Blieberg

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Blieberg
Plombières
Gemeente in België Vlag van België
Blieberg
Blieberg
Geografie
Gewest Vlag Waals Gewest Wallonië
Provincie Vlag Luik (provincie) Luik
Arrondissement Verviers
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
53,18 km² (2011)
85,17%
4,66%
10,17%
Coördinaten 50° 44' NB, 5° 58' OL
Bevolking (Bron: ADSEI)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
10.034 (01/01/2014)
49,90%
50,10%
188,70 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2008)
21,55%
62,92%
15,53%
Buitenlanders 22,54% (01/01/2010)
Politiek en bestuur
Burgemeester Thierry Wimmer (URP)
Bestuur URP, cdH
Zetels
URP
cdH
PS
DC
21
6
6
5
4
Economie
Gemiddeld inkomen 14.739 euro/inw. (2011)
Werkloosheidsgraad 10,88% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode
4850
4850
4851
4851
4852
Deelgemeente
Montzen
Moresnet
Gemmenich
Sippenaeken
Homburg
Zonenummer 087
NIS-code 63088
Politiezone Pays de Herve
Website www.plombieres.be
Detailkaart
Plombières Liège Belgium Map.png
ligging binnen het arrondissement Verviers
in de provincie Luik
Portaal  Portaalicoon   België

Blieberg (Frans: Plombières; Duits: Bleyberg of Bleiberg) is een plaats en gemeente in de provincie Luik, arrondissement Verviers, in België. De gemeente telt ruim 9500 inwoners.

De fusiegemeente is in 1977 gevormd toen de gemeenten Gemmenich, Homburg, Montzen, Moresnet en Sippenaeken samengevoegd werden. De nieuwe gemeente werd genoemd naar het gehucht Blieberg of Plombières (vóór 1919: Bleyberg), dat centraal in de gemeente gelegen is.

De deelgemeente Gemmenich grenst samen met haar buurgemeenten Kelmis, Aken en Vaals aan het drielandenpunt. Tevens ligt een deel van het Belgische deel van het Aachener Wald op het grondgebied van de gemeente Blieberg. In het noordwesten ligt een deel van het Beusdalbos in de gemeente.

Een markant bouwwerk in de gemeente is het spoorviaduct van Moresnet.

De Onze-Lieve-Vrouwekerk van Blieberg

Naam[bewerken]

De oorspronkelijke naam van het plaatsje luidt Bleyberg, wat loodberg betekent in het lokale Platdietse dialect en het verwijst naar de winning van looderts ter plaatse in de middeleeuwen. In 1919 heeft de gemeenteraad op eigen initiatief de naam van de plaats verfranst naar Plombières. Dit is gebeurd in de nasleep van de Eerste Wereldoorlog en als uiting van Belgisch (Franstalig) nationalisme. De Nederlandstalige naam voor de gemeente luidt echter nog steeds Blieberg (spellingvariant van Bleyberg).

Geschiedenis[bewerken]

Tot de opheffing van het Hertogdom Limburg hoorde Blieberg tot de Limburgse hoogbank Montzen. Net als de rest van het hertogdom werd Blieberg bij de annexatie van de Zuidelijke Nederlanden door de Franse Republiek in 1795 opgenomen in het toen gevormde departement Ourte.

Deelgemeenten[bewerken]

Taal[bewerken]

In de gemeente wordt Platdiets, een Limburgs grensdialect, gesproken. In de westelijke dorpen Sippenaeken en Homburg neigt het meer naar het Limburgs, in de oostelijke deelgemeenten Gemmenich, Montzen en Moresnet meer naar het Ripuarisch.

De gemeente ligt in een gebied waar drie taalgebieden - het Nederlandse, het Franse en Duitse taalgebied - samenkomen. Uit de resultaten van de opeenvolgende talentellingen, die tot 1947 elke tien jaar tegelijk met de volkstelling gehouden werden, blijkt dat de bewoners daarom moeite hadden zich tot een van de standaardtalen te bekennen. Zo kon het gebeuren dat een dorp bij de ene telling in overgrote meerderheid Nederlandstalig was en bij een andere telling ineens massaal Duitstalig bleek te zijn. Deze uitkomsten waren grotendeels gebaseerd op voorkeur en willekeur: van een daadwerkelijk groot dialectverschil tussen de dorpen was geen sprake. Nog steeds kunnen de dialectsprekende inwoners zich onderling uitstekend verstaanbaar maken met Nederlandse (Zuid-)Limburgers, Voerenaars en Duitstaligen uit België en het Duitse grensgebied.

