Binnenstad (Sneek)

Binnenstad

Wijk van Súdwest-Fryslân
Kerngegevens
Gemeente	Súdwest-Fryslân
Plaats	Sneek
Oppervlakte	28 hectare
Inwoners (2011)	980

De Binnenstad, statistisch Sneek binnen de grachten, is een historische wijk binnen de stad Sneek in de Nederlandse provincie Friesland. De wijk telt (in 2011) 980 inwoners en heeft een oppervlakte van 28 hectare (waarvan 1 hectare water).

De gehele Binnenstad is aangesteld als beschermd stadsgezicht.

Ligging en bereikbaarheid

De wijk grenst in het noorden aan de wijk Leeuwarderweg, in het oosten aan de Lemmerweg-West, in het zuiden aan de Stationsbuurt en in het westen aan de wijk Noorderhoek I.

De Prins Hendrikkade en de Singel vormen de belangrijkste verkeersaders van de wijk.

De wijk wordt deels begrenst door de stadsgracht en als onderdeel hiervan door de Kolk.

Historie en bebouwing

Zie ook de historie van de stad Sneek

Oorsprong

Sneek anno 1652, de huidige Binnenstad.

De binnenstad ligt op een oude landtong van de Middelsee. Het is de oudste wijk van Sneek en vormt het hart en de oorsprong van de stad . De bebouwing van de binnenstad concentreert zich rondom de Grote- of Martinikerk die op een terp staat. De eerste stadsvorming gaat terug tot de 11e eeuw. In 1295 vond er in dit gebied een stadsbrand plaats. De binnenstad werd, na het officieel verkrijgen van stadsrechten in 1456, in 1492 als eerste stad in Friesland volledig ommuurd. Veel gebouwen in de binnenstad herinneren aan deze bloeiperiode als handelsstad, die tot circa 1550 zou duren en van Sneek een handelsstad zou maken. Als een van de weinige delen van deze ommuring is de Waterpoort behouden gebleven.

17e-20e eeuw

De binnenstad bloeide in de 17e en 18e eeuw opnieuw op dankzij haar goede verbindingen. De Zuidwesthoek oriënteerde zich in grote mate op de stad en toonaangevende koop-, en ambachtslieden bouwden hun woon- en bedrijfspanden langs de binnengrachten. De panden uit de 17e eeuw zijn veelal herkenbaar aan hun topgevels, de panden uit de 18e eeuw aan hun neo-classistische lijstgevels. Later in de 19e eeuw nam de eclectische bouwstijl de overhand, onder leiding van architect Albert Breunissen Troost. Later volgden gebouwen van neo-gotische en neo-renaissancestijl van de hand van Nicolaas Molenaar. Veel van deze gebouwen vormen tezamen met de Grote- of Martinikerk en de stadsgrachten nog altijd het huidige beeld van de Sneker binnenstad.

Straatnaamverklaring

Enkele bekende straten in Sneek en een verklaring van hun staratnaam zijn:

Straatnaam	Vernoeming
Badhuisgracht	Naar het daar vroeger aanwezig badhuis
Bolwerk	Naar overblijfselen van de verdedigingswerken van de stad
Bothniakade	Naar Duco van Bothnia, in de 17e eeuw grietman van Wymbritseradeel
Galigastraat en -promenade	Naar het geslacht Galiga, dat een stins bewoonde op de hoek van het Leeuwenburg en de Galigastraat
Grootzand en Kleinzand	Naar zaan en/of sont (nauwe doorgang tussen bredere wateren, verbastering)
Harinxmakade	Naar bekend Sneker geslacht
Leeuwenburg	Naar de daar gevestigde voormalige stins van Louw Donia (familiewapen Donia's is een rode leeuw)
Rienck Bockemakade	Naar Rienck Bockema, beleend met het baluwschap van Olde Waghenbrugghe (later voormalig Wymbritseradeel)
Scharnestraat	Naar het oud-Friese woord scharn, wat afgesloten hoek betekent
Suupmarkt	Naar verkooplocatie karnemelk (in Snekers suup, voorheen Potsstraat en Vinkenburg)
Waagplein	Naar de waaggebouwen, vernietigd door de Duitsers op 15 april 1945 tijdens de uittocht van Duitse troepen

Winkelen en uitgaan

In de wijk bevinden zich de grote winkelstraten van Sneek, waaronder het Oosterdijk, de Wijde Burgstraat en het Schaapmarktplein. Ook het uitgaansleven is in deze wijk geconcenteerd. Rondom de Marktstraat en Kleine Kerkstraat zijn verschillende cafeetjes en clubs te vinden.

Terugkerende evenementen

Jaarlijks worden er in de binnenstad vele evenementen georganiseerd. Hier een korte opsomming:

Datum	Evenement	Locatie
Elke vrijdag in juli	Toeristische markt	Gehele binnenstad
Elke donderdag in juli en augustus	Muziekterras	Marktstraat
Maanden juli t/m september	Sneker Simmer	Binnenstad en Bolswarderpoort
Vrijdag voor de eerste zaterdag in augustus	Sneekweek	Gehele binnenstad en omliggende wijken
Laatste zaterdag in augustus	Swinging Sneek	Gehele binnenstad en horeca

Gerecht en politiek

Tevens bevindt zich in de Binnenstad de rechtsprekende- en bestuurlijke macht, respectievelijk vertegenwoordigd door het Kantongerecht en het Stadhuis.

In de beginjaren van deze eeuw is de Gemeente Sneek een herinrichtingsproject begonnen voor de wijk. Tijdens dit project wordt onder meer de riolering, straatmeubilair, straatverlichting en bestrating vervangen.

• 

  De gracht Kleinzand.

• 

  Deel van de stadsgracht.

• 

  De Waterpoort.

• 

  Sint Martinuskerk.

• 

  Stadhuis op de Marktstraat.

Bezienswaardigheden

De Grote- of Martinuskerk aan de Grote Kerkstraat.

Zie ook de lijst van rijksmonumenten in Sneek

In de wijk bevinden zich enkele rijksmonumenten, waaronder:

• Het Stadhuis
• De Grote of Martinikerk
• De Sint-Martinuskerk
• Brandenburg
• 't Fluithuis
• Twentsch Bierhuis
• De Wijnberg
• Grietmanshuis
• Old Burger Weeshuis

Enkele andere bezienswaardigheden zijn:

• De stokerij van Weduwe Joustra
• De eerste C&A van Nederland

Voorzieningen

Onder meer de volgende voorzieningen bevinden zich in de wijk:

• Bibliotheek
• Fries Scheepvaart Museum
• Kantongerecht Sneek
• VVV/ANWB
• Bioscoop CineSneek
• Poppodium Het Bolwerk

In de wijk bevinden zich tevens verschillende toeristische voorzieningen, waaronder afvaartplaatsen voor rondvaartboten.

Bronnen, noten en/of referenties Gemeentebestuur Sneek (1978) Geschiedenis in straatnamen. Plaats van uitgave: Sneek. Gemeente Sneek, Provincie Friesland, Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten (2008) Sneek. Plaats van uitgave: Amersfoort. Centraal Bureau voor de Statistiek, Digitale publicatie wijk- en buurtkaart, 2008. Bij de gegevensvermelding op basis van het digitale bestand Wijk- en buurtkaart 2008 is bronvermelding verplicht.

53° 1' 56" N 5° 39' 39" E