Bob Polak

Bob John Polak (Amsterdam, 20 januari 1947) is een Nederlandse publicist, columnist en criticus.

Levensloop

Bob Polak is de jongste van drie kinderen van een Nederlandse Joodse vader en een Duitse lutherse moeder.

Polak studeerde politicologie aan de Universiteit van Amsterdam en was tijdens zijn studie actief voor het studentenweekblad Propria Cures. Na zijn redacteurschap (van juni 1973 tot december 1975) was hij tot begin jaren ’90 lid van het dagelijks bestuur van de Stichting Propria Cures, de uitgever van het blad. Hij stelde vijf bloemlezingen uit PC samen.

Tijdens en direct na zijn studie verrichtte Bob Polak diverse freelancewerkzaamheden. Hij schreef een column voor de Haagse Post, was medewerker van STAD Radio Amsterdam en van het universiteitsblad Folia Civitatis. Van 1980 tot 2005 was Polak voorlichter bij de dienst Ruimtelijke Ordening Amsterdam. Daarnaast publiceerde hij boeken en was hij (van 1987 tot 1995) recensent en columnist bij Het Parool. Aanvankelijk schreef Polak voor Het Parool onder het pseudoniem Felix de Vree. Toen hij in 1988 vanwege een recensie werd ontslagen door hoofdredacteur Sytze van der Zee dreigden Theo van Gogh en Theodor Holman op te stappen bij Het Parool. Daarop werd Polak weer door Van der Zee aangenomen.

Een speciale interesse heeft Bob Polak voor de dood. Zo schreef hij van 1994 tot 2001 een kroniek over overleden schrijvers in het kwartaalblad Doodgewoon. Polak is bijna wekelijks te vinden op begraafplaats Zorgvlied. Van december 1991 tot september 2011 was hij redacteur van een kwartaalblad over het leven en werk van Willem Frederik Hermans, eerst de WFH-verzamelkrant genaamd, sinds maart 1994 Hermans-magazine. Sinds september 2011 vormt Bob Polak samen met Vic van de Reijt de redactie van het literair-cultureel-satirische kwartaalblad De God van Nederland.

Polak heeft een aantal mystificaties op zijn naam staan, zowel in de vorm van artikelen als in boekvorm. Onder de naam Max Pam schreef hij in december 1983 in Propria Cures een artikel over een vermeend oorlogsverleden van Aad Nuis, een van de belangrijkste verdedigers van Friedrich Weinreb. Onder de naam Willem Frederik Hermans publiceerde hij de mystificaties Lebensraum (1991) en Pang (1992). Hermans spande naar aanleiding hiervan een civiele procedure aan.

Bibliografie

Bloemlezingen uit Propria Cures

• De ziekte van Kronkel en ander verval, Propria Cures 1973-1979 (1979), samengesteld met Reinjan Mulder
• Neuzen dicht!, Een bloemlezing uit Propria Cures 1973-1985 (1985), samengesteld met Jaap Boerdam, Erik van Muiswinkel en Reinjan Mulder
• Bestrijd het leed dat Mulisch heet, Propria Cures over een zestigjarige/tachtigjarige (1987, 2007), samengesteld met Lucas Ligtenberg
• Frits Bolkestein. De Propria Curesartikelen 1957-1957, Met een inleiding door Niels Kobet jr. (1988)
• Een geschiedenis van Propria Cures 1890-1990 (1990), samengesteld met Lucas Ligtenberg

Over de dood

• Een laatste groet (1986), samengesteld met Dirk van Delft, Theodor Holman, Lucas Ligtenberg, Erik van Muiswinkel en Jan Zandbergen
• Alleen de dood is tussen u en mij. Literaire dodenkalender van de twintigste eeuw (2000), samengesteld met Dirk Baartse, Chantal van Dam, Dirk van Delft en Dick Welsink; foto’s Ferry André de la Porte
• Er was een voorgevoel van dood. Literaire dodenkalender 2000-2010 (2011), samengesteld met Dirk Baartse, Chantal van Dam, Dirk van Delft en Dick Welsink; foto’s Ferry André de la Porte

Over Willem Frederik Hermans

• Willem Frederik Hermans en de CPNB 1950-1993 (1993), samengesteld met Tonnie Luiken en Dirk Baartse
• Wandelen met Willem Frederik Hermans. Tocht 1, De Amsterdamse binnenstad in oorlogstijd (1994)
• Wandelen met Willem Frederik Hermans. Tocht 2, Rondom het Vondelpark in oorlogstijd (1995)
• Bij de dood van Willem Frederik Hermans (1921-1995) (1995)
• Willem Frederik Hermans kalender (1996)
• Het Grote Willem Frederik Hermans Boek (2010), samengesteld met Dirk Baartse

Mystificaties

• Dichter bij de mens, Het állernieuwste werk van onze allergróótste dichters!, onder redactie van drs L. Pennings O.P. en drs B. Langeveld) (1986), samengesteld met Lucas Ligtenberg
• Tom van Deel. Een bange mandarijn (Met een inleiding van Jeroen Brouwers) (1987)
• D. Trant. Het beste van Douwe Trant (Gekozen en ingeleid door J. van Tijn) (1990)
• Willem Frederik Hermans. Lebensraum, Een oorlogsdagboek (1991)
• Willem Frederik Hermans. Pang, De oorlogsjaren (1992)

Literaire wandeltochten

• De stad is in verval. Een literaire wandeling door het Amsterdam van Willem Frederik Hermans (2003)
• In Groningen was ik van ellende doodgegaan. Een literaire wandeling door het Groningen van Willem Frederik Hermans (2005)
• Naar buiten, lucht en lachen!. Een literaire wandeling door het Amsterdam van Anne Frank (2006)

Overige publicaties

• De val van Vrij Nederland (1987), samengesteld met Dirk van Delft, Theodor Holman en Lucas Ligtenberg
• Felix de Vree. Verzameld Werk (1989), met een voorwoord door Matthijs van Nieuwkerk, tekeningen door Dirk Wiarda en een nawoord door Theodor Holman
• Niet iedereen wordt vijftig jaar (1997, uitgave in eigen beheer)
• Bob Polak leeft (2007, uitgave in eigen beheer).
• Arnon Grunberg. Voetnoot. Eerste verzameling (2012), samenstelling.

Externe links

• Bob Polak op Literatuurplein
• Hermans-magazine
• Bob Polak in VPRO's De avonden
• Bob Polak in KRO's Brandpunt (vanaf 13.48 minuten)
• (en) Werken van of over Bob Polak in bibliotheken (volgens de WorldCat-catalogus)