Beveren (Oost-Vlaanderen)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Beveren
Gemeente in België Vlag van België
Vlag van Beveren Wapen van Beveren
Beveren (Oost-Vlaanderen)
Beveren (Oost-Vlaanderen)
Geografie
Gewest Flag of Flanders.svg Vlaanderen
Provincie Flag of Oost-Vlaanderen.svg Oost-Vlaanderen
Arrondissement Sint-Niklaas
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
150,18 km² (2011)
66,26%
6,39%
27,35%
Coördinaten 51° 13' NB, 4° 15' OL
Bevolking (Bron: ADSEI)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
47.192 (01/01/2014)
49,51%
50,49%
314,23 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2008)
20,10%
63,08%
16,82%
Buitenlanders 2,38% (01/01/2010)
Politiek en bestuur
Burgemeester Marc Van de Vijver
(CD&V)
Bestuur CD&V, N-VA
Zetels
CD&V
N-VA
Groen-sp.a
Vlaams Belang
Open Vld
35
14
14
4
2
1
Economie
Gemiddeld inkomen 18.194 euro/inw. (2011)
Werkloosheidsgraad 5,02% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode
9120
9120
9120
9120
9120,9130
9130
9130
9130
Deelgemeente
Beveren
Haasdonk
Melsele
Vrasene
Kallo
Doel
Kieldrecht
Verrebroek
Zonenummer 03
NIS-code 46003
Politiezone Beveren
Website www.beveren.be
Detailkaart
BeverenLocatie.png
ligging binnen het arrondissement Sint-Niklaas
in de provincie Oost-Vlaanderen
Portaal  Portaalicoon   België

Beveren is een gemeente in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen. Zij heeft als deelgemeenten Beveren zelf, Melsele, Haasdonk, Vrasene, Kieldrecht, Verrebroek, Kallo en Doel. De gemeente telt op 31 december 2013 47.168 inwoners, die Beveraars of Bevernaars worden genoemd.[1]

In haar huidige vorm ontstond de gemeente bij de gemeentelijke herindeling van 1977. Naar oppervlakte is het de op twee na grootste van Vlaanderen. Op het grondgebied van Beveren ligt de Waaslandhaven, het deel van de haven van Antwerpen op de linkeroever. Hoewel de Antwerpse havenbazen zo veel mogelijk winst richting Antwerpen proberen te laten vloeien, zorgen de bedrijven in deze havenzone, alsook de kerncentrale in Doel voor veel inkomsten zodat de gemeente slechts lage gemeentebelastingen hoeft te heffen.

In 2005 werd er een nieuw logo en slagzin gekozen voor de gemeente Beveren. De slagzin luidt: "Heerlijkheid, vroeger en nu".

Beveren is na Waasmunster het oudste politieke centrum in het Waasland en vormde een uitgestrekte heerlijkheid, die in ca. 1575 opgesplitst werd. Vandaag is Beveren de op één na grootste gemeente van het Waasland.

Geschiedenis[bewerken]

Het Land Van Beveren[bewerken]

Beveren, Kasteel Cortewalle, aanblik van het noorden

In de vroegste geschiedenis was het 'Land van Beveren' een onmetelijke vlakte met talrijke rivieren en eilandjes. Doorbraken, veroorzaakt door het stijgend zeeniveau, brachten dit land steeds meer onder invloed van de getijden. Aan de grens van dit vloedgebied zijn nederzettingen ontstaan, waarvan vaststaat dat ze door de Romeinen zijn bezocht of bewoond. Met primitieve dammen, die later op initiatief van kloosters en abdijen tot dijken werden verhoogd en versterkt, hebben de eerste streekbewoners de strijd met het water aangebonden en hun gemeenschappelijke schapenweiden gewonnen op het slikkengebied.

Tijdens de invallen van de Noormannen in de 9e eeuw kregen de plaatselijke vazallen van de graaf van Vlaanderen opdracht om de streek langs de Schelde te verdedigen. Uit deze vazallen zijn de Heren van Beveren voortgekomen. Het oudste document waarin "het land van Beveren" vermeld wordt dateert van in 965. Het Land van Beveren was veel groter dan het huidige Beveren. Het land omvatte naast Beveren ook Doel, Kallo, Kieldrecht en Verrebroek, samen met belangrijke gedeelten van Haasdonk, Melsele, Meerdonk, Vrasene en Zwijndrecht. Ook had de “Heer van Beveren” zeggenschap over gebieden, die in het toenmalige Land van Waas gelegen waren. Het ging over gronden in het centrum van Sint-Niklaas, in het centrum van Lokeren, in Sombeke (Waasmunster) en in Belsele.

