luxere" zetels ingebouwd. In de concessies Midden-Overijssel en Veluwe rijden ook Ambassadors met iets betere stoelen. De Ambassadors in de concessie Achterhoek-Rivierenland van Arriva en de voormalige serie van Stadsvervoer Nederland (nu Connexxion) hebben standaard stoelen met beklede hoofdsteunen.
  • Geluid. De bussen worden doorgaans afgeleverd met een automatische vierversnellingsbak van het merk Voith in combinatie met een Cummins motor. De Voith-versnellingsbakken zijn herkenbaar aan een gierend geluid dat meeloopt met het toerental van de motor. De Voith-bakken tussen 2001 en 2005 schakelen pas laat over, dit zorgt voor meer lawaai. Vanaf 2005 werden de bussen afgeleverd met een automatische zesversnellingsbak van ZF (8700/8800-serie van Connexxion, eerder al beschikbaar in de Hermes 1800-serie), deze bussen hebben een rustiger loop. Datzelfde jaar werd de Ambassador met een nieuwe milieuvriendelijker motor geleverd, waarbij ook de Voith-bak werd vernieuwd. De nieuwe versnellingsbak schakelt eerder (met name handig voor het stadsverkeer), waardoor het gierende geluid minder wordt. Toch blijft het nadeel dat de bus op topsnelheid veel toeren maakt doordat de bak maar vier versnellingen heeft. Bij latere generaties werd de geluidsproductie wel verder gereduceerd door vernieuwingen in zowel de Voith-versnellingsbak, de Cummins-motor als het isolatiemateriaal.
  • Matige tot slechte vering als gevolg van ruimtegebrek door de verlaagde vloer waardoor de kunststof en aluminium-onderdelen vooral op klinkerwegen en/of bij oneffenheden in de weg gaan rammelen. Dit gaat ook weer ten koste van het comfort voor zowel de chauffeur als de passagier(s). De nieuwste generatie ligt overigens wel een stuk beter op de weg.
  • Bij de oudere versies werd de ALE106 (10 meterbus) standaard met een lichtere motor geleverd dan zijn grotere broer. Deze motoren leverden nog wel eens ongemakken op. Later werd voor beide types dezelfde motor gebruikt.
  • Bij de eerste series (Connexxion/Hermes) werd de Ambassador afgeleverd met groene lcd-filmaanduiding (lijnnummer en bestemming) van het merk GORBA. Deze bleken gevoeliger voor defecten en moeilijk leesbaar. Dit probleem speelde bij meer busmerken. Latere series werden afgeleverd met oranje led-films.
  • De bus raakte in opspraak toen in december 2003 een chauffeur uit Almelo de dood vond toen hij met zijn hoofd klem kwam te zitten tussen de dubbele voordeur. Deze bussen waren voorzien van een anti-inbraaksysteem dat ervoor zorgde dat de deuren na vier seconden automatisch afgesloten werden nadat deze beveiliging geactiveerd werd. Mogelijk stapte de chauffeur te laat uit. In april 2004 raakte een chauffeur uit Enschede gewond bij een vergelijkbaar incident. De software van de 219 bussen uit die serie werd aangepast. Nieuwere bussen kregen een enkelbladdeur. De dubbele deur van de betreffende bus van het eerste incident (8166) werd vervangen door een enkelbladdeur en ook de cabine werd vernieuwd.[9] Ook waaide door het lage gewicht zo nu en dan een Ambassador van de dijk, bijvoorbeeld bij Simonshaven tijdens de storm van 18 januari 2007.
  • In 2010 riep VDL circa 350 Ambassador-bussen terug. Het gaat om de eerste generatie bussen, die tussen 2001 en 2004 zijn uitgeleverd. Van de circa zevenhonderd bussen uit die serie vertonen er zo’n driehonderd vervormingen aan de achterkant van het chassis als gevolg van het te snel nemen van de verkeersdrempels. Bij vijftig andere bussen zijn haarscheurtjes ontstaan in het onderstel. Dat deel van het chassis werd vervangen en verstevigd. Ook de vering werd aangepast. Die maatregelen moesten ertoe leiden dat de assen niet meer tegen het onderstel van de bus aan klappen als de bussen te snel over verkeersdrempels rijden. De reparaties werden uitgevoerd tijdens reguliere onderhoudsbeurten. De constructie van de bussen werd in 2005 aangepast omdat die met milieuvriendelijker motoren werden uitgerust. In die nieuwe versie komen de mankementen niet voor.[10]

Foto's[bewerken]

Orders[bewerken]

Aantal Ambassadors[bewerken]

De eerste serie Ambassadors werd in augustus 2002 uitgeleverd. Connexxion is de grootste afnemer van de bus geweest. Eind 2008 heeft VDL de 1.000ste Ambassador aan personenvervoerbedrijf Connexxion uitgeleverd. VDL bereikte datzelfde jaar een tweede mijlpaal toen de 2.000ste Ambassador uit de fabriek rolde.[11] In oktober 2011 werd bekend dat er in totaal 2750 Ambassadors zijn geproduceerd.[1][12] Uit deze bus werd ook een voertuig voor distributie van goederen ontwikkeld. Tot een serieproductie is het niet gekomen.

Nederland[bewerken]

Naast de 55 en 70 exemplaren die aan Connexxion werden geleverd, bestelden ook MTI, NoordNed en Hermes de nieuwe bus van Berkhof. Halverwege 2003 had Berkhof 260 exemplaren verkocht.

In de jaren erna volgden grotere orders van Arriva, Connexxion, Syntus en Veolia Transport.

Voor Limburg bestelde Veolia bijvoorbeeld 185 bussen en voor Midden- en West-Brabant 125 bussen van het 12 meter type.

In 2005 plaatste Connexxion een megaorder van meer dan 300 Ambassador-bussen, waarmee een bedrag van meer dan 50 miljoen euro gemoeid was. De productie van deze hoeveelheid bussen kon men in Heerenveen echter niet aan, waardoor ook de vestiging in Valkenswaard geschikt gemaakt moest worden om Ambassadors te produceren.

Arriva bestelde voor haar nieuwe vloot in Noord-Brabant 44 Ambassador bussen. Op 16 juli 2007 werden de eerste bussen bij Arriva in gebruik genomen. Voor de Hoeksche Waard/Goeree-Overflakkee werden 85 Ambassador bussen besteld.

In juli 2008 plaatste Connexxion opnieuw een megaorder. Ditmaal ging het om 355 Ambassadors, die in de loop van 2008 werden geleverd,[13] voor een totaalbedrag van 70 tot 75 miljoen euro. Deze bussen voldoen aan de EEV-emissiestandaard.

Syntus had in 2009 een bestelling van 26 nieuwe bussen geplaatst. Deze bussen vervingen vanaf de zomer van 2009 oudere bussen die nog een hoge vloer hadden. Hierbij ging het Syntus en de provincie Gelderland vooral om de verbeterde toegankelijkheid en milieuvriendelijkheid in vergelijking met de oude bussen.

Op het hoogtepunt reden er ongeveer 2200 Ambassadors rond in Nederland op een totale vloot van 5000 bussen. Inmiddels zijn al tientallen van oorsprong Nederlandse Ambassadors geëxporteerd.

In onderstaande tabel staat het aantal Ambassador 200 bussen in Nederland vermeld met wagenparknummers. Aangegeven wordt of het een Ambassador 120 / 180 serie betreft.

Uitleg tabel:

