Biologisch-dynamische landbouw

Biologisch-dynamische landbouw is een methode van het telen van producten die gestoeld is op visies van Rudolf Steiner. In deze visie op de productiemethode wordt het landbouwbedrijf gezien als organisme. Elementen die volgens deze methode bedrijfsvreemd zijn worden zo veel mogelijk vermeden. Een biologisch-dynamisch bedrijf stelt bodemvruchtbaarheid en versterking van de natuurlijke groei centraal en streeft naar diversiteit in geteelde gewassen en gehouden dieren.

In de biologisch-dynamische landbouw gaat men ervan uit dat alle hemellichamen, zowel de aarde als de maan, de zon en zelfs de sterren invloed uitoefenen op de groei van de gewassen. Voor en tijdens het verbouwen van de gewassen houdt men daarom in alle opzichten rekening met veronderstelde invloeden vanuit de natuur en de kosmos op de landbouw. Hoe groot deze invloed is en kan zijn, is een discussiepunt en moeilijk vast te stellen. Een voorbeeld is de invloed van de maan, die zorgt voor eb en vloed en die volgens de biologisch-dynamische landbouw niet alleen aan de kust maar ook met de waterhuishouding van een gewas wat doet.

Producten die biologisch-dynamisch (BD) geteeld zijn, krijgen veelal het Demeter-keurmerk. Producten die het Demeter-keurmerk hebben, hebben ook het EKO-keurmerk. Andersom is niet het geval. Biologisch-dynamische landbouw kan gezien worden als een bijzondere vorm van biologische landbouw.

Biologisch

De biologisch-dynamische landbouw geeft een iets andere betekenis aan het woord "biologisch" dan de standaard biologische landbouw. In de BD-benadering staat "biologisch" gelijk aan "levenskracht". Naast organische bemesting wordt er met preparaten gewerkt om deze vermeende levenskracht van de producten te ondersteunen. Hiermee wordt beoogd - door de vermeende invloed vanuit de kosmos door de planeten - een positieve invloed uit te oefenen op de groei van gewassen.

Een voorbeeld van dergelijke preparaten is "preparaat 500": in het najaar worden koehoorns met koemest gevuld en op de akker (40 tot 60 centimeter diep) ingraven. De koehoorn zou - volgens de biologisch dynamische landbouwer - allerlei astrale en etherische krachten uit de kosmos verzamelen. In het voorjaar wordt de mest weer opgegraven en in water verdund, waarbij afwisselend linksom en rechtsom geroerd moet worden met een korte tussenpoos. Vervolgens kan de biologisch-dynamische landbouwer het preparaat gebruiken als bijzondere bemesting.

De biologisch-dynamische landbouw kent echter ook meer "down-to-earth" landbouwtechnieken die in de ecologische landbouw gebruikelijk zijn.

Dynamisch

Volgens de biologisch-dynamische landbouw werken de kosmische elementen in op het groeiproces door de gang van de maan langs de dierenriem zoals die in de sterrenkunde (kosmologie) gehanteerd wordt. Kleuren spelen hierbij een rol. De Duitse Maria Thun onderzocht de invloed van maanstand ten opzichte van de Zodiac door jarenlange proeven met onder meer de verbouw van radijs. Zij verzamelde haar resultaten in 1963 in een zaaikalender met richtlijnen voor de goede momenten om de diverse gewassen te zaaien of poten. Ze benoemde de vier soorten van gewassen als bladgewassen (zoals sla en prei), wortelgewassen (ook knollen en rapen), vruchtgewassen (peulen, tomaten) en bloemgewassen. Deze corresponderen met de beelden van water, aarde, lucht en vuur. Zo wijst in de theorie van Thun de stand van de sterren de ideale zaaimomenten aan.

Kritiek

Onder andere de Stichting Skepsis heeft kritiek op de biologisch-dynamische landbouw. In een artikel op de website van deze stichting wordt met name het begraven van koehoorns ("Omdat een koe horens heeft om bij zich zelf datgene naar binnen te richten, wat astraal-etherisch vorm moet geven, wat zelfs tot in het spijsverteringsorganisme door moet dringen.") belachelijk gemaakt.

Literatuur

• Anders omgaan met de aarde - Biologisch-dynamische landbouw voor nu en later, Willy Schilthuis - ISBN 90-6238-499-4
• Biologisch-dynamisch tuinieren in de praktijk, Willy Schilthuis - ISBN 90-6238-799-3
• Vruchtbare landbouw op biologisch-dynamische grondslag, Rudolf Steiner - ISBN 90-6038-507-1
• Dynamisch Perspectief, tijdschrift van Vereniging voor Biologisch-Dynamische Landbouw en Voeding
• De Werking Van De Sidderische Zon En Maan In De Landbouw, Hans Bruinsma, Stichting Agrikos - ISBN 90-809250-1-2.
• Biodynamic Agriculture: An Introduction, Koepf, Pettersson en Schaumann - ISBN 978-0880101554.

Externe links

• Vereniging voor Biologisch-Dynamische Landbouw en Voeding
• Demeter internationaal
• Kritisch over BD Landbouw

Bronnen, noten en/of referenties

Mediabestanden

Zie de categorie Organic farming van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.