Hoewel de heren van Beveren als vazallen van de graaf van Vlaanderen ontstaan waren, konden ze lange tijd een zelfstandige koers varen. Daaraan kwam in 1334 een einde toen Jan van Beveren (tevens bisschop van Potenza) de heerlijkheid Beveren verkocht aan Lodewijk II van Nevers, graaf van Vlaanderen. Beveren bleef wel lange tijd bestuurlijk een aparte entiteit, met onder meer eigen maten en gewichten. (Nu is dit nog te merken aan de zegswijze "een Beverse maat" met betrekking tot bier).

In de late middeleeuwen was het Land van Beveren een rijk landbouwgebied, met belangrijke turfwinningen in het noordelijke deel.

De 16e eeuw was rampzalig voor de polders. Zo zette in 1570 de Allerheiligenvloed de polders van het Waasland onder water. Bij het beleg van Antwerpen door de Spanjaarden werden uit strategische overwegingen de resterende dijken door Spaanse en Hollandse legers doorgestoken.

In 1575 werden de rechten van de heerlijkheid openbaar verkocht en raakte het gebied verdeeld. Een Antwerps koopman kocht de gronden van Kallo met rechten op de Schelde. Doel en Kieldrecht vormden samen een apart heerlijkheid. Een groot deel van de heerlijkheid kwam in handen van de machtige adelsdynastie de Croÿ en later die van de Arenbergs. Na de Franse Revolutie in 1792 verloor de adel zijn macht. Alle heerlijke rechten werden afgeschaft en de parochies werden afzonderlijke gemeenten.

Vanaf de 17e eeuw startten nieuwe inpolderingen, na de oorlogsinundaties. In 1846 is het op één na laatste schorrengebied ingedijkt. De Schelde is bedwongen, tot de grote overstroming van 1953 die delen van Doel en Kallo onder water zet.

Beveren kent heden een economische en culturele bloei. Dit komt onder andere door de industriegebieden en de haven van Antwerpen die ook op het grondgebied ven Beveren uitbreidt. De deelgemeente Doel wordt daarbij echter bedreigd door het steeds uitbreidend havengebied.

Beveren tijdens de Wereldoorlogen[bewerken]

Toen de schaduw van de Oorlog zich over Europa wierp werden er voorbereidingen getroffen. Voor 1914 werd Het Fort van Haasdonk gebouwd en over een lengte van 5 km werd een keten van bijna 200 bunkers aangelegd. Deze defensiegordel behoorde tot de fortenring van Antwerpen. Het Fort van Haasdonk zelf is nog vrij intact gebleven omdat de bevelhebber niet anders kon dan zich overgeven toen de Duitsers oprukten in 1914.

Tijdens de Bezetting is de verzetsbeweging De Witte Brigade in Beveren actief. Vele leden hiervan zijn bij acties omgekomen. Dit is vandaag de dag nog te merken aan bepaalde straatnamen.

Recente geschiedenis[bewerken]

In de nacht van 1 februari 1953 slaat een zware, met springtij gepaard gaande storm, een bres in de zeedijk. Verschillende polders overstromen en honderden huizen lopen ernstige schade op.

Begin jaren 1960 duikt voor de polders een ander probleem op. De Antwerpse haven had op de rechteroever van de Schelde te weinig expansiemogelijkheden. De toekomst van de haven lag volgens de plannenmakers op de linkeroever, grotendeels op het grondgebied van de latere gemeente Beveren. Zo maakten de vruchtbare polders, die in het verleden moeizaam op het water veroverd waren, plaats voor havendokken. Op 1 april 1971 gingen de werken van start aan de Kallosluis, momenteel de enige toegang tot de Waaslandhaven. De aanleg van het Waaslandkanaal was de volgende stap. Dit kanaaldok is aangelegd met twee insteekdokken die bestemd zijn voor de overslag van vloeibare en gasvormige producten. Haaks daarop liggen de drie grote havendokken: het Doeldok, het Vrasenedok voor de overslag van stuk- en massagoederen en het Verrebroekdok. Inmiddels werd nabij Doel ook een containerterminal gebouwd, met daarop aansluitend het Deurganckdok. Momenteel bevinden zich in de Beverse Waaslandhaven een tachtigtal bedrijven. De Liefkenshoek-autotunnel, geopend in 1991, zorgt voor de ontsluiting van de gehele linkeroever. In 1978 zorgde de Wet Chabert voor een oplossing in het conflict tussen Antwerpen en het Waasland . Er kwam een tweedeling tussen het havengedeelte en de industriële terreinen. De haven en het beheer kwamen Antwerpen toe, de industriële uitbating en inkomsten waren voor de linkeroever (door de Maatschappij Linkerscheldeoever)

In 1977 wordt door de Belgische gemeentefusies een groot deel van het "Land van Beveren" weer hersteld, omdat veel deelgemeenten in vroeger tijden deel uitmaakten van de oude heerlijkheid. Door de fusie vormen Beveren, Doel, Haasdonk, Kallo, Kieldrecht, Melsele, Verrebroek en Vrasene met een totale oppervlakte van ruim 15 000 ha één van de meest uitgestrekte gemeenten van Vlaanderen. Het totaal aantal inwoners bedraagt ruim 46.000 (20.000 in Beveren, 10.200 in Melsele, 4.100 in Haasdonk, 3.900 in Vrasene, 3.800 in Kieldrecht, 1.800 in Kallo en 400 in Doel).

Op 19 februari 2009 kreeg Beveren er in één keer zo'n 35-tal winkels bij in Warande Shopping, waardoor zijn positie als grootste winkeldorp van Vlaanderen werd versterkt.

Beveren blijft ook landschappelijk aantrekkelijk: naast een uitgestrekt polderlandschap en de meer typische Wase landerijen met hun bolle akkers, bevinden zich hier enkele mooie natuur- en parkgebieden.

In het voorjaar van 2010 hebben voorbereidende gesprekken plaatsgevonden rond een mogelijke fusie tussen de gemeenten Kruibeke en Beveren.[2] Uitspraken van de Beverse burgemeester laten echter verstaan dat dit niet voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2012 een realistisch scenario is.

Geografie[bewerken]

Deelgemeenten[bewerken]

# Naam Oppervlakte
(km²)
Bevolking
(31/12/2012)
I Beveren 19,03 20.078
II Melsele 18,54 10.492
III Haasdonk 10,27 4.204
IV Vrasene 13,77 3.971
V Verrebroek 15,83 1.951
VI Kallo 27,62 2.226
VII Kieldrecht 19,49 3.812
VIII Doel 25,60 168
Bron: Website Gemeente Beveren

Kaart[bewerken]

Beveren Melsele Haasdonk Vrasene Verrebroek Kallo Kieldrecht Doel Berendrecht-Zandvliet-Lillo Antwerpen Stabroek Hoevenen Kapellen Ekeren Ekeren Berchem Wilrijk Hoboken Zwijndrecht Burcht Kruibeke Bazel Hemiksem Edegem Aartselaar Temse Sint-Niklaas Nieuwkerken-Waas Belsele Sint-Gillis-Waas Meerdonk De Klinge Sint-Pauwels Kemzeke KemzekeBerevenMap.svg
Over deze afbeelding


De gemeente Beveren grenst aan volgende gemeenten, deelgemeenten en districten:

Bereikbaarheid[bewerken]

Zowel per spoor als langs de weg is Beveren gemakkelijk te bereiken.

Met de trein[bewerken]

Er is een station Beveren en een station Melsele op spoorlijn 59 (Antwerpen-Gent). Vroeger was er ook een station Haasdonk en een station Zwijndrecht-Fort op de grens met Zwijndrecht, maar beiden zijn nu gesloten.

Met de tram[bewerken]

Vanuit Antwerpen rijdt tram 3 tot de Krijgsbaan in Melsele.