  • Bedrijf = Vervoersmaatschappij
  • Order = Aantal bestelde bussen bij VDL Bus & Coach. Ook demo's staan vermeld. Overgekochte bussen tellen niet mee.
  • Nu = Huidig aantal in dienst bij deze vervoerder (minus afgevoerde/verkochte bussen) en/of (inclusief) overgekochte bussen.
  • Serie = Wagenparknummers
Bedrijf Order Nu Serie Bouwjaar Opmerking Afbeelding
Arriva/NoordNed 10 5 6100-6109 2002 Ex-NoordNed, Alleen 6103, 6105 - 6109 reden bij Arriva Nederland tussen 2006 en 2013 op Schiermonnikoog. Overige bussen zijn geëxporteerd naar Arriva dochter TST (Transportes Sul do Tejo) in Portugal (serie 200). NoordNed-6101.JPG
Arriva/NoordNed 19 0 6171-6189 2003 Busserie heeft na NoordNed nog een tijd in Friesland en daarna in Groningen gereden. Bussen zijn geëxporteerd naar TST in Portugal (serie 200).
Arriva 63 46 8001-8063 2004 8002, 8004-8009, 8011-8013, 8015-8018 rijden nu bij TST in Portugal (2xx serie). 8003 rijdt bij "Centrumbus" in Praag, Tsjechië als 7169. 8010 is verkocht aan De Grooth Vervoer en draagt nu nummer 809. 8001 en 8014 zouden geëxporteerd worden, dit is uiteindelijk niet gebeurd en rijden nu in Brabant. 8019, 8021-8025: Rivierenland, 8028-8029: Brabant, 8020, 8026 en 8027, 8030-8054: zaten in Purmerend/Waterland, verhuizen naar DAV ter vervanging van 28 Wright Commanders. 8055-8063: Brabant. Arriva 8054 Groningen buffer.jpg
Arriva/NoordNed 6 6 8064-8069 2004 Nadat NoordNed verdween zette Arriva de bussen in Zuidoost-Friesland en Groningen/Drenthe in. In 2009 in rood/wit overgespoten voor de concessie Oost-Brabant. Arriva 8068.JPG
Arriva 44 44 8201-8244 2007 Bussen speciaal voor de concessies van Arriva in Noord-Brabant. 13-06-30-eindhoven-17.jpg
Arriva 82 82 8301-8382 2007 Bussen voor de Hoeksche Waard/Goeree Overflakke. Arriva VDL Berkhof Ambassador 8376.png
Arriva 51 51 8401-8451 2010 De bussen waren voor de concessie Achterhoek-Rivierenland.[14] Arriva 8428.JPG
Arriva 20 0 8651-8670 2013 De laatste bestelling van Ambassadors voor Arriva vond plaats in 2012. Ambassador 180 (10,6 meter bus op nieuw chassis). (bedoeld voor de streekdienst Noord- en Zuidwest-Friesland) [15]
Arriva 10 0 8851-8860 2012 Ambassador 180 (10,6 meter bus op nieuw chassis). Rijden op de stadsdienst Alphen aan den Rijn en Gouda [16] Arriva 8851-III.JPG
Besloten Vervoer Maastricht 0 10 5015, 5020, 5033, 5040, 5041, 5045, 5046, 5049, 5050 en 5052 2004 Ex-BBA/Veolia nummers 5015, 5020, 5033, 5040, 5041 5045, 5046, 5049, 5050 en 5052.
Connexxion 1 28 8 1733-1760 2003 Serie kwam oorspronkelijk in dienst van Hermes, maar na het verlies van concessies werden de 1734-1747 en 1756-1760 overgenomen door Connexxion. Deze bussen zijn inmiddels uit dienst gehaald. 1752 is afgebrand. De 1733 rijdt nu bij Hermes in witte huisstijl. 1748-1751 en 1753-1755 rijden bij Connexxion.
Connexxion1 16 1 1761-1776 2003 Serie kwam oorspronkelijk in dienst van Hermes, maar na het verlies van concessies werden alle bussen behalve de 1772 overgenomen door Connexxion. Deze bussen zijn inmiddels uit dienst gehaald. 1772 rijdt bij Connexxion.
