Bestek (bouwkunde)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een bestek is de omschrijving van een uit te voeren (bouw)werk, inclusief de van toepassing zijnde administratieve, juridische en technische bepalingen, materialen en uitvoeringsvoorwaarden.

Aan het bestek zijn tekeningen gekoppeld, de zogenaamde bestektekeningen die samen met de technische omschrijving de basis vormen van het contract tussen opdrachtgever en aannemer (opdrachtnemer). Een bestek kan een volledige beschrijving, een functionele beschrijving of een prestatiebeschrijving van een werk zijn. In eerste instantie kan een bestek een basis vormen voor prijsvorming.

Nederland[bewerken]

Geschiedenis[bewerken]

Op 18 mei 1945 werd door de "Directie voor den Wederopbouw en voor de Bouwnijverheid" het ontwerp voor een bestek van een bouwwerk vastgesteld. Het ontwerp was in hoofdzaak volgens materiaalsoorten ingedeeld. Na de wederopbouw werden bestekken geschreven met een chronologische indeling, waardoor begrotingen en planningen met een overeenkomstige indeling konden worden gemaakt. Bij de intrede van de computer werd een cijfercode ingevoerd, waardoor ieder te omschrijven onderdeel een code moest krijgen, hetgeen in de praktijk moeilijk uitvoerbaar was. Daardoor ontstond een cijfercode, die de hoofdstukken als volgt indeelde: 0 werkvoorbereiding; 1 grond- en sloopwerk; 2 fundering en grondleidingen; 3 ruwbouw binnen de bouwschil; 4 vaste elementen en ruw timmerwerk; 5 installaties (gas, water, elektra en c.v.); 6 buitenafwerking (bouwschil); 7 binnenafwerking; 8 inrichting; 9 bestrating en tuinafwerking. De werkvoorbereiding werd verdeeld in aparte werkzaamheden voor de architect en de aannemer. De hoofdstukken 2, 3 en 4 behandelden het constructiegedeelte van de bouw, waarvoor de tekeningen en berekeningen 14 dagen voor het aanbrengen van de constructie bij de gemeente ter controle moesten worden ingeleverd. Omstreeks 1990 heeft een standaardbestek zijn intrede gedaan, waarbij vermeld moet worden, dat de overheid zich weinig bemoeit met het schrijven van bestekken. De gebruikelijke systematieken in de Nederlandse ontwikkeling zijn de STABU-besteksystematiek voor de woning- en utiliteitsbouw en de RAW-systematiek voor de grond-, weg- en waterbouw. De STABU-besteksystematiek wordt uitgegeven door de Stichting STABU en RAW door de Stichting CROW. Beide organisaties zijn in Ede gevestigd.

De branchevereniging voor bestekschrijvers in Nederland is de Bond van Nederlandse Bestekdeskundigen (BNB).

Opbouw[bewerken]

Het bestek bevat als eerste een algemeen deel met de algemene omschrijving, algemene projectgegevens, bepalingen over werkzaamheden van derden, regelingen over de aanbesteding en inschrijving. Vervolgens wordt aangegeven welke voorwaarden en voorschriften van toepassing zijn zoals bepalingen omtrent verzekeringen, bepalingen over verrekeningen van wijzigingen en meer- en minderwerk, bepalingen over tekeningen en berekeningen en regelingen omtrent de arbeidsomstandigheden. Ook bouwplaatsvoorzieningen komen aan de orde. Vervolgens wordt het werk in onderdelen beschreven: de toe te passen materialen met specificaties. Indien van toepassing worden alle bepalingen die afwijken van de STABU beschreven.

De gebruikelijke administratieve basis voor een bestek zijn de Uniforme Administratieve Voorwaarden voor de uitvoering van werken en van technische installatiewerken 2012 (UAV 2012). De nieuwe UAV 2012 is aangepast aan de huidige titel 12 aanneming van werk in het Burgerlijk Wetboek 7. Tevens is bij de herziening van de UAV 1989, de UAVTI 1992 geïntegreerd. De UAV 2012 zijn op 30 januari 2012 bij ministeriële beschikking vastgesteld.

Volgens de UAV 2012 wordt bij lid 1 van paragraaf 1 "Aanduidingen, begripsbepalingen" verstaan onder het bestek:[1]

  • de beschrijving van het werk;
  • de daarbij behorende tekeningen;
  • de voor het werk geldende voorwaarden;
  • de nota van inlichtingen;
  • het proces-verbaal van aanwijzing.

Standaardbestekken[bewerken]

Door de toenemende automatisering waren er eind jaren 90 standaardbestekken ontstaan, geschikt voor verwerking met de computer. Specifiek voor de woningbouw was er het SRW, het standaardbestek voor de woningbouw. Wat later ontstond het SROW, het standaardbestek onderhoud en woningverbetering. Bij gesubsidieerde woningbouw was men verplicht volgens dit standaarbestek te werken. Daarnaast was er de eerste versie het STABU-bestek, het standaardbestek burger- en utiliteitsbouw. Rond 1990 zijn beide samengevoegd tot STABU 2.[2]

De STABU-besteksystematiek voor de woning- en utiliteitsbouw bestaat uit hoofdstukken met nummers tussen 00 en 88. Elk hoofdstuk kent paragrafen en subparagrafen. De hoofdstukken 00 tot en met 05 bevatten administratieve/juridische bepalingen. De hoofdstukken 10 tot en met 84 bevatten standaard technische bepalingen en werkbeschrijvingen.

Bronnen, noten en/of referenties
  1. UAV 2012 Hoofdstuk I, par. 1.1
  2. [1] Samenvoeging SRW en STABU, pdf.