Bijnaam

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een bijnaam is een breed bekende, niet-officiële naam van een persoon, een groep van personen of een zaak. Een bijnaam kan voor de drager zowel een positieve als een negatieve connotatie hebben. Als het negatief is, wordt dit een spotnaam genoemd en wordt dan al snel een scheldwoord of een geuzennaam. Als het positief is, wordt het een koosnaam.

Ontstaan van bijnamen (vooral in dorpen)[bewerken]

In sommige plaatsen waar vroeger meerdere mensen bekend waren onder dezelfde naam was het gebruikelijk onderscheid te maken door gebruik van een bijnaam. Hierdoor waren sommige mensen bekender onder hun bijnaam dan onder hun werkelijke naam. Bijnamen komen tegenwoordig veel minder voor dan vroeger. Vroegere bijnamen ontstonden vaak door het werk of beroep van de man of vrouw, het straatleven, fysieke eigenaardigheden, kwaal, gebrek of afwijking, uitspraken, gedrag en/of kleding.

In het Drentse dorp Eelde is door de plaatselijke historische vereniging Ol Eel een boek uitgebracht waarin nagenoeg alle in dat dorp bekende bijnamen worden beschreven.[1] Ook in het Zuid-Hollandse Noordwijk is een bijnamenboek uitgebracht, waarin gepoogd is een volledig overzicht van alle bijnamen uit dat dorp te geven.[2]

Koosnamen[bewerken]

  • Goudkust – bijnaam voor een gegoede buurt
  • de nachtburgemeester van Rotterdam – bijnaam van Jules Deelder

Namen voor gebouwen[bewerken]

Veel gebouwen hebben in de volksmond een bijnaam, vaak ontleend aan de vorm. Sommige bijnamen zijn zo gewoon dat ze bijna de officiële naam zijn geworden.

Gezagsdragers[bewerken]

Ook veel koningen en keizers hebben een bijnaam:

Plaatsen[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie ook: Lijst van bijnamen van steden en dorpen

Inwoners van bepaalde plaatsen[bewerken]

Typische bijnamen voor inwoners van Nederlandse en Belgische plaatsen en gemeenten:

Bijnaam Plaats Bron
Ajuin Aalst
Asbakken Sassenheim
Blauwvinger Zwolle
Ezel Heemskerk
Jutter Den Helder
Kaaskop Alkmaar
Kattenmepper Helmond
Keientrekker Amersfoort
Keuter Onderdijk (Noord-Holland)
Konijnenfretters Dilbeek
Keienslöppers (Keislepers), Lichtenvoorde [3]
Kraai Rijsoord
Kroosduiker Westzaan
Kruikezeiker Tilburg
Maneblusser Mechelen
Maneblusser Middelburg
Messenvechter Tremelo [4]
Molleboon Groningen
Mug Haarlem
Peenbuiker Loosduinen
Peirdenfretter Vilvoorde
P(i)eterman Leuven
Schapekop Lier
Schapekop Dordrecht
Schollekop Scheveningen
Sinjoor Antwerpen
Stadjer Groningen
Stroppendragers Gent
Tukker Twente
Veender Roelofarendsveen
Wortelkrabber Ninove (Oost-Vlaanderen)
Zot Brugge

Provincies

Arresten[bewerken]

Onder juristen is het gebruik om opmerkelijke arresten een bijnaam te geven, zoals het open deurtjes-arrest, het Bosman-arrest of het spaghetti-arrest.

Zie ook[bewerken]

Bronnen
  1. Schaafsma, C. (2002). "Gij kent mij: ik ben de Bulgaar." Servo Uitgeverij en D.T.P. ISBN 9057860457
  2. Meijer, T., C. v.d. Niet (2005). "Noordwijkers Van Aai Toekie tot Dirk de Zoute." 2e druk
  3. Winkelcentrum Lichtenvoorde
  4. Gemeente Tremelo: messenvechters