Connexxion1 17 4 1777-1793 2003 Serie kwam oorspronkelijk in dienst van Hermes, maar na het verlies van concessies werden de series 1777-1787 en 1790-1791 overgenomen door Connexxion die de bussen inmiddels uit dienst heeft gehaald. 1788, 1789, 1792 en 1793 rijden bij Connexxion.
Connexxion1 30 30 1801-1830 2004 Serie kwam oorspronkelijk in dienst bij Hermes. Alleen serie 1802-1807 reed bij Hermes, maar is inmiddels geëxporteerd. De overige bussen rijden bij Connexxion.
Connexxion1 30 30 1831-1860 2005 Oorspronkelijk afgeleverd bij Hermes. 1819-1823, 1826, 1841 en 1842 rijden nu bij GVU. Overige bussen zijn overgenomen door Connexxion. De 1831-1835, rijden nog altijd bij Hermes in Nijmegen onder de naam breng. Connexxion 1857, Hoorn station.jpg
Connexxion 2 0 3154-3155 2006 Demobussen die dienst deden in Leiden. 3155 heeft ook nog bij Connexxion Tours gereden.
Connexxion/Arriva 2 0 3158-3159 2005/2006 Demobussen van VDL Bus & Coach. Werden getest bij vervoerders Connexxion en Arriva.
Connexxion 131 0 3159-3289 2008 Deze busserie reed in een kanariegeel/bruine kleurstelling zoals geëist door Bestuur Regio Utrecht.
Overgenomen door Qbuzz.
3269 BV-FL-66 Bus BRU Utrecht.JPG
Connexxion 5 5 3485-3489 2010 Ambassador 180 (10,6 meter bus op nieuw chassis). Deze bussen rijden in de Zaanstreek. Cxx 3489-III.JPG
Connexxion 14 14 3550-3563 2010 Deze busserie rijdt in de Zaanstreek in de kleurstelling van Connexxion.
Connexxion 33 33 3564-3596 2010 Deze busserie rijdt in de R-net-kleurstelling in de Zaanstreek. Cxx 3576-III.JPG
Connexxion 96 96 4134-4229 2008 Serie voor de provincie Utrecht. De 4220 heeft inmiddels logo's van Maxx Amersfoort gekregen.
Connexxion 24 24 4230-4253 2008 Serie voor de stadsdienst Maxx Amersfoort.
Connexxion 24 24 4254-4277 2008 Serie voor de provincie Utrecht.
Connexxion1 31 31 101-131
(5101-5131)
2004 Deze serie werd per januari 2008 door Connexxion overgenomen van Stadsvervoer Nederland. De serie 101-131 werd omgenummerd naar 5101-5131. De bussen zijn herkenbaar aan een afwijkend (luxer) interieur. De bussen worden tegenwoordig ingezet in de concessie Noord-Holland Noord.
Connexxion 55  ? 8100-8154 2002 Allereerste order voor VDL Berkhof in Heerenveen. Oorspronkelijk had Connexxion eerst een order van 10 stuks geplaatst, uiteindelijk werd de order uitgebreid. Een groot deel van deze bussen is opgelegd. Een aantal bussen staan te koop bij bushandelaar Womy in Moerdijk. 8100-8104, 8134, 8140 en 8146 worden nu ingezet bij Connexxion Tours. 8105 wordt nu gebruikt als lesbus bij Verkeersschool Dekker Meurs. 8125 en 8130 rijden bij het GVU. Connexxion 5126, Hoorn station.jpg
Connexxion 70  ? 8155-8224 2003 Vervolgorder. Een groot deel van de bussen in de 8100-serie is opgelegd. Een aantal bussen staan te koop bij bushandelaar Womy in Moerdijk. 8160, 8162, 8189 en 8199 worden nu ingezet bij Connexxion Tours. 8197 is omgebouwd tot waterstofbus. 8166 rijdt in Twente. Connexxion 8222, Almere 't Oor.jpg
Connexxion 7 0 8225-8232 2003 Ambassador 120 - 10,6 meter bus. Inzet op de stadsdienst Zaandam. Bussen zijn in 2009 uit dienst gehaald en later geëxporteerd.
Connexxion 22 22 8233-8254 2003 8237-8239, 8249-8254 rijden nu bij Connexxion. 8246-8248 rijden bij Maxx Almere. Connexxion 8244, Almere centrum.jpg