Met de bus[bewerken]

De volgende buslijnen van De Lijn doorkruisen het grondgebied van de gemeente Beveren:
31 Doel - Kieldrecht - Verrebroek - Vrasene - Nieuwkerken-Waas - Sint-Niklaas
81 Lokeren - Waasmunster - Sint-Niklaas - Westakkers - Beveren - Zwijndrecht - Antwerpen Linkeroever
82 Lokeren - Waasmunster - Sint-Niklaas - Haasdonk - Beveren - Zwijndrecht - Antwerpen Linkeroever
83 Kieldrecht - Kallo - Beveren - Zwijndrecht Krijgsbaan
84 Doel - Kieldrecht - Verrebroek - Vrasene - Beveren - Zwijndrecht Krijgsbaan - (Antwerpen Linkeroever)
85 Sint-Gillis-Waas - Vrasene - Beveren - Zwijndrecht Krijgsbaan - (Antwerpen Linkeroever)
89 Kieldrecht - Kallo - Antwerpen Linkeroever

Verder bedient belbus 80 (Temse - Kruibeke - Beveren) het zuidelijke deel van Beveren, inclusief deelgemeenten Haasdonk en Melsele. Belbus 40 (Stekene - Sint-Gillis-Waas - Moerbeke) bedient de centra van deelgemeenten Kieldrecht en Verrebroek.

Met de auto[bewerken]

Via N49/E34 (A11), afrit Beveren – Melsele – Kallo. N70 naar Beveren. Via E17, afrit 16 Beveren – Kruibeke. N70 naar Beveren. Via E17, afrit 15a Haasdonk, N485 richting Beveren, N70 naar Beveren

Cultuur[bewerken]

Religieus Erfgoed[bewerken]

Civiel Erfgoed[bewerken]

Onroerend Erfgoed[bewerken]

Natuurgebieden[bewerken]

Jaarlijkse Activiteiten[bewerken]

Musea[bewerken]

Organisaties[bewerken]

  • Hertogelijke Heemkundige Kring ‘Het Land van Beveren’
  • Piet Stautkring

Scholen[bewerken]

Basisonderwijs[bewerken]

  • Beveren De Bever
  • Leefschool De Zonnewijzer
  • Haasdonk De Wollewei (GO!)
  • Beveren Centrumschool
  • Beveren Heilig Hartschool
  • Beveren Lindenlaanschool
  • Haasdonk De Zeppelin
  • Kallo Gemeentelijke Basisschool
  • Kieldrecht De Droomwolk
  • Melsele De Toren
  • Vrasene De Oogappel
  • Broederschool
  • Vrasene De Zonnepit
  • Don-Bosco
  • Gesubsidieerde Vrije Basisschool Haasdonk
  • Gesubsidieerde Vrije Basisschool Kieldrecht
  • Gesubsidieerde Vrije Basisschool Verrebroek
  • Gesubsidieerde Vrije Kleuterschool Beveren
  • Gesubsidieerde Vrije Kleuterschool Melsele
  • Gesubsidieerde Vrije Lagere School Melsele
  • Sancta Maria
  • Sint-Jan
  • Sint-Jozef
  • Sint-Martinus
  • Sint-Rafaël

Secundair Onderwijs[bewerken]

  • Gemeentelijk Technisch Onderwijs (GTI)
  • K.A. (Koninklijk atheneum) - Sportschool Waasland
  • Sint-Maarten Bovenschool
  • Sint-Maarten Middenschool

Kunst Onderwijs[bewerken]

  • Gemeentelijk Academie voor Muziek, Woord en Dans (GAMWD)
  • Stedelijke Academie voor Schone Kunsten Sint-Niklaas - bijafdelingen Beveren

Volwassenen Onderwijs[bewerken]

  • JANITOR
  • LBC
  • PCVO

Politiek[bewerken]

Lijst burgemeesters[bewerken]

Huidig bestuur[bewerken]

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken]

