Boterbloem
| Ranunculus | |||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
|||||||||||||||
| Scherpe boterbloem (Ranunculus acris) | |||||||||||||||
| Taxonomische indeling | |||||||||||||||
|
|||||||||||||||
| Geslacht | |||||||||||||||
| Ranunculus L. (1753) |
|||||||||||||||
Afbeeldingen Ranunculus op  Wikimedia Commons
|
|||||||||||||||
Ranunculus op  Wikispecies
|
|||||||||||||||
|
|||||||||||||||
Ranunculus is de botanische naam van een groot geslacht van ongeveer 400 soorten planten in de familie Ranunculaceae. Het bevat onder andere de boterbloemen en de waterranonkels.
Het zijn meestal overblijvende, kruidachtig planten met helder gele of soms witte bloemen. Als de kroonbladen wit zijn, is het centrum wel geel.
Er zijn een aantal eenjarige of tweejarige soorten, en enkele hebben oranje of rode bloemen.
Alle Ranunculus soorten zijn giftig voor vee, maar hun onaangename smaak zorgt dat het vee ze vanzelf laat staan. Vergiftiging kan wel optreden wanneer boterbloemen overvloedig voorkomen in reeds afgegraasde weiden waar weinig eetbaars overgebleven is.
De giftige stoffen (vooral protoanemonine) worden grotendeels afgebroken wanneer de plant gedroogd wordt, waardoor hooi met gedroogde boterbloemen ertussen wel veilig is.
Enkele soorten worden in tuinen gehouden, waar cultivars gekweekt worden vanwege hun grote, helder gekleurde bloemen.
Inhoud |
Bloemdiagram [bewerken]
Afbeeldingen [bewerken]
Nederlandse en Vlaamse soorten [bewerken]
- Akkerboterbloem (Ranunculus arvensis)
- Behaarde boterbloem (Ranunculus sardous)
- Blaartrekkende boterbloem (Ranunculus sceleratus)
- Bosboterbloem (Ranunculus polyanthemos subsp. nemorosus)
- Driedelige waterranonkel (Ranunculus tripartitus)
- Drijvende waterranonkel (Ranunculus omiophyllus)
- Egelboterbloem (Ranunculus flammula)
- Fijne waterranonkel (Ranunculus aquatilis)
- Gewoon speenkruid (Ranunculus ficaria subsp. bulbilifer) [1]
- Grote boterbloem (Ranunculus lingua)
- Grote waterranonkel (Ranunculus peltatus)
- Gulden boterbloem (Ranunculus auricomus)
- Haarbladwaterranonkel (Ranunculus trichophyllus)
- Kalkboterbloem (Ranunculus polyanthemos subsp. polyanthemoides)
- Klimopwaterranonkel (Ranunculus hederaceus)
- Knolboterbloem (Ranunculus bulbosus)
- Kruipende boterbloem (Ranunculus repens)
- Penseelbladige waterranonkel (Ranunculus penicillatus)[2]
- Scherpe boterbloem (Ranunculus acris)
- Stijve waterranonkel (Ranunculus circinatus)
- Vlottende waterranonkel (Ranunculus fluitans)
- Witte waterranonkel (Ranunculus ololeucos)
- Zilte waterranonkel (Ranunculus baudotii)
Extra soorten in Wallonië [bewerken]
- Plataanbladige boterbloem ( Ranunculus platanifolius)
Overige soorten [bewerken]
- Alpenboterbloem (Ranunculus alpestris)
- Dwergboterbloem (Ranunculus pygmaeus)
- Gifboterbloem (Ranunculus thora)
- Gletsjerboterbloem of gletsjerranonkel (Ranunculus glacialis)
- Grasbladige boterbloem (Ranunculus gramineus)
- Pyrenese boterbloem (Ranunculus pyrenaeus)
- Ranonkel (Ranunculus asiaticus)
- Ranunculus kuepferi
Voetnoten [bewerken]
- ↑ Speenkruid wordt ook in een apart geslacht geplaatst onder de naam (Ficaria verna Huds.)
- ↑ Penseelbladige waterranonkel (Ranunculus penicillatus (Dum.) Bab.) is een betwist taxon: bij LAMBIKON et al. (2004) is het een aparte soort; bij VAN DER MEYDEN (1996) wordt ze ingesloten bij de grote waterranonkel (Ranunculus peltatus).
- ↑ Nouvelle flore de la Belgique, du G.D. De Luxembourg, du nord de la France et des régions voisines; Jardin Botanique national de Belgique.
| Soorten, ondersoorten en variëteiten van het geslacht Ranunculus (Boterbloem) |  |
|---|---|
|
... · R. acris (Scherpe boterbloem) · R. aquatilis (Fijne waterranonkel) · R. aquatilis var. aquatilis · R. aquatilis var. diffusus (Haarbladwaterranonkel) · R. arvensis (Akkerboterbloem) · R. auricomus (Gulden boterbloem) · R. baudotii (Zilte waterranonkel) · R. bulbosus (Knolboterbloem) · R. circinatus (Stijve waterranonkel) · R. ficaria subsp. bulbilifer (Gewoon speenkruid) · R. flammula (Egelboterbloem) · R. fluitans (Vlottende waterranonkel) · R. glacialis (Gletsjerboterbloem) · R. gramineus (Grasbladige boterbloem) · R. hederaceus (Klimopwaterranonkel) · R. kuepferi · R. lingua (Grote boterbloem) · R. ololeucos (Witte waterranonkel) · R. omiophyllus (Drijvende waterranonkel) · R. peltatus (Grote waterranonkel) · R. penicillatus (Penseelbladige waterranonkel) · R. platanifolius (Plataanbladige boterbloem) · R. polyanthemos subsp. nemorosus (Bosboterbloem) · R. polyanthemos subsp. polyanthemoides (Kalkboterbloem) · R. pygmaeus (Dwergboterbloem) · R. pyrenaeus (Pyrenese boterbloem) · R. repens (Kruipende boterbloem) · R. sardous (Behaarde boterbloem) · R. sceleratus (Blaartrekkende boterbloem) · R. trichophyllus (Fijne waterranonkel) · R. thora (Gifboterbloem) · R. tripartitus (Driedelige waterranonkel) · ... |
| Geslachten van de familie Ranunculaceae (Ranonkelfamilie) | |
|---|---|
|
... · Aconitum (Monnikskap) · Actaea · Adonis · Aquilegia (Akelei) · Anemone (Anemoon) · Caltha (Dotterbloem) · Clematis · Consolida (Ridderspoor) · Delphinium (Ridderspoor) · Eranthis · Helleborus (Nieskruid) · Hepatica · Myosurus · Nigella (Nigelle) · Pulsatilla · Ranunculus (Boterbloem) · Thalictrum (Ruit) · Trollius · ... |
