Blockbuster (film)

Blockbuster is een term uit de filmwereld die wordt gebruikt om een film aan te duiden met grote sterren in de hoofdrol en waarvan verwacht wordt dat hij een fors bedrag aan entreegelden zal opbrengen (een kassucces).

Het woord blockbuster stamt uit de periode van het Hollywood Studio Systeem (1917-1947) dat werd gekenmerkt door het kartel van de acht grote studio's ofwel 'Majors' (Loews-MGM, Paramount Publix, Fox Film Corporation, Warner Bros, RKO Pictures, Universal Pictures, Columbia Pictures en United Artists). De acht studio's waren verticaal geïntegreerd, ofwel in bezit van niet alleen de productie- en distributiefaciliteiten, maar ook van eigen bioscoopketens. In deze periode werden films gemaakt en verhuurd volgens een stelsel van zoning en block booking. Bioscopen hadden binnen de geografisch verdeelde territoria vanwege de verticale integratie het alleenrecht op filmvertoningen (zoning). De term block booking betekent dat bioscopen alleen films konden afnemen in verplichte blokken van succesvolle en minder succesvolle films, die opeenvolgend vertoond moesten worden.

De block buster is een film die door zijn succes afstak tegen de rest van de films uit het blok (het blok 'doorbrak') en dus over een langere periode bleef draaien. Dit grensbedrag om het financieel succes te bepalen werd gaandeweg opgeschroefd, aangezien er steeds meer films in staat zijn deze grens te behalen. Hield men het vroeger nog 100 miljoen dollar, zo moest een blockbuster die naam waardig sedert 2000 meer dan 400 miljoen dollar ophalen.

Naast exacte bedragen wordt ook wel gesproken over een blockbuster wanneer de opbrengsten de kosten van de film enorm overtreffen. Voorbeelden daarvan zijn Borat.

Buiten de filmwereld

Een geneesmiddel wordt ook een blockbuster genoemd wanneer het elk jaar meer dan 1 miljard dollar oplevert. Ongeveer 100 producten (2006) hebben inmiddels de blockbuster-status.