Partij 10-10-1976[4] 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006[5] 14-10-2012[6]
Stemmen / Zetels  % 33 % 35 % 35 % 35 % 35 % 35 % 35
CVP1/CD&V2 52,121 20 46,511 20 47,51 20 44,751 19 39,21 15 - 37,01 14
CD&V+N-VA - - - - - 44,38 17 -
N-VA - - - - - - 35,24 14
VU 21,08 7 17,54 6 13,83 5 11,13 3 - - -
PVV1/VLD2/Open Vld3 5,451 1 7,911 2 8,811 2 122 4 - 10,112 3 6,763 1
VLD.VU.A - - - - 29,69 11 - -
VIVANT - - - - 1,64 0 - -
SP 12,03 3 12,98 4 11,62 4 11,7 4 9,51 2 - -
Groen-sp.a - - - - - - 11,88 4
Groen/AGALEV - 7,51 2 7,59 2 8,68 2 - - -
PVDA 0,85 0 0,45 0 - - - - -
Vlaams Blok1/Vlaams Belang2 - 1,921 0 2,991 0 10,071 3 19,961 7 27,102 9 9,122 2
GEMBEL 8,46 2 5,18 1 7,33 2 - - - -
TR.P. - - 0,32 0 - - - -
W.O.W. - - - 1,66 0 - - -
Kartel PRO - - - - - 18,41 6 -
Totaal stemmen 27008 28609 29988 31465 32820 32829 32862
Opkomst % 95,51 94,01 93,9 96,95 96,83
Blanco en ongeldig % 3,8 5,43 5,11 3,58 3,34 3,1 3,2

Cultuur[bewerken]

Muziek[bewerken]

  • Acantus
  • Bever Music Band
  • Koor Sint-Jan
  • Nele zangkoor
  • O.L.Vrouw gemengd koor
  • O.L.Vrouw vrouwenkoor
  • Seniorenkoor Sint-Maarten
  • Koninklijke Fanfare Sint-Cecilia Haasdonk
  • Koor Pro Musica
  • Koperensemble Kalison
  • Drumband Schelderood
  • Kinderkoor de Mereltjes
  • Sint-Pauluskoor
  • Koninklijke Fanfare Leopold- en Albertisten Kieldrecht
  • Koninklijke Harmonie Sint-Cecilia Kieldrecht
  • Sint-Gregoriuskoor Kieldrecht
  • Orgelcomité Melsele vzw
  • Koor Resolut
  • Drumband Jong Waasland
  • Koninklijke Fanfare De Kunstliefde Melsele
  • Zangkoor Melos
  • Kinderkoor De Nachtegaaltjes
  • Koninklijke Muziekvereniging Euterpia Verrebroek
  • Sint-Laurentiuskoor
  • Koninklijke Fanfare Eendracht Vrasene
  • Jeugdkoor Pajeko
  • Parochiaal zangkoor
  • Alabaré Kinder- en Jeugdkoor

Theater-, toneel- en musicalverenigingen[bewerken]

  • Figurentheater Vlinders & Co
  • Muzart
  • Toneelkring De Kleine Kunst
  • Toneelkring KET
  • Toneelkring Tassijns
  • Toneelkring Const Ieveraars
  • Toneelkring Kunst Veredelt
  • Toneelkring Reynaert

Kunst en Collectors[bewerken]

  • Beverse verzamelaars
  • Beverse film- en videoclub
  • Beverse fotoclub
  • De Nieuwe Culturele kring

Sport[bewerken]

Bekende (ex-)inwoners[bewerken]

Trivia[bewerken]

  • Beveren won in 2006 de 5 sterren bij het televisieprogramma Fata Morgana op Eén.
  • In Beveren werd in 2007 voor het eerst op het Europese vasteland de musical Jane Eyre opgevoerd.
  • In Beveren werd in 2008 het wereldrecord "meest aantal reuzen in een reuzenstoet" gebroken. Dit staat nu op 184.

Media[bewerken]

Literatuur[bewerken]

  • Dirk VERELST, Politieke en institutionele geschiedenis (1984)
  • Frieda MEIRE, Sociaal-economische geschiedenis van de 19e eeuw (1985)
  • Jef SMESSAERT, Bevolkingsevolutie en bevolkingsstructuren (1986)
  • Daniel DEBAECKE en Marc GOVAERTS, Het onderwijs in Beveren tijdens de 19e eeuw (1794-1884)
  • Daniel Debaecke, Aspecten van het religieuze leven in Beveren in de 19e eeuw Frieda MEIRE, Schets van de politieke geschiedenis van de 19e eeuw (1988)
  • Beatrijs AUGUSTYN, De veenontginning in de 12e - 16e eeuw (1999)
  • Dirk VAN DUYSE, Kapellen in Beveren : inventarisatie en situering (1995)
  • Wilfried ANDRIES en Roger PUYNEN, Beverenaars van de twintigste eeuw (2001)
  • Herman COOLS, Het dialect van Beveren en zijn deelgemeenten (2000)

Enkele Foto's[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties