Vaticaanse Bibliotheek
De Vaticaanse Bibliotheek, de Biblioteca Apostolica Vaticana, is de nationale bibliotheek van de Heilige Stoel, het Vaticaan, gevestigd in Vaticaanstad.
Inhoud |
[bewerken] Doelstelling
Paus Nicolaas V verklaarde op 30 april 1451 dat pro communi doctorum virorum commodo, in het algemeen belang van de geleerden, er een bibliotheek moest worden opgericht.
Paus Sixtus IV, die ook de Sixtijnse Kapel liet bouwen, stichtte de bibliotheek en vermeldde in zijn bul van 15 juni 1475 dat de bibliotheek ad decorem militantis Ecclesiae, fidei catholicae augmentum, eruditorum quoque ac litterarum studiis insistentium virorum commodum et honorem opgericht was, "tot een sieraad van de strijdende Kerk, tot vermeerdering van het katholieke geloof, en tot gemak en eer ook van geleerde lieden en zij die zich beijveren om de studie der letteren".
De bibliotheek weerspiegelt het beleid en de missie van de Heilige Stoel en ondersteunt tegelijk de katholieke visie op de cultuur en de wetenschappen. Om deze opdracht in relatieve onafhankelijkheid te kunnen verrichten, valt de leiding organisatorisch niet onder de Curie. De bibliotheek wordt sinds 2007 geleid door kardinaal Raffaele Farina.
Tot 14 juni 1966 diende de bibliotheek ook als achtergrondcollectie van op de Index van verboden boeken geplaatste boeken.
Aan de bibliotheek is een bibliotheekacademie, de Scuola Vaticana di Biblioteconomia, verbonden.
[bewerken] Geschiedenis
Al vanaf de vierde eeuw heeft er een documentenverzameling bestaan die als bibliotheek en archief diende. Al in de zesde eeuw werd de bibliotheek een primaire taak genoemd en werd onder primicerius notariorum geplaatst. Aan het eind van de achtste eeuw werd de eerste bibliothecaris-kardinaal benoemd, die tevens als kanselier dienst deed. Deze verzameling ging in de dertiende eeuw verloren.
Een nieuwe verzameling werd opgebouwd maar deze moest zo vaak verhuizen vanwege de conflicten tussen de paus en de Duitse keizer en later tussen pausen en tegenpausen, dat er domweg door dat verhuizen al vele documenten verdwenen, zeker nadat paus Bonifatius VIII in 1303 stierf. De boeken verhuisden in de veertiende eeuw mee met de pausen naar Avignon en keerden met hen terug na de ballingschap te Avignon.
Paus Johannes XXII (overleden in 1334) begon de derde bibliotheek, maar deze belandde in particuliere handen, namelijk in die van de familie Borghese, en werd pas in 1891 teruggegeven.
Paus Eugenius IV (overleden in 1447) beschreef een collectie van 350 Latijnse, sommige Griekse en slechts enkele Hebreeuwse werken te bezitten. Zijn opvolger paus Nicolaas V (overleden 1455) stichtte daadwerkelijk een bibliotheek en begon verwoed manuscripten aan te kopen en te laten kopiëren. Vlak na zijn dood in 1455 omvatte de collectie al 1500 manuscripten.
Paus Sixtus IV (overleden in 1484) schreef de pauselijke bul Ad decorem militantis ecclesiae die op 15 juni 1475 verscheen. Hierin zette hij een juridisch kader op voor de bibliotheek en benoemde de eerste bibliothecaris, de humanist Bartolomeo Platina. In 1481 waren er al 3500 banden en werd er een klein gebouw ingericht als archief en bibliotheek.
Paus Sixtus V (overleden in 1590) gaf architect Domenico Fontana opdracht een nog groter gebouw neer te zetten, dat heden ten dage nog steeds deel uit maakt van het bibliotheeksgebouw.
Begin zeventiende eeuw werd op last van paus Paulus V (overleden in 1621) het archief afgesplitst van de bibliotheek en ontstonden de beroemde Geheime Vaticaanse Archieven. In 1623 kwamen vele drukken en handschriften uit de Biblioteca Palatina te Heidelberg naar het Vaticaan, de basis van het fonds Palatini. De Codices Reginenses stammen uit de collectie van koningin Christina van Zweden. Napoleon bracht een groot deel van de Vaticaanse Bibliotheek in triomf naar Parijs; in 1815 keerden de meeste geroofde werken terug, maar een klein aantal boeken bevindt zich ook nu nog in de Bibliothèque nationale de France; enkele Palatini werden aan de universiteit van Heidelberg teruggeven. De Vaticaanse Bibliotheek verwierf verder bijvoorbeeld handschriften en oude drukken uit het bezit van de Romeinse families Chigi en Barberini. De codices uit het bezit van de familie Ottoboni staan bekend als Ottoboniani.
Door de eeuwen heen hebben verschillende bibliothecarissen van de Vaticaanse Bibliotheek ook in andere functies naam gemaakt. Marcello Corvini werd tot paus gekozen, maar regeerde als Marcellus II slechts 22 dagen. Caesar Baronius was een beroemd kerkhistoricus en kardinaal. Angelo Mai was al beroemd als bibliothecaris van de Biblioteca Ambrosiana in Milaan door zijn ontdekkingen van verloren gewaande teksten in palimpsesten, tweemaal beschreven handschriften. De benedictijn Jean Baptiste François Pitra was al bekend als handschriftenexpert en medewerker van Dom Prosper Guéranger in de abdij van Solesmes en van uitgever Jacques Paul Migne.
De huidige collectie handschriften en oude drukken, met name die van incunabelen, is uitzonderlijk door de omvang, diversiteit en kwaliteit. Van zeer vele teksten bezit de Vaticaanse Bibliotheek of zeer veel handschriften, het enige handschrift of handschriften met een bijzondere geschiedenis, waaronder autografen, auteurshandschriften. Ook zijn er vaak meerdere (zeldzame) oude drukken van teksten aanwezig.
De bibliotheek is toegankelijk voor wetenschappelijk onderzoek. In juni 2007 sloot de bibliotheek de deuren vanwege een grote verbouwing die tot september 2010 heeft geduurd.[1]
[bewerken] Noten
[bewerken] Externe link
 |
Zie de categorie Biblioteca Apostolica Vaticana van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