Connexxion 98 98 8278-8375 2003/2004 8278-8303, 8317, 8318, 8343, 8344 rijden bij Maxx Almere. 8131 rijdt bij Connexxion Tours. 8371-8375 rijden in Twente. Cxx 8351-III.JPG
Connexxion 4 0 8376-8379 2005 Ambassador 120. Opgelegd. Reden eerder op de stadsdienst Zaandam.
Connexxion 77 72 8380-8456 2004 8428-8432 rijden nu in breng kleuren bij OAD. CxxAmba92.jpg
Connexxion 272 272 8457-8728 2005 Rijden voor het overgrote deel in de regio Alphen a/d Rijn/Leiden/Duin en Bollenstreek. Sinds december 2012 rijden ze elders bij Connexxion. Stadsbus Katwijk.jpg
Connexxion 37 37 8792-8828 2005 8809-8828 rijden nu bij Connexxion. Maxx Zwolle.jpg
Connexxion 94 94 8883-8976 2005 Deze serie wordt ingezet in Twente. Cxx8962.JPG
De Grooth Vervoer 0 1 809 2004 Ex-Arriva 8010
E&R Rijopleiding Nieuwegein 0 1  ? 2002 Ex MTI-02-26/BBA 903/Connexxion 3156
Hermes 75 75 3330-3404 2008 Deze bussen werden aangeschaft voor de nieuwe concessie Samenwerkingsverband Regio Eindhoven. 13-06-30-eindhoven-13.jpg
Hermes 5 5 3479-3483 2008 Extra vervolgorder voor de regio Eindhoven.
Hermes 8 8 8569, 8573-8579 2005 Ex-Connexxion regio Leiden
MTI 1 0 02-25 2001 De eerste en oudste Ambassador (BL-PL-99). In 2002 verkocht aan MTI als 02-25. Later als BBA InterHoMe 903 en Connexxion 3156, in 2011 naar E&R Rijopleiding in Nieuwegein.
MTI 1 0 02-26 2001 BN-BG-36 - Eerst testbus bij Hermes onder nummer 7777. In 2002 verkocht aan MTI. Later als BBA 02-26 en BBA 904 en sinds 2007 als Snelle Vliet 204.
MTI 1 0 02-27 2003 Later BBA 905 en Connexxion 3157 (BN-RB-47). Tegenwoordig in dienst bij Peereboom onder nummer 55. De bus voert ritten uit voor Connexxion.
OAD 0 5 8428-8432 2005 Ex-Connexxion (breng kleuren). Buiten dienst in december 2012
Peereboom 0 1 55 2003 Ex-MTI 02-27 (BN-RB-47).
Snelle Vliet Touringcars 0 1 204 2002 Ex-MTI 02-26
Sieswerda 0 4  ? 2004 Ex BBA/Veolia 5008, 5030, 5035 en 5037
Syntus 1 0 1481 2004 Ambassador 120. Deze bus is afgebrand (was onderdeel van de inmiddels vernummerde en deels verkochte serie 1481-1488).
Syntus 0 3 2146-2148 2004 Ex BBA/Veolia 5001-5003
Syntus 12 12 2149-2160 2004/2005 Deze serie had tot 2010 de wagenparknummers 1449-1460. De 1449 (nu 2149) is oorspronkelijk een demo-Ambassador van Berkhof geweest. Daarna is deze naar Blaa Omnibusser in Denemarken gegaan, daarna heeft de 1449 op de IAA in Hannover gestaan. Toen kwam hij weer terug naar Nederland en werd bij Syntus ingezet als vervanger voor de afgebrande 1481.
Syntus 12 12 3049 - 3060  ???? Deze serie had eerst de wagenparknummers 2149 - 2160 en 1449 - 1460) SyntusTwents3058 3250.jpg
Syntus 12 12 3161-3172 2005 Deze serie had tot 2010 de wagenparknummers 1461-1472. Uit dienst Syntus 1468 Almelo Station 23-08-2006 BR-LL-22.JPG
Syntus 2 2 3255 - 3256 (ex 3155 - 3156; ex 4155 - 4156)  ???? Deze serie rijdt in de concessie Twente SyntusTwents3155Amba.jpg
Syntus Overijssel 52 51 4001-4052 2010 Deze drie series worden ingezet in de concessie Midden-Overijssel (Salland, Vechtdal, Zwolle). Eerste serie heeft een stadsbusindeling en wordt voornamelijk gebruikt voor de stadsdiensten in Deventer en Zwolle. Bus 4051 is op 21 september 2012 uitgebrand. [17] Syntus 4003 (Midden-Overijssel).JPG
Syntus Overijssel 54 54 4101-4146, 4150-4154 2010 Syntus 4136.JPG
Syntus Overijssel 2 2 4155-4156 2012
Syntus Overijssel 24 24 5001-5024 2010 Stadsbussen Apeldoorn Syntus Veluwe 2010 Stadsbus Apeldoorn.jpg
Syntus Gelderland 26 26 5101-5126 2009 Bussen voor concessie Veluwe. Vernummerd van 1501-1526. Syntus Gelderland 5122.JPG
Syntus Gelderland 26 26 5127-5152 2010 Bussen voor concessie Veluwe. Syntus Veluwe 2010 Streekbus.jpg
Syntus Gelderland 0 4 5196-5199 2004 Ex-BBA/Veolia 5036, 5048, 5029, 5017. Deze bussen reden bij Syntus in de huisstijl van de Veluwelijn.
Syntus 2 0 5301-5302 2004 Ambassador 120. Deze serie had tot 2010 de wagenparknummers 1482-1483. De bussen werden verkocht aan Veolia. De bussen hieronder kregen nu de wagenparknummers van deze serie (2387-2388).
Syntus 2 2 5301-5302 2005 Ambassador 120. Deze serie had tot 2011 de wagenparknummers 1487-1488, daarna even 2387-2388.
Syntus 3 3 5303-5305 2004 Ambassador 120. Eerder 1484-1846. Syntus 5303.JPG
Taxi Centrale Renesse 17 17 419-435 2007 Deze bussen rijden in de huisstijl van Arriva in de Hoeksche Waard/Goeree Overflakkee.
Taxi Centrale Renesse 1 1 56 2002 Op 15 oktober 2001 presenteerde Berkhof het prototype van de Ambassador op Vlieland aan Taxi Centrale Renesse. Daarop plaatste Taxi Centrale Renesse in 2002 een order voor één Ambassador 120 (10,6 meter bus). De bus rijdt nog steeds op het eiland in een blauwe huisstijl van het Golden Tulip Resort.
Veolia (BBA) 2 2 901-902 2004
U-OV (Qbuzz) 0 131 4401-4531 2008 Deze busserie rijdt in een kanariegeel/bruine kleurstelling zoals geëist door Bestuur Regio Utrecht
U-OV (Ex-Connexxion).
Qbuzz 4433, Utrecht CS-Centrumzijde.JPG
Veolia (BBA) 57 7 5001-5057 2004 Deze serie kwam oorspronkelijk bij BBA in dienst. Alleen 5051, 5053-5057 is nog bij Veolia in dienst. Aan Syntus verkocht werden 5001-5003, 5017, 5029, 5036 en 5048, deels via VDL. Naar Besloten Vervoer Maastricht gingen 5015, 5020, 5033, 5040, 5041, 5045, 5046, 5049, 5050 en 5052 en naar Sieswerda 5008, 5030, 5035 en 5037; beide bedrijven leverden oudere voertuigen in. De 5032, 5006, 5019, 5038, 5014, 5029, 5043, 5011, 5024, 5026, 5016 en 5009 verkocht aan Bedrijf Autoservizi M. Canuto, S.p.A. (AMC) in Moncalieri (nabij Torino) rijden met de nummers 355-366. De overige bussen werden geëxporteerd. BBA5009.jpg
Veolia 185 185 5058-5242 2006 Worden ingezet in Limburg. Lijn43 ZLB.jpg
Veolia 80 77 5243-5322 2007 Voor de Brabantse concessies. 5319-5321 doorverkocht aan Zwaluw Reizen. Veolia Transport 5257.JPG
Veolia 20 20 5323-5342 2007 Deze luxere serie werd gebouwd voor de HOV-formule Volans. Veola 5329.JPG
Veolia 21 21 5343-5363 2007 Deze luxere serie werd oorspronkelijk gebouwd voor de HOV-formule Brabantliner. De bussen bleken echter niet geschikt. Ze worden nu op de streekdienst ingezet. Brabantliner.jpg
Veolia 4 3 5364-5367 2007 Kleine serie voor Brabant. De 5367 is verkocht aan Zwaluw Reizen. Veolia Transport 5364.JPG
Veolia 24 24 5368-5391 2008 Oorspronkelijke inzet is Zeeuws-Vlaanderen. Enkele bussen worden ook in Noord-Brabant ingezet. Veolia Transport 5372.JPG
Veolia 0 2 5392-5393 2004 Ex-Syntus 1482-1483 (die later bij Syntus nog werden vernummerd tot serie 5301-5302).
Zwaluw Reizen 0 4 5319-5321, 5367 2007 Ex-Veolia

1 = Connexxion en/of dochterondernemingen.

  • Bij Syntus worden de vernummerde series vermeld.
  • In totaal zijn er 2203 Ambassadors aan de Nederlandse vervoerbedrijven geleverd.

Buitenland[bewerken]

Ook buitenlandse vervoerbedrijven zoals Israël en Duitsland toonden interesse in de bus en plaatsten orders bij VDL Berkhof. Transdev plaatste voor de Duitse vestiging in Siegen in juli 2010 een order van 40 Ambassadors voor inzet binnen de regio Wetzlar.[18]

Het chassis waarop de Ambassador staat wordt ook gewoon los verkocht. Arriva plc bestelde in november 2008 meer dan 350 chassis voor levering in 2008/2009, met de optie om nog meer chassis te kopen voor 2010/2011.[19] Dit is de grootste order die Arriva ooit bij VDL Bus & Coach heeft geplaatst voor ‘right hand drive’ voertuigen.

Op 17 september 2010 liep de eerste door de Letse fabrikant Amoplant te Jelgava in licentie geproduceerde bus van het type Ambassador ALE 106 als AMO ZIL van de band.[20] Amoplant streeft naar een productie van 250 stuks per jaar.

In 2013 werden in totaal 105 Connexxion bussen geëxporteerd naar Ivoorkust. Deze bussen rijden bij Sotra in onder meer Abidjan.

In onderstaande tabel staat het aantal Ambassador 200-bussen in het buitenland vermeld met wagenparknummers. Aangegeven wordt of het een Ambassador 120- / 180-serie betreft.

Uitleg tabel:

  • Bedrijf = Vervoersmaatschappij
  • Order = Aantal bestelde bussen bij VDL Bus & Coach. Overgekochte bussen tellen niet mee.
  • Nu = Huidig aantal in dienst bij deze vervoerder (minus afgevoerde/verkochte bussen) en/of (inclusief) overgekochte bussen.
  • Serie = Wagenparknummers
Bedrijf Order Nu Serie Bouwjaar Opmerking
Arriva, (Denemarken) 4 4 3057,
1058-1060
2009 De 3057 is de ex 1057, Midden-Jutland. Alle 4 bussen zijn van het type Ambassador 180
Arriva, (Denemarken) 2 2 1761-1762 2009 Ambassador 180
Arriva, (Denemarken) 3 3 5640-5641,
4034
2010 Ambassador 180
Ambassador 120, in de provencie Funen
Arriva, (Denemarken) 6 6 5671-5676 2011
City-Trafik, (Denemarken) 24 24 2431-2436
2481-2498
2008
2009
DitoBus, (Denemarken) 21 21 4746-4749
4656-4662
4736-4745
2007
2008
2010
Ambassador 120, ex Østtrafik 7603-7606
-
-
Egged Taavura 3 3 14951, 15008, 15271 2007 Egged heeft ook in 2005 Ambassadors besteld. De laatste levering vond plaats in 2009/2010 en ging om circa 70 Ambassador 200 bussen.
HEAG mobiBus, (Duitsland) 3 3 290-291, 299  ? Ambassador 180
Hüther + Junkes (Duitsland) 8 8 N.v.t 2005 t/m 2008 Kenteken HOM-JH 24, HOM-JH 27, HOM-JH 28, HOM-JH 47, HOM-JH 49, HOM-JH 73, HOM-JH 74, HOM-JH 85
De Hvide Busser A/S, (Denemarken) 17 17 8715-8731
8732
2007
2010
Kraftverkehrsgesellschaft Braunschweig mbH, Salzgitter-Lebenstedt (Duitsland) 1 1 n.n.b.  ?
Kremerskothen, Dorsten (Duitsland) 10 10 2012
Kruse, (Denemarken) 4 4 22, 24, 7123, 7125 2003 Ambassador 120. De laatste bus is op het nieuwe chassis gebouwd en daardoor een Ambassador 180-bus.
Nettbuss Skibby, (Denemarken) 14 14 8515-8528 2010 Zie bron voor meer informatie:[21]
Nobina, (Denemarken) 11 11 6001-6011 2008
Nordjyllands Trafikselskab (NT), (Denemarken)  ?  ? ...-... 2011
Rau (Duitsland) 1 1 N.v.t  ? Kenteken RP R 568
Rheinbahn AG, Düsseldorf (Duitsland) 2 0 7601-7602 2010 [22]
Stadtwerke Schweinfurt GmbH (Duitsland) 4
9
4
9
50-53
58-66 [23]
2011
2012
Südhessen Bus GmbH (Duitsland) 23 23 ...-.... [24] 2010
Swebus AB, (Zweden) 1 0 6768 [25] 2007 > export: Hyvinkään Liikenne Oy: 3, Hyvinkää (Finland)
Transdev (MVB) - Duitsland 2 2 N.v.t  ? Kenteken LM-TD 197, NR-T 1036
TST (Portugal) 0 37 241-264, 266-269, 277-285 2002 t/m 2004 Ex-Arriva/Noordned [26]
Von Rahden GmbH & Co. KG, Schwanewede (Duitsland) 1 1 n.n.b.  ?
Vogt (Duitsland) 0 6 195-201 2002 ex Connexxion 8124, 8126, 8127, 8128, 8133 en 8135
Werner Reisen (Duitsland) 1 1 N.v.t.  ? Kenteken HP W 2716.
Jelgavas Autobusu Parks, Jelgava (Letland) 5
5
5
5
n.n.b. 2010
2012
Ambassador 180
(assemblage Amoplant)

Naast bovengenoemde bussen is een aantal bussen geëxporteerd naar onder meer Duitsland en de firma Egged in Israël.

Waterstofbus[bewerken]

In 2010 is een Ambassador afkomstig van Connexxion (nummer 8197) ter beschikking gesteld voor een proef met een wielnaafaandrijving en waterstof als brandstof. Dit project werd Hymove genoemd en was opgericht door de Waterstof Onderneming Gelderland en werd mogelijk gemaakt door onder andere de provincie Gelderland, Connexxion, de Stadsregio Arnhem Nijmegen en de gemeente Arnhem. Het project gaat om een proef om te kijken of het mogelijk is om met bussen, die op waterstof rijden en een wielnaafaandrijving hebben, een dienstregeling te rijden. In eerste instantie werd de bus vooral gebruikt voor demonstraties en promotiedoeleinden en is met ingang van 2011 in de dienstregeling van Arnhem opgenomen.

Schaalmodel[bewerken]

Modellenbouwer Lion Toys heeft een schaalmodel 1/50 uitgebracht van de Berkhof Ambassador 200. De bus werd in eerste instantie gemaakt ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van de bussenfabriek (In 1907 Hainje, vanaf 1989 Berkhof en vanaf 1998/2003 VDL Berkhof) in Heerenveen. Vanaf 2008 zijn ook modellen uitgebracht in de verschillende huisstijlen van de ov-bedrijven.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b c Citea LLE: de opvolger van de Ambassador
  2. VDL introduceert een nieuw Citea model tijdens Busworld 2013 (augustus 2013) VDL Bus & Coach
  3. RTL Transportwereld, december 2003
  4. Lijn 83.nl
  5. VDL Berkhof ontwikkelt lichtgewicht bus
  6. Handreiking busmaterieel in OV-concessies
  7. Een eerste gerestylede Citea
  8. VDL Citea gerestylede door Van der Veer Designers
  9. Connexxion past stadsbussen aan na dodelijk ongeval
  10. VDL roept circa 350 bussen terug, uit Leeuwarder Courant, 4 maart 2010
  11. 2000ste Ambassador
  12. Ambassador Presentatie
  13. Connexxion plaatst megaorder (persbericht VDL bus & coach, juli 2008)
  14. Arriva koopt nieuwe bussen
  15. Ambassador 180 van Arriva voor Noord- en Zuidwest-Friesland
  16. Ambassador 180 van Arriva voor Zuid-Holland Noord
  17. Lijnbus in brand na ongeval
  18. Transdev
  19. Grote order Arriva plc (persbericht VDL bus & coach, november 2008)
  20. Amoplant (en)
  21. (da) myldretid.dk
  22. (de) VDL Berkhof Ambassador
  23. foto
  24. foto overdracht op 13 december 2009 bij overdracht van de 100ste bus aan de Duitse importeur
  25. (sv) Ägarehistorik
  26. Bussenlijst TST