Bert Haanstra
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Albert (Bert) Haanstra (Espelo gemeente Holten, 31 mei 1916 – Hilversum, 23 oktober 1997) was een Nederlands filmregisseur, fotograaf en verzetsstrijder tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Inhoud |
[bewerk] Levensloop
Haanstra groeide op in verschillende plaatsen, maar voornamelijk in het Twentse Goor. Hij volgde de Rijkskweekschool in het nabije Hengelo en was enige tijd in opleiding bij een fotograaf. In 1934 ging hij in Amsterdam werken als persfotograaf. In de oorlogsjaren deed hij de schilderopleiding aan de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten te Amsterdam. Vanaf 1947 was Haanstra professioneel filmer.
Haanstra leidde tijdens de oorlog een clandestien bestaan als spionagefotograaf. Hij werkte als technicus op de lichtdrukkamer van het GEB-kantoor en dat zorgde voor een dekmantel voor zijn illegale werk en fungeerde als donkere kamer. Haanstra ontwikkelde daar microfilms voor de geallieerden die gebruikt werden om industriële installaties te kunnen bombarderen. Hij sloot zich ook aan bij de verzetsgroep "De Ondergedoken Camera" en maakte vanaf begin 1944 meer dan duizend documenten op Leica film van kaarten van strategische doelen. Ook maakte hij uitvergrotingen van stempels waarmee stempelmakers vervalste papieren konden maken voor de PBC (de illegale Persoonsbewijzen Centrale, opgericht door Gerrit Jan van der Veen) als lid van de vervalsingsgroep.
Haanstra kreeg voor zijn films en documentaires 78 filmonderscheidingen. Zijn eerste film, De Muiderkring herleeft, kwam uit in 1949. Daarna volgden successen als Fanfare (1958), Bij de beesten af (1972) en Dokter Pulder zaait papavers (1975). Zijn laatste speelfilm, Een Pak Slaag uit 1979 werd niet goed ontvangen. Later zou Haanstra verklaren dat hij zich mogelijk te veel had laten leiden door de ontroering over zijn aan de ziekte van Alzheimer lijdende moeder in die tijd, ook de hoofdpersoon uit de film leed daar aan.
Voor zijn documentaire Glas kreeg hij in 1960 een Oscar. Zijn films Alleman (1964) en Bij de beesten af werden voor diezelfde prijs genomineerd. Deze films, alsmede De stem van het water, tonen Haanstra's specialiteit: het op een geestige wijze portretteren van de samenleving.
Haanstra was Officier in de Orde van Oranje Nassau. Hij was getrouwd met Angenita (Nita) Wijtmans. Net als zijn ouders zou Haanstra uiteindelijk overlijden aan de ziekte van Alzheimer. Hij is samen met zijn vrouw begraven op de Gemeentelijke Begraafplaats aan de Hilversumseweg in Laren. Hun kinderen zijn ook actief in de filmwereld: Jurre Haanstra componeert filmmuziek en Rimko Haanstra is filmregisseur.
Zijn verzameld werk is uitgebracht op dvd, met enig begeleidend commentaar van Haanstra: "Bert Haanstra compleet" (10 dvd's).
Een aantal van zijn werken is op het filmfestival van Cannes vertoond:
- 1951: Miroirs de Hollande (onderscheiden met de "Grand Prix du- court métrage" )
- 1952: Panta Rhei
- 1954: Exploratieboren
- 1954: De opsporing van aardolie
- 1956: En de zee was niet meer
- 1957: Rembrandt schilder van de mens
- 1958: Fanfare
[bewerk] Filmografie
Zijn verzameld werk is uitgebracht op dvd, met enig begeleidend commentaar van Haanstra: "Bert Haanstra compleet" (10 dvd's).
- De Muiderkring herleeft (1948)
- Spiegel van Holland (1950)
- Nederlandse beeldhouwkunst tijdens de late middeleeuwen (1951)
- Panta Rhei (1952)
- Dijkbouw (1952)
- Ontstaan en vergaan (1952)
- Op zoek naar aardolie (1952)
- De Exploratieboring (1953)
- Het Olieveld (1954)
- Strijd zonder einde (1954)
- God Shiva (1955)
- En de zee was niet meer (1956)
- Rembrandt, schilder van de mens (1957)
- Over glas gesproken (1958)
- Glas (1958)
- Fanfare (1958)
- De zaak M.P. (1960)
- Zoo (1961)
- Delta phase 1 (1962)
- Alleman (1963)
- De stem van het water (1966)
- Retour Madrid (1968)
- Trafic (samen met Jacques Tati) (1971)
- Bij de beesten af (1972)
- Dokter Pulder zaait papavers (1975)
- Nationale parken... noodzaak (1978)
- Juliana in 70 bewogen jaren (1979)
- Een pak slaag (1979)
- Vroeger kon je lachen (1983)
- Nederland (1983)
- Chimps onder elkaar (1984)
- Monument voor een gorilla (1987)
- Kinderen van Ghana (1989)
[bewerk] Zie ook
[bewerk] Externe links
- (en) IMDB
- Lijst van programma's in de oude catalogus en nieuwe catalogus van het archief van Beeld & Geluid
- Beelden van 'Zoo', Gemeentearchief Amsterdam
- Filmtrailer Alleman
- 'Haanstra in Spionage' artikel NRC over Haanstra in WO II

