Bok (scheepstype)
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
De bok is een vaartuig dat behoort tot de grote familie van de pramen. Een bok heeft als algemeen kenmerk een vlakke of nagenoeg vlakke bodem, hoekige kimmen, weinig of geen zeeg en het ontbreken van een dek, en een gelijk blijvende breedte over het grootste deel van de lengte van het schip. De oorsprong is Noord-Overijssel, en Zuidwest-Drenthe. Verwante typen zijn Potten, puien en yzerenvarkens.
Soorten [bewerken]
- Drijvende bok: Een doosvormige waterdichte romp, waarop een hefinrichting is bevestigd om zware lasten te kunnen behandelen. Vroeger was het een onttakelde (van al het overbodige ontdane) romp van een oud schip dat werd gebruik om masten te plaatsen. Tegenwoordig zijn het hoogwaardige platforms met vaak eigen voortstuwing die niet alleen hijswerk verrichten, maar veel meer maritieme taken aan kunnen.
- Gieterse bok: Een aan de punter verwant schip uit Overijssel, maar groter van formaat ± 12:2,5 meter, dat op de meren en grotere vaarten werd gebruikt voor het vervoer van alle voorkomende zaken als, riet, hooi, turf, dieren et cetera. Het werd uitsluitend geboomd (punteren) of geroeid.
- Hoogeveense bok: een bok die sterk verwant is aan de Gieterse bok, maar groter.
- De Hoogeveense bok werd niet gepunterd, maar getröölt, dat wil zeggen dat de bok vanaf de kant met een lange boom, meestal de spriet, werd voortgeduwd. Daarbij werd de boom vastgezet voorin de bok tussen de randgaarde en de wörp (de voorste krommer). In Hoogeveen werd de bok ook gebruikt bij begrafenissen, trouwerijen et cetera. Vincent van Gogh heeft in één van zijn brieven uit september 1883 hier nog een beschrijving van gegeven. De bokken werden gebouwd in Giethoorn, maar ook op de vele werven in Hoogeveen. Deze bokken werden hoofdzakelijk gebruikt voor het vervoer van alle producten die de streek opbracht van turf tot riet en van boter tot takkenbossen (boshout) voor de bakkers.
- De stad Meppel heeft zijn bijzondere positie gekregen doordat het de stapelplaats was van die producten die werden doorgevoerd naar Holland.
- Zuid-Hollandse bok: Nagenoeg gelijk aan de Veense praam.
- Hollandse of Amsterdamse bok: Werd ook Werckschuit of Vlotschuit genoemd, en was hoofdzakelijk in Amsterdam in gebruik als lichter. Deze werd uitsluitend geboomd en had geen roer.
- De in Amsterdam gebruikte bokken en pramen werden na de overgang op de ijzerbouw vervangen door de gedekte (gladdeks) aken als werkschuit maar behielden de naam bok.
Grootste drijvende bokken [bewerken]
| Grootste drijvende bokken | |||
|---|---|---|---|
| Naam | Maatschappij | Hijsvermogen (ton) | Land |
| Svanen | Ballast Nedam | 8700 ton | Nederland |
| HL 5000 | Deep Offshore Technology | 4536 ton | Saint Vincent en de Grenadines |
| Musashi | Fukada Salvage | 3700 ton | Japan |
| Asian Hercules II | Asian Lift (Smit & Keppel FELS) | 3200 ton | Singapore |
| Fuji | Fukada Salvage | 3000 ton | Japan |
| Taklift 4 | Smit Internationale | 2200 ton | Nederland |
| Suruga | Fukada Salvage | 2200 ton | Japan |
| Kongo | Fukada Salvage | 2050 ton | Japan |
| Matador 3 | Bonn & Mees | 1800 ton | Nederland |
| Asian Hercules | Asian Lift (Smit & Keppel FELS) | 1600 ton | Singapore |
| Taklift 6 | Asian Lift (Smit & Keppel FELS) | 1600 ton | Singapore |
| PW L-1501 | Pacific Carriers | 1500 ton | Singapore |
| Cormorant | Multraship Towage&Salvage | 1500 ton | Terneuzen - Nederland |
| Lifter 1 | Saipem | 1400 ton | Malta |
| Taklift 7 | Smit Internationale | 1200 ton | Nederland |
| Smit Cyclone | Asian Lift (Smit & Keppel FELS) | 1000 ton | Bahama's |
| Taklift 1 | Smit Internationale | 800 ton | Nederland |
| Izu | Fukada Salvage | 700 ton | Japan |
| Yamato | Fukada Salvage | 700 ton | Japan |
| Koeigo | Fukada Salvage | 600 ton | Japan |
| Uglen | J.J Ugland | 600 ton | Noorwegen |
| Norma | Scaldis | 440 ton | België |
| Asian Helping Hand III | Asian Lift (Smit & Keppel FELS) | 400 ton | Singapore |
| GPS Apollo | GPS Marine | 400 ton | UK / Nederland |
| GPS Atlas | GPS Marine | 400 ton | UK / Nederland |
| Matador 1 | Bonn & Mees | 400 ton | Nederland |
| Matador 2 | Bonn & Mees | 400 ton | Nederland |
| Smit Typhoon | Asian Lift (Smit & Keppel FELS) | 400 ton | Bahama's |
| Amsterdam | Mammoet Maritime | 300 ton | Nederland |
| Floating Crane No. 303 | Fukada Salvage | 300 ton | Japan |
| Triton | Wagenborg Towage | 300 ton | Netherlands / Germany |
