Bijnaam

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een bijnaam is een breed bekende, niet-officiële naam van een persoon, een groep van personen of een zaak. Een bijnaam kan voor de drager zowel een positieve als een negatieve connotatie hebben. Als het negatief is, wordt dit een spotnaam genoemd en wordt dan al snel een scheldwoord. Als het positief is, wordt het een koosnaam.

Ontstaan van bijnamen (vooral in dorpen)[bewerken]

In sommige plaatsen waar vroeger meerdere mensen bekend waren onder dezelfde (voor- en achter-) naam was het gebruikelijk onderscheid te maken door gebruik van een bijnaam. Gevolg hiervan is dat in die gemeenschappen sommige mensen meer bekend waren onder hun bijnaam dan onder hun werkelijke naam. Bijnamen komen tegenwoordig veel minder voor dan vroeger, toen nog weinig mensen een telefoon hadden of in een telefoonboek geregistreerd stonden. Vroegere bijnamen ontstonden vaak door het werk of beroep van de man of vrouw, het straatleven, fysieke eigenaardigheden, kwaal, gebrek of afwijking, uitspraken, gedrag en/of kleding.

Dorpen[bewerken]

Soms blijven bijnamen bij een bepaalde familie horen, zoals "de Sait" in Katwijk, meestal mensen met de achternaam Guyt of soms Guijt.

In het Drentse dorp Eelde is door de plaatselijke historische vereniging Ol Eel een omvangrijk boek uitgebracht waarin nagenoeg alle in dat dorp bekende bijnamen worden beschreven. Het is getiteld "Gij kent mij: ik ben de Bulgaar".

Ook in het Zuid-Hollandse Noordwijk is een bijnamenboek uitgebracht, waar nagenoeg alle bekende bijnamen instaan met zeer veel informatie en foto's. De tweede en tevens laatste druk is getiteld " NOORDWIJKERS Van 'Aai Toek(ie) tot Dirk 'de Zoute' ". De auteurs van dit boek zijn Ton Meijer en Cees van der Niet. De eerste druk heet "Noordwijkers bij naam en toenaam". Het boek was een idee van Ton Meijer. Een groot aantal foto's en veel informatie is afkomstig van Cees van der Niet ("de Prikkepoes"). Op verzoek van een aantal mensen zijn sommige bijnamen niet (meer) opgenomen, omdat deze te kwetsend zijn voor de persoon zelf of de nabestaanden van een persoon.

Koosnamen[bewerken]

  • Goudkust – bijnaam voor een gegoede buurt
  • de Koopgoot – bijnaam voor de Rotterdamse Beurstraverse
  • de nachtburgemeester van Rotterdam – bijnaam van Jules Deelder

Namen voor gebouwen[bewerken]

Veel gebouwen hebben in de volksmond een bijnaam, vaak ontleend aan de vorm. Sommige bijnamen zijn zo gewoon dat ze bijna de officiële naam zijn geworden.

Gezagsdragers[bewerken]

Ook veel koningen en keizers hebben een bijnaam:

Inwoners[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie ook: Lijst van bijnamen en spotnamen

Bijnamen voor inwoners van Nederlandse en Belgische plaatsen en gemeenten:

Plaatsen

Provincies

Arresten[bewerken]

Onder juristen is het gebruik om opmerkelijke arresten een bijnaam te geven, zoals het open deurtjes-arrest, het Bosman-arrest of het spaghetti-arrest.

Zie ook[bewerken]

Bronnen