Botrypus virginianus

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Botrypus virginianus
Botrychium virginianum.JPG
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Klasse: Psilotopsida
Orde: Ophioglossales
Familie: Ophioglossaceae (Addertongfamilie)
Geslacht: Botrypus
Soort
Botrypus virginianus
(L.) Holub (1973)
Afbeeldingen Botrypus virginianus op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Botrypus virginianus is een varen uit de addertongfamilie (Ophioglossaceae) met een kosmopolitische verspreiding, waaronder ook Scandinavië.

Naamgeving en etymologie[bewerken]

  • Synoniemen: Botrychium virginianum (L.) Sw., Japanobotrychium virginianum (L.) M. Nishida, Osmunda virginiana L., Osmundopteris virginiana (L.) Small
  • Engels soms: Rattlesnake fern, in Noord-Amerika in gebieden waar het groeit waar ook de ratelslang voorkomt.

De botanische naam Botrypus is afgeleid van het Oudgriekse 'botrypus' (druiventros), naar de vorm van de sporofoor, die als kleine druiventrossen met sporenhoopjes bedekt zijn. De soortaanduiding virginianus slaat op de Amerikaanse staat Virginia, waar de soort kan aangetroffen worden.

B. virginianus, detail sporofoor

Kenmerken[bewerken]

Botrypus virginianus is een overblijvende, niet-winterharde plant met een rechtopstaande rizoom en korte, vlezige wortels. Elke plant bestaat uit twee componenten, een onvruchtbare, bladvormige trofofoor en een vruchtbare sporofoor, die ingeplant is een gemeenschappelijke bladsteel. De plant is ongeveer 30 cm hoog.

De trofofoor is driehoekig van vorm, drievoudig gedeeld, eerst handvormig in drie grote lobben, en verder veerdelig in kleinere deelblaadjes die zacht en groen zijn, met een gladde, ronde en groene steel die aan de basis roze of lichtbruin verkleurt. De sporofoor ontspring op de bladsteel aan de basis van het blad, steekt ver boven het blad uit, en is eenmaal vertakt, de zijtakjes aan onder- en bovenzijde bezet met sporenhoopjes. De sporofoor is aanvankelijk groen maar verkleurt bij rijpheid naar geel.

Evolutie[bewerken]

Recent onderzoek van Davis et al. (2005) heeft aangetoond dat de mitochondria van B. virginianus genetische chimaeren zijn[1]. DNA afkomstig van een plant van de orde Santalales, waarschijnlijk een soort van de familie Loranthaceae, bekend als wortelparasieten, heeft zich omgevormd tot mitochondriaal genoom van de varen door een proces dat horizontale genoverdracht (HGT) wordt genoemd. Er wordt van uit gegaan dat deze aanpassing mee heeft geleid tot de wereldwijde verspreiding van de varen.

Voorkomen[bewerken]

Botrypus virginianus is een terrestrische plant die voorkomt op voedselrijke bodems in loofbossen en bosranden, en wijd verspreid is over grote delen van Noord-Amerika, Australië en Azië (o.a. in het Himalayagebergte), maar ook in Noorwegen, Zweden en Finland.

Bronnen, noten en/of referenties