Blerick

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Blerick
Bliërik
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van Blerick
(Details)
Blerick
Blerick
Situering
Provincie Limburg
Gemeente Venlo
Coördinaten 51° 22′ NB, 6° 8′ OL
Algemeen
Oppervlakte 34,99 km²
- land 34,24 km²
- water 0,74 km²
Inwoners (2006) 27.330
Overig
Postcode 5921-5928
Netnummer 077
Belangrijke verkeersaders A67, A73, A74
Stadsrechten geen
Portaal  Portaalicoon   Nederland
De Kloosterstraat in het centrum van Blerick bij avond en mist

Blerick (in de streektaal: Blierik) is een stadsdeel van de Nederlandse gemeente Venlo. Het ligt aan de westoever van de Maas tegenover Venlo. Blerick is gelegen tussen de A73 en de A67 en het stadsdeel telt 27.330 inwoners (CBS). Het is daarmee qua inwonersaantal het op één na grootste stadsdeel van de gemeente Venlo. Qua oppervlakte is het stadsdeel Blerick het grootste in de gemeente. Het stadsdeel bestaat uit de kernen Blerick, Hout-Blerick en de Boekend.

Sur Meuse aan de Helling, het oudste nog bestaande pand van Blerick, is gebouwd in 1705

Geschiedenis[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Geschiedenis van Blerick voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De naam Blerick is afgeleid van Blariacum, een Romeinse nederzetting. De eigenlijke romeinse nederzetting is niet in het huidige Blerick aangetroffen en ligt vermoedelijk in het zuidwesten.

Het kerspel Blerick bestond al zeer vroeg uit drie woonkernen, rotten genaamd. Op de eerste plaats was er het huidige centrum van Blerick plus enige bebouwing aan het Nieuwborg en de Horsterweg. Dit gedeelte heette het Dorp, Blerick of Maes-Blerick. Daarnaast was er het Hout-Blericker rot en het Boekender rot. Gemiddeld genomen kun je stellen dat het aantal inwoners van Blerick tussen ongeveer 1450 en 1875 steeg van minder dan 700 tot ruim 2.200.

Blerick behoorde, zoals Venlo, bij het Overkwartier van Gelre of Spaans Opper-Gelre. Tijdens de Spaanse Successieoorlog werd het de hele omgeving van Venlo door Pruisische troepen bezet, en bleef zo als deel van Pruisisch Opper-Gelre ongeveer een eeuw lang Duits. Venlo zelf kwam echter in Nederlandse handen.

Na 1794 bezette het Franse leger het gebied en een nieuwe bestuursorganisatie kwam tot stand. Gemeenten met minder dan 5000 inwoners werden bij elkaar gevoegd en zo vormden Blerick, Baarlo en Bree samen 'Mairie de Bree', later Maasbree genoemd. Blerick was het grootste dorp van die gemeente. De gemeenteraad vergaderde in het Blerickse Raadhuis. De samenvoeging was vanaf het begin al niet succesvol en Blerick heeft diverse pogingen ondernomen om zelfstandig te worden, wat niet is gelukt.

Zeer belangrijk voor de ontwikkeling van Blerick was de opening van de spoorlijn Venlo-Eindhoven in 1865 en de lijn Venlo-Nijmegen in 1883. In januari 1869 kreeg Blerick een eigen spoorwegstation (Station Blerick. Toen de spoorwegen in 1889 in Blerick een wagenwerkplaats openden, betekende dit spoedig een enorme uitbreiding van de werkgelegenheid. Deze gang van zaken droeg er in belangrijke mate toe bij dat Blerick geleidelijk aan zijn landelijke karakter verloor.