Door de gebeurtenissen in de Eerste Wereldoorlog en vooral de Tweede Wereldoorlog echter keerde de bevolking zich om politieke redenen steeds verder af van het Duits en Nederlands ten gunste van het Frans, toen de belangrijkste officiële taal van België. Dit blijkt niet alleen uit de vrijwillige verfransing van het gehucht Bleyberg tot Plombières in 1919, maar ook uit de talentellingen. Bij de telling van 1930 bleken enkele dorpen plots in meerderheid voor het Frans te kiezen en bij de telling van 1947 kozen zelfs alle dorpen in meerderheid voor het Frans. De inwerking van politieke druk naar aanleiding van het trauma van de Tweede Wereldoorlog, en reeds daarvoor de Eerste Wereldoorlog, en daarmee van twee Duitse invasies, had zijn uitwerking. Als gevolg hiervan werden de dorpen bij het vastleggen van de taalgrens in 1962 officieel geheel Franstalig.

Tot 1918 was in Bleyberg de kerktaal het Hoogduits geweest, evenzo werd het gemeentelijke en parochieel onderwijs aan kinderen in het Duits gegeven. Daarna vond onderricht uitsluitend in het Frans plaats.

Omdat de spreektaal van de autochtone bevolking desondanks geen Romaanstalig (Waals / Frans) maar een Germaanstalig (Duits / Nederlands/Limburgs) dialect is, werd in 1963 besloten om de mogelijkheid open te laten zo nodig Nederlandse of Duitse taalfaciliteiten in te stellen indien de bevolking daar om zou vragen (zogenaamde 'slapende faciliteiten'). Hiervoor zou echter wel toestemming nodig zijn van de federale regering in een Koninklijk Besluit. Tot op heden zijn nooit officieel faciliteiten ingesteld. In 2001 besloot de gemeente samen met de naburige gemeenten Welkenraedt en Baelen wel om met het verlenen van onofficiële Duitse taalfaciliteiten te beginnen. Dit naar aanleiding van een toestroom van Duitstaligen uit zowel de Duitstalige Gemeenschap als uit de regio Aken (Duitsland).

Inmiddels woont in de gemeente ook een aanzienlijk aantal Nederlanders. Tot op heden worden geen Nederlandse taalfaciliteiten verleend. De Nederlanders komen hoofdzakelijk uit (Zuid-)Limburg en spreken een gelijkaardige streektaal.

Politiek[bewerken]

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken]

Partij 10-10-1976[1] 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006[2] 14-10-2012[3]
Stemmen / Zetels % 19 % 19 % 19 % 19 % 21 % 21 % 21
PS 22,8 4 23,07 4 27,35 5 26,04 5 24,46 5 21,39 5 -
PS-Ecolo - - - - - - 15,38 3
PSC1/cdH2 59,861 12 43,591 9 34,871 7 38,791 8 35,51 8 25,282 6 22,782 5
ECOLO - 4,87 0 5,4 0 7,63 0 10,58 1 6,79 0 -
DC 17,34 3 28,47 6 32,38 7 27,54 6 29,46 7 19,28 4 11,19 1
URP - - - - - 27,26 6 50,65 12
Totaal stemmen 4962 5120 5259 5285 5441 5689 5931
Opkomst % 96,21 94,22 92,79 93,25 90,81
Blanco en ongeldig % 3,91 5,27 5,99 6,21 8,11 6,75 7,35

Bestuur 2007-2012[bewerken]

Het bestuur van Blieberg bestaat uit een coalitie van de onafhankelijke lijst Union pour le Renouveau à Plombières (URP) en de CDH. Op 4 december 2006 werd de 22-jarige Thierry Wimmer tot burgemeester van Blieberg gekozen, waarmee hij in België de jongste burgemeester ooit was.

De volgende personen maken deel uit van het bestuur:

College van burgemeester en schepenen
Burgemeester Thierry Wimmer (URP)
Schepenen Joseph Austen (cdH)
Godelieve Brasseur-Pinckers (URP)
Hubert Duyckaerts (URP)
Thierry Lousberg (cdH)

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties