Bevrijdingsdag

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

Bevrijdingsdag is de dag waarop het einde van de Tweede Wereldoorlog wordt gevierd. In Nederland wordt als datum 5 mei aangehouden, omdat het Duitse leger in Nederland op 5 mei 1945 zou hebben gecapituleerd. In veel andere Europese landen wordt bevrijdingsdag VE Day (Victory in Europe Day) op 8 mei gevierd omdat Duitsland op 8 mei 1945 capituleerde, waardoor in Europa een einde kwam aan de Tweede Wereldoorlog. (Japan capituleerde pas op 15 augustus van dat jaar.)

Inhoud

[bewerken] België

In België is 8 mei geen officiële feestdag meer sinds de federalisering van het land; de scholen hebben geen vrije dag, maar sommige overheidsinstellingen (provincie- of gemeentebesturen) en ministeries geven wel een vrije dag.

Op 5 mei 2007 is wel door de Belgische overheid besloten om deze feestdag eventueel ook als een Belgische feestdag te beschouwen, maar dit zal waarschijnlijk pas in 2010 gebeuren.

[bewerken] Nederland

[bewerken] 5 mei als nationale feestdag

In Nederland vindt de viering van de bevrijding plaats op 5 mei. Deze wordt vooraf gegaan door de Nationale Dodenherdenking op 4 mei.

[bewerken] Achtergrond

Op 4 mei 1945 capituleerde de Duitse admiraal Von Friedeburg te Lüneburg namens de Duitse troepen in Noordwest-Duitsland, Nederland, Sleeswijk-Holstein en Denemarken voor de Britse veldmaarschalk Montgomery. De capitulatie ging de volgende dag in.

Die dag ontbood de Canadese generaal Charles Foulkes de Duitse opperbevelhebber Johannes Blaskowitz naar Hotel De Wereld in Wageningen om daar in het bijzijn van Prins Bernhard (commandant van de Binnenlandse Strijdkrachten) de uitwerking van de capitulatie van de Duitse troepen in Nederland te bespreken. Blaskowitz vroeg 24 uur bedenktijd. Een dag later (dus op 6 mei 1945) werden de uitgewerkte voorwaarden van de capitulatie getekend in een boerderij te De Nude, even buiten Wageningen.[1] [2] Later zou, mede dankzij Foulkes, de mythe ontstaan dat Blaskowitz namens de Duitse troepen in Nederland op 5 mei had gecapituleerd in Hotel De Wereld, in het bijzijn van Prins Bernhard. Zowel het Canadian War Museum in Ottawa als De Casteelse Poort in Wageningen menen de pen te bezitten waarmee Foulkes tekende.

[bewerken] Nationale feestdag

Na de bevrijding in 1945 werd bepaald dat Bevrijdingsdag om de vijf jaren gevierd zou worden. Pas in 1990 werd de datum van 5 mei uitgeroepen tot een nationale feestdag, waarop jaarlijks de bevrijding van het Nederlandse koninkrijk in 1945 van de Duitse en Japanse bezetting wordt herdacht en gevierd. In 1999 werd 15 augustus, de dag van de Japanse capitulatie in 1945, tevens een dag waarop uitgebreid gevlagd mag worden. De datum van 5 mei als nationale feestdag is ook vastgelegd in de Algemene Termijnenwet.

Eén en ander betekent echter niet dat 5 mei automatisch een vrije dag is. De Nederlandse regering heeft bepaald dat werknemers en werkgevers zelf een regeling moeten treffen. Dit is terug te vinden in Staatscourant 190, 1 oktober 1990.

Werknemers in het bedrijfsleven hebben op 5 mei een vrije dag als dit in de cao is afgesproken. Als dit niet is afgesproken of als de bedrijfstak geen cao heeft, beslist de werkgever over wel of geen betaald vrij. Personeel in (rijks)overheidsdienst heeft voor zover dit in de cao is opgenomen en de dienst het toelaat op 5 mei een vrije dag.

Semi-overheden volgen dit voorbeeld zoveel mogelijk. De kantoren van de Nederlandsche Bank zijn gesloten. Dit betekent dat er geen bankbiljetten kunnen worden ingewisseld.

[bewerken] Viering

Door het gehele land worden doorgaans activiteiten georganiseerd. De Nationale Viering van de Bevrijding op 5 mei vindt plaats in Amsterdam en de twaalf provinciehoofdsteden. Elders in het land zijn er verschillende bevrijdingsfestivals, zoals het Gelderse Bevrijdingsfestival in Wageningen en sinds 1980 het grootste bevrijdingsfestival Bevrijdingspop in de Haarlemmerhout te Haarlem.

Tegenwoordig wordt er in elke provincie en in de hoofdstad een Bevrijdingsfestival georganiseerd in samenwerking met het Nationaal Comité 4 en 5 mei. Dit comité stelt jaarlijks sinds 1991 Nederlandse artiesten aan tot "Ambassadeurs van de Vrijheid". De artiesten treden op in verschillende steden op verschillende festivals en worden per helikopter van festival naar festival vervoerd.

[bewerken] Zie ook

[bewerken] Verwante onderwerpen

[bewerken] Literatuur

  • Peters, B., 'Herdenken en vieren. Debatten in de Tweede Kamer over de betekenis van 4 en 5 mei', in: C. C. van Baalen (red.) e.a., Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2007. De moeizame worsteling met de nationale identiteit (Amsterdam 2007) p. 97-106. Beschouwing waarbij niet alleen wordt stilgestaan bij de betekenis van 4 en 5 mei, maar die zich ook laat lezen als een overzicht van de ontwikkeling van beide dagen.

[bewerken] Externe link

[bewerken] Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:

Een eerdere versie van de tekst op deze pagina is afkomstig van de website van het Ministerie van Algemene Zaken

  1. Hans Wansink - Capitulatie in Wageningen onwettig de Volkskrant 30 april 2005
  2. Hans Wansink - 4, 5 of 6 mei? de Volkskrant 3 mei 2005
:Afbeelding:Nl-Bevrijdingsdag-article.ogg
  Door op de afspeelknop te klikken kunt u dit artikel beluisteren. Na het opnemen kan het artikel gewijzigd zijn, waardoor de tekst van de opname wellicht verouderd is. Zie verder info over deze opname of download de opname direct (meer info over gesproken Wikipedia)


 
Persoonlijke instellingen
Boek maken