Op het einde van de negentiende eeuw kreeg de stad Venlo langzamerhand gebrek aan woonruimte. De stad heeft in de loop der tijd verschillende pogingen ondernomen om Blerick uit de gemeente Maasbree los te weken en bij Venlo te voegen. Dit streven werd in Blerick resoluut van de hand gewezen in 1909. In 1911, toen op het terrein van het voormalige fort Sint-Michiel in Blerick de bouw van de nieuwe infanteriekazerne (Frederik Hendrikkazerne) in volle gang was, stelde het Venlose gemeentebestuur pogingen in het werk Blerick bij Venlo te voegen. De Blerickse politie zou de openbare orde niet kunnen handhaven wanneer de infanteristen van de kazerne in de Blerickse cafés een biertje zouden gaan drinken. Dit Venlose streven leidde niet tot succes, evenmin als een nieuwe poging in 1921. Toen in 1938 burgemeester Janssens aantrad, werd de discussie opnieuw aangezwengeld, ditmaal door het provinciaal bestuur. Het belangrijkste argument was de grote afstand tussen de drie dorpen van de gemeente Maasbree en vooral het afwijkende, verstedelijkte karakter van Blerick. Ten slotte speelde ook de geografische en economische vergroeiing van Blerick met Venlo een grote rol. Zo leverde Venlo bijvoorbeeld, ondanks de ‘annexatiestrijd’, elektriciteit en gas aan het centrum van Blerick. Tevens werkten er veel Blerickenaren in Venlo en omgekeerd. Daarnaast was Blerick ook in stedenbouwkundig opzicht sterk op Venlo gericht: de belangrijkste wegen ontmoeten elkaar bij de oprit van de brug naar Venlo. Ondanks veel tegenstand van de meeste Blerickse raadsleden en veel Blerickenaren, keerde het getij langzaam ten gunste van Venlo. Ondertussen brak in 1940 de Tweede Wereldoorlog uit. En tijdens het eerste oorlogsjaar viel voor Blerick het doek. Op 1 oktober gebeurde waartegen veel Blerickenaren zich jarenlang hadden verzet: de samenvoeging met Venlo. Burgemeester Berger van Venlo kreeg er in één klap 10.865 burgers bij.

Blerick werd op 3 december 1944 bevrijd van de Duitsers. Hiernaar is een straat vernoemd, de Drie Decembersingel. Er was ook een kazerne met een rijopleiding gevestigd, de Frederik Hendrik Kazerne.

Taal[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Blericks voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Blerick had vanouds een eigen dialect, het Blericks, dat in de loop van de twintigste eeuw vrijwel volledig is opgegaan in het Venloos.

Vlag[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Vlag van Blerick voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De Blerickse vlag bestaat uit twee horizontale banen, de bovenste baan is geel gekleurd en de onderste baan lichtblauw.

Wapen[bewerken]

Symbool van Blerick
Nuvola single chevron right.svg Zie Wapen van Maasbree voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Blerick heeft nooit een eigen wapen gehad. Bij beschikking van 17 september 1853 van de toenmalige minister van Binnenlandse zaken Z.E. van Reenen, werd aan de gemeente Maasbree (waartoe Blerick behoorde) het volgende wapen verleend:

"Een schild van lazuur met een links gaand gevleugeld hert sommé van een kruis tussen de hoornen, alles van goud, parti van keel met een springend hert van goud sommé van hetzelfde, het chef van het schild van goud met eenen adelaar van sabel".

Omtrent de betekenis van dit wapen kan het volgende worden vermeld. De adelaar heeft betrekking op het dorp Maasbree. Deze wapenfiguur is afgeleid van het zegel der schepenbank van de heerlijkheid Bree. Dit zegel bevatte het beeld der kerkpatrones, de H. Aldegundis, met onder meer een schild waarop een adelaar voorkwam. Dit schild met adelaar is zeer waarschijnlijk een herinnering aan het wapen der eigenaars van het kasteel Bree.

Het springend hert heeft betrekking op Baarlo. In het zegel van de schepenbank van Baarlo komt het beeld van de H. Petrus voor met onder meer een schild waarop een naar links springend hert voorkwam.

De ramen van het stadhuis van Venlo zijn glas-in-loodramen en bevatten de wapens van Venlose families van burgemeesters, schepenen etc. Naast het familiewapen van de Venlose burgemeester Bernard Berger hangt links het wapen van Blerick en rechts het wapen van Venlo. Deze wapens zijn ernaast geplaatst, omdat deze burgemeester de samenvoeging van Venlo en Blerick heeft weten te bewerkstelligen.

Militair verleden[bewerken]

Nadat Venlo stadsrechten kreeg en stadsmuren mocht bouwen, werd aan de westelijke oever van de Maas, achter het in Blerick gelegen veerhuis "De Staay", in 1450 een fort gebouwd. De Spanjaarden vervingen dit fort van hout en steen op 29 september 1641 (Michaelsdag) door een stenen fort genaamd Fort Sint Michiel (genoemd naar aartsengel Michaël die volgens het hoofdstuk Openbaringen in de bijbel oorlog voerde tegen satan). Het fort was in 1643 gereed.

Omdat volgens negatieve rapporten het Fort te ver van de Maasoever zou staan, werd in 1831 besloten een aarden fort tussen fort Sint Michel en de Maas te bouwen. Dit werd Fort Leopold.

Blerick kon lange tijd niet uitbreiden richting het noorden, omdat het schootsveld van het fort vrij moest blijven. Toen aan het eind van de 19e eeuw de Spoorlijn Venlo - Eindhoven aangelegd werd, verdween het fort en kwam de bebouwing in Blerick op gang. Op de plek van Fort Sint Michiel werd tussen 1910 en 1913 de Frederik Hendrikkazerne gebouwd. De contouren van het oude fort zijn nog wel in de stratenstructuur te herkennen in de punten Horsterweg/Garnizoensweg, Horsterweg/Daelweg en Horsterweg/Kazernestraat. Daarnaast is er een straat (Fort Sint Michielstraat) naar het fort vernoemd.

De kazerne stond de laatste tientallen jaren (met name onder Nederlandse militairen) bekend om de autorijlessen die er gegeven werden. Totdat enkele jaren geleden de rijlessen werden geschrapt in de Blerickse kazerne, waren de groene leswagens een begrip in het Venlose en Blerickse straatbeeld. Momenteel zijn er plannen gaande om de kazerne een andere functie te geven. De gemeenteraad van Venlo zal in 2010 waarschijnlijk besluiten om op het terrein, omgedoopt tot 'Kazernekwartier', een nieuw, multifunctioneel stadion voor VVV-Venlo te bouwen, aangevuld met vrijetijds- en sportvoorzieningen. Het nieuwe stadion moet in 2013 gereed zijn.

Op 10 november 2010 heeft de gemeente Venlo kenbaar gemaakt, dat er delen van het oude Fort Sint-Michiel zijn blootgelegd, welke in goede staat verkeerden. Dat dit een historische ontdekking betreft lijdt geen twijfel. Momenteel wil de gemeente zich beraden over wat zij met deze restanten wil gaan doen. Begin 2011 zal dan vervolgens de verdere invulling van dit terrein bekend worden gemaakt.

Religie[bewerken]

De vazal van de graaf van Loon (de graaf van Loon had het gebied destijds in bezit), Otto van Borne, stichtte in 1219 een kerk in Blerick. Als patroonheilige kozen zij de Sint-Lambertus, een familielid van de stichtersfamilie. De kerk werd in de loop van de jaren uitgebreid. In de 19e eeuw breidde Blerick flink uit en werd Blerick door de landelijke vereniging ‘de Liefdadigheid’ uitgekozen om daar een Antonius van Padua-kerk te stichten. De oude Lambertuskerk werd gesloopt. Bisschop Boermans beloofde dat wanneer er behoefte was aan een nieuwe parochie in Blerick, dat deze de naam Lambertus zou krijgen.

Lambertuskerk[bewerken]

Door de flinke uitbreiding, werd in 1927 het rectoraat Lambertus opgericht dat in 1932 tot parochie werd verheven. De kapelaan kreeg de uit 1767 stammende St. Anna-kapel. Deze bleek snel te klein en werd er in 1928 een noodkerk gebouwd, dat later als parochiehuis ‘Ons Huis’ zou dienen. Deze was ook al snel te klein en in 1934 werd de huidige Lambertuskerk in gebruik genomen. In 1944 werd de kerk door de Tweede Wereldoorlog door een voltreffer geraakt. Dit zorgde voor enige verbouwingen aan de kerk die in hoofdlijnen niet veranderde.

Johannes de Doper-kerk[bewerken]

De parochie splitste zich in 1963 af van de Lambertusparochie. De eerste kerk (een noodkerk) stond op de plek waar nu het jeugdcentrum "Muspelheim" staat. In 1973 werd de huidige kerk in gebruik genomen.

Antonius van Padua-kerk[bewerken]

In 1944 werd de Antonius van Paduakerk door de terugtrekkende Duitsers opgeblazen en vernield. In 1946 werd de kerk opgeruimd en werd het terrein parkachtig ingericht. Men vond onderdak in de noodkerk in de zaal van Schuts. Deze werd al snel te klein en de tweede noodkerk werd de zaal in het Volkshuis. Een echte kerk kwam er nog niet, maar men bouwde vervolgens een eigen noodkerk die vanaf 1948 in gebruik werd genomen. Met de bouw van de huidige Antonius van Padua-kerk, ontworpen door Jozef Fanchamps, werd in 1960 begonnen. In 1963 werd de noodkerk verkocht aan de gemeente Venlo die er een sport- en gymnastiekzaal van maakte. Vanaf toen werd de huidige kerk in gebruik genomen. Onder de Antoniusparochie viel ook het stadsdeel Boekend, die eerder onder de Hubertusparochie viel. Door de Tweede Wereldoorlog werd het voor de bewoners van Boekend te gevaarlijk om naar de kerk te gaan en zo ontstond een eigen parochie.

Hubertuskerk[bewerken]

Omdat Blerick bleef uitbreiden en de wijk Hazenkamp werd gebouwd, bleek er behoefte aan een nieuwe parochie. In 1949 werd de opdracht gegeven voor de bouw van een nieuwe kerk, die zich van de Antoniusparochie zou moeten afscheiden. In 1954 werd de kerk in gebruik genomen. Onder de Hubertusparochie viel ook het stadsdeel Boekend, wat later onder de Antoniusparochie viel.

Maximiliaan Maria Kolbe[bewerken]

Toen medio jaren 70 in Blerick de wijk de Vossener verrees, bleek er behoefte te zijn aan een nieuwe parochie. De Vossener lag relatief ver weg van de bestaande parochies. In samenwerking met de Hubertusparochie en het Bisdom Roermond werd dit onderzocht. De parochie werd in 1978 opgericht en in 1979 werd een noodkerk in gebruik genomen. De kerk is -na enkele jaren van leegstand- in 2013 gesloopt om plaats te maken voor uitbreiding/herbouw van de bestaande supermarkt in de Vossener.

Protestanten[bewerken]

In tegenstelling tot de katholieken, hoefden de protestanten (die ver in de minderheid waren) geen rekening te houden met kerken die te klein werden en een gebied bedienen dat zich niet alleen beperkt tot Blerick of Venlo. Limburg werd in 1915 in twee ressorten verdeeld; Venlo en Heerlen. Tot die tijd was de kerk in Venlo de enige gereformeerde kerk. Die kerk werd in de Tweede Wereldoorlog beschadigd en in 1968 gesloopt. De gereformeerden zaten toen zonder kerk en namen vanaf die tijd gebruik van de St. Joriskerk in Venlo, waar de hervormden diensten hielden. De gemeenschap ging op zoek naar een eigen kerk en vond in 1973 het terrein naast de kazerne in Blerick. In 1974 werd de kerk ‘Het Nieuw Baken’ in gebruik genomen door de gereformeerden. Na het tot stand komen van het samenwerkingsverband (en uiteindelijk een fusie) tussen de gereformeerden en hervormden vanaf 1986 werden beide kerken gebruikt voor diensten. De St. Joriskerk bleek meer in trek en "Het Nieuwe Baken" bleef steeds meer zondagen leeg te staan. Het werd vaak nog wel gebruikt als winterkerk. Na jaren leegstand kocht de Vrij Baptisten Gemeente het gebouw.

Tegenstanders van de samenwerkingsverband splitsten zich af en vonden onderdak in het parochiehuis "Ons Huis" van de Lambertusparochie. Vanaf 2007 zal deze kerkgemeenschap, die bekendstaat onder de naam "De Brug", een nieuw pand betrekken in 't Ven in het stadsdeel Venlo.

Ook de katholieken werken steeds meer samen. Vanuit het Bisdom Roermond zijn per decanaat een aantal samenwerkingsverbanden opgezet. De parochies van Blerick vallen onder het decanaat Venlo-Tegelen. Hierbij worden de volgende parochies aan elkaar gekoppeld:

H. Antonius, H. Hubertus, H. Max. Kolbe (gebied centrum/Hazenkamp/Vossener) H. Lambertus (Blerick; Smeliënkamp), H. Johannes de Doper (Blerick; Vastenavondkamp/Klingerberg), Onbevlekt Hart v Maria (Boekend), H. Jozef (Hout-Blerick)

Blerick in de 21e eeuw[bewerken]

Blerick is nu in feite een moderne stadswijk van Venlo en heeft eigenlijk geen dorps karakter meer. Boerderijen zijn verdwenen en hebben plaatsgemaakt voor moderne stadswoningen. In Blerick is de laatste tijd veel veranderd. De Wieën (overdekt winkelcentrum) is grondig verbouwd, de Kloosterstraat opnieuw bestraat, Trade Port West is uitgegroeid, de autosnelweg A73 is gerealiseerd en ook is er in 2008 het lang verwachte nieuwe gemeenschapshuis 't Raodhoės geopend, als vervanging van 'De Staay'. Maar er moet nog meer gebeuren: het Laurentiusplein moet opnieuw ingericht worden. Blerick bestaat voor een groot deel (1/3) uit industriegebied. Op de Trade Ports van Venlo hebben zich dan ook veel grote transportbedrijven gevestigd.

De wijken en industriegebieden van Blerick[bewerken]

Blerick

Aan de 'Blerickse' kant van Venlo zijn behalve Blerick zelf nog twee woonkernen te onderscheiden: Boekend en Hout-Blerick. Blerick zelf bestaat uit drie officiële wijken, in de volksmond wordt de wijk Tuindorp echter nooit genoemd. Daarnaast wordt ook wel eens verwezen naar de buurten 'Mezenkamp', 'Vliegenkamp' en 'De wieje'. De precieze ligging van deze buurten is onbekend en niet onder te brengen bij de officiële wijken. De buurt Mezenkamp ligt ongeveer op de kruising Centrum, Smeliënkamp, Vastenavondkamp en Hazenkamp rondom de Mezenkampstraat en Park Tuindorp (ook wel Park Mezenkamp genoemd). De buurt Vliegenkamp ligt op de grens Sint-Annakamp en Centrum rondom de Vliegenkampstraat, vlak bij de Molenbossen. De buurt 'De wieje' ligt vlak buiten het centrum van Blerick rond winkelcentrum 'In de Wieen' en bejaardenhuis 'Onder de Wieen'. Hier lagen aan het eind van de negentiende eeuw een aantal waterpoelen waarin kleding werd gewassen. Rondom stonden een aantal huizen.

Wijken

Industrieterreinen

Cultuur[bewerken]

Film[bewerken]

  • Royal Irene in Blerick
Zumdick verliet Venlo en het City-theater vanwege de concurrentie van Peters (bioscoop Scala Venlo) en opende in Blerick de bioscoop Royal Irene. In dit pand werd de Blerickse carnavalsvereniging De Wortelepin opgericht in 1948. Zumdick werd hiervan de eerste vorst.
  • Scala Tegelen
Filiaal van Scala Venlo. De bioscoop werd gebouwd in een garage en voorzag films voor de Tegelse gemeente

Festivals[bewerken]

Bekende Blerickenaren[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties