Blieberg

Plombières

Gemeente in België
Geografie
Gewest	Wallonië
Provincie	Luik
Arrondissement	Verviers
Coördinaten	50°44′N, 5°57′E
Oppervlakte – Onbebouwd – Woongebied – Andere	53,18 km² (2009) 85,3% 4,53% 10,17%
Bevolking (Bron: ADSEI)
Inwoners – Mannen – Vrouwen – Bevolkingsdichtheid	9.907 (01/01/2012) 49,76% 50,24% 186,31 inw./km²
Leeftijdsopbouw 0–17 jaar 18–64 jaar 65 jaar en ouder	(01/01/2008) 21,55% 62,92% 15,53%
Buitenlanders	23,07% (01/01/2008)
Politiek en bestuur
Burgemeester	Thierry Wimmer (URP)
Bestuur	URP, cdH
Zetels URP cdH PS DC	21 6 6 5 4
Economie
Gemiddeld inkomen	12.967 euro/inw. (2007)
Werkloosheidsgraad	10,88% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode 4850 4850 4851 4851 4852	Deelgemeente Montzen Moresnet Gemmenich Sippenaeken Homburg
Zonenummer	087
NIS-code	63088
Politiezone	Pays de Herve
Website	www.plombieres.be
Detailkaart
ligging binnen het arrondissement Verviers in de provincie Luik
Portaal    België

Blieberg (officieel, Frans: Plombières; Duits: Bleyberg of Bleiberg) is een plaats en gemeente in de provincie Luik, arrondissement Verviers, in België. De gemeente telt ruim 9500 inwoners.

De fusiegemeente is in 1977 gevormd toen de gemeenten Gemmenich, Homburg, Montzen, Moresnet en Sippenaeken samengevoegd werden. De nieuwe gemeente werd genoemd naar het gehucht Blieberg of Plombières (vóór 1919: Bleyberg), dat centraal in de gemeente gelegen is.

De deelgemeente Gemmenich grenst samen met haar buurgemeenten Kelmis, Aken en Vaals aan het drielandenpunt. Tevens ligt een deel van het Belgische deel van het Aachener Wald op het grondgebied van de gemeente Blieberg. In het noordwesten ligt een deel van het Beusdalbos in de gemeente.

Een markant bouwwerk in de gemeente is het spoorviaduct van Moresnet.

De Onze-Lieve-Vrouwekerk van Blieberg

Geschiedenis

Tot de opheffing van het Hertogdom Limburg hoorde Blieberg tot de Limburgse hoogbank Montzen. Net als de rest van het hertogdom werd Blieberg bij de annexatie van de Zuidelijke Nederlanden door de Franse Republiek in 1795 opgenomen in het toen gevormde departement Ourte.

Deelgemeenten

• Gemmenich
• Homburg (Hombourg)
• Montzen
• Moresnet
• Sippenaeken

Taal

In de gemeente wordt Platdiets, een Duits / Nederlands (Limburgs-Ripuarische) grensdialect gesproken. In de westelijke dorpen Sippenaeken en Homburg neigt het meer naar het Limburgs, in de oostelijke deelgemeenten Gemmenich, Montzen en Moresnet meer naar het Ripuarisch.

De gemeente ligt in een gebied waar drie taalgebieden - het Nederlandse, het Franse en Duitse taalgebied - samenkomen. Uit de resultaten van de opeenvolgende talentellingen, die tot 1947 elke tien jaar tegelijk met de volkstelling gehouden werden, blijkt dat de bewoners daarom moeite hadden zich tot een van de standaardtalen te bekennen. Zo kon het gebeuren dat een dorp bij de ene telling in overgrote meerderheid Nederlandstalig was en bij een andere telling ineens massaal Duitstalig bleek te zijn. Deze uitkomsten waren grotendeels gebaseerd op voorkeur en willekeur: van een daadwerkelijk groot dialectverschil tussen de dorpen was geen sprake. Nog steeds kunnen de dialectsprekende inwoners zich onderling uitstekend verstaanbaar maken met Nederlandse (Zuid-)Limburgers, Voerenaars en Duitstaligen uit België en het Duitse grensgebied.

Door de gebeurtenissen in de Eerste Wereldoorlog en vooral de Tweede Wereldoorlog echter keerde de bevolking zich om politieke redenen steeds verder af van het Duits en Nederlands ten gunste van het Frans, toen de belangrijkste officiële taal van België. Dit blijkt niet alleen uit de vrijwillige verfransing van het gehucht Bleyberg tot Plombières in 1919, maar ook uit de talentellingen. Bij de telling van 1930 bleken enkele dorpen plots in meerderheid voor het Frans te kiezen en bij de telling van 1947 kozen zelfs alle dorpen in meerderheid voor het Frans. De inwerking van politieke druk naar aanleiding van het trauma van de Tweede Wereldoorlog, en reeds daarvoor de Eerste Wereldoorlog, en daarmee van twee Duitse invasies, had zijn uitwerking. Als gevolg hiervan werden de dorpen bij het vastleggen van de taalgrens in 1962 officieel geheel Franstalig.

Tot 1918 was in Bleyberg de kerktaal het Hoogduits geweest, evenzo werd het gemeentelijke en parochieel onderwijs aan kinderen in het Duits gegeven. Daarna vond onderricht uitsluitend in het Frans plaats.

Omdat de spreektaal van de autochtone bevolking desondanks geen Romaanstalig (Waals / Frans) maar een Germaanstalig (Duits / Nederlands/Limburgs) dialect is, werd in 1963 besloten om de mogelijkheid open te laten zo nodig Nederlandse of Duitse taalfaciliteiten in te stellen indien de bevolking daar om zou vragen (zogenaamde 'slapende faciliteiten'). Hiervoor zou echter wel toestemming nodig zijn van de federale regering in een Koninklijk Besluit. Tot op heden zijn nooit officieel faciliteiten ingesteld. In 2001 besloot de gemeente samen met de naburige gemeenten Welkenraedt en Baelen wel om met het verlenen van onofficiële Duitse taalfaciliteiten te beginnen. Dit naar aanleiding van een toestroom van Duitstaligen uit zowel de Duitstalige Gemeenschap als uit de regio Aken (Duitsland).

Inmiddels woont in de gemeente ook een aanzienlijk aantal Nederlanders. Tot op heden worden geen Nederlandse taalfaciliteiten verleend. De Nederlanders komen hoofdzakelijk uit (Zuid-)Limburg en spreken een gelijkaardige streektaal.

Politiek

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976

Partij	10-10-1976		10-10-1982		9-10-1988		9-10-1994		8-10-2000		8-10-2006		14-10-2012
Stemmen / Zetels	%	19	%	19	%	19	%	19	%	21	%	21	%	21
PS	22,8	4	23,07	4	27,35	5	26,04	5	24,46	5	21,39	5	-
PS-Ecolo	-		-		-		-		-		-		15,38	3
PSC1/cdH2	59,861	12	43,591	9	34,871	7	38,791	8	35,51	8	25,282	6	22,782	5
ECOLO	-		4,87	0	5,4	0	7,63	0	10,58	1	6,79	0	-
DC	17,34	3	28,47	6	32,38	7	27,54	6	29,46	7	19,28	4	11,19	1
URP	-		-		-		-		-		27,26	6	50,65	12
Totaal stemmen	4962		5120		5259		5285		5441		5689		5931
Opkomst %					96,21		94,22		92,79		93,25		90,81
Blanco en ongeldig %	3,91		5,27		5,99		6,21		8,11		6,75		7,35

Bestuur 2007-2012

Het bestuur van Blieberg bestaat uit een coalitie van de onafhankelijke lijst Union pour le Renouveau à Plombières (URP) en de CDH. Op 4 december 2006 werd de 22-jarige Thierry Wimmer tot burgemeester van Blieberg gekozen, waarmee hij in België de jongste burgemeester ooit was.

De volgende personen maken deel uit van het bestuur:

College van burgemeester en schepenen
Burgemeester	Thierry Wimmer (URP)
Schepenen	Joseph Austen (cdH) Godelieve Brasseur-Pinckers (URP) Hubert Duyckaerts (URP) Thierry Lousberg (cdH)

Zie ook

• Lijst van beschermd erfgoed in Plombières

Externe links

• Website van de gemeente
• Diksjonäär van et Jömelejer Plat — Het dialect
• VVV Drie Grenzen

Bronnen, noten en/of referenties

Mediabestanden

Zie de categorie Plombières van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.