Desi Bouterse

Desi Bouterse
President van Suriname
Ambtstermijn	12 augustus 2010 - heden
Voorganger	Ronald Venetiaan
Geboren	13 oktober 1945
Geboorteplaats	Domburg, Suriname
Partner	Ingrid Waldring
Politieke partij	Megacombinatie
Vicepresident	Robert Ameerali
Portaal    Politiek

Desiré Delano (Desi) Bouterse (Domburg (Suriname), 13 oktober 1945) is de huidige president van Suriname.

Bouterse is de voorzitter van de Megacombinatie (MC) en leider van de Nationale Democratische Partij (NDP). Op 19 juli 2010 werd hij met steun van 36 van de 51 leden van de Nationale Assemblée gekozen tot de negende president van Suriname. Op 12 augustus 2010 werd hij als zodanig geïnaugureerd in een buitengewone vergadering van de Nationale Assemblée (voor deze gelegenheid eenmalig verplaatst naar het streng beveiligde Nationaal Indoor Stadion in Paramaribo) en nam hij officieel de macht over van zijn voorganger Ronald Venetiaan.

In de periode sinds 1975, toen Suriname onafhankelijk werd van Nederland, is Bouterse gaandeweg uitgegroeid tot de meest omstreden figuur in de jonge republiek. Een twijfelachtige eer, die hij zich verwierf als een politicus die er niet voor bleek terug te schrikken zijn handen vuil te maken aan het plegen van staatsgrepen en moorden (Bouterse is hoofdverdachte in de nog lopende strafrechtsprocedures rond de zogenaamde Decembermoorden in 1982 en de Moiwana-moorden in 1986), het vestigen van een de facto dictatoriaal bewind, het schenden van mensenrechten en het op grote schaal smokkelen van wapens en drugs.

In Nederland is hij wegens drugssmokkel tot 11 jaar cel veroordeeld. Europol heeft een arrestatiebevel tegen hem uitgevaardigd. Als staatshoofd kan hij echter wel vrij reizen omdat hij immuniteit geniet. Maxime Verhagen, voormalig Nederlands minister van Buitenlandse Zaken, liet weten dat Bouterse alleen in Nederland welkom is om zijn celstraf uit te zitten.

Jeugd en opleiding

Bouterse werd vlakbij Paramaribo geboren als de zoon van Desire Juliaan Bouterse (ca. 1917 - 2008), die later een belangrijke rol speelde in de Nationale Partij Suriname van Jopie Pengel, en Wilhelmina van Gemert (1926-2007). De jonge Desi groeide op bij zijn moeder en zijn pleegvader René Getrouw, volgde de Middelbare Handelsschool in Paramaribo, en behaalde er het mulo-diploma. Vervolgens werkte hij bij de afdeling transmigratie van het ministerie van Openbare Werken en Verkeer, waar hij zich bezighield met de herhuisvesting van marrons die moesten wijken voor de aanleg van het Prof. Dr. Ir. W.J. van Blommesteinmeer.

Als tiener ontmoette hij Ingrid Figueira. In 1968 ging haar familie naar Nederland, en Bouterse vertrok daarop eveneens naar Nederland. Hij kwam in Dordrecht terecht, waar hij werkte op de boekhouding van de Lips-sleutelfabriek. Voor de door hem vurig gewenste opleiding aan de Sportacademie was zijn mulo-diploma onvoldoende. Hij vervulde zijn militaire dienstplicht, en tekende vervolgens bij om zich tot onderofficier te laten opleiden aan de Koninklijke Militaire School in Weert. Bouterse blonk uit in sport en was de beste speler van het Nederlands Militair Basketbalteam. Hij werd sportinstructeur, en woonde achtereenvolgens in Havelterberg en Steenwijk.

In 1970 trouwde hij met Ingrid Figueira. Ze zouden twee kinderen krijgen, Peggy en Dino. Het echtpaar vertrok naar de militaire basis Seedorf in Duitsland. Bouterse verkocht er pornoblaadjes, en gaf gymnastiekles aan vrouwen om wat bij te verdienen. In november 1974 deden militairen uit Seedorf, onder wie Bouterse, mee aan de televisie-actie Geven voor Leven.

Terugkeer naar Suriname

Het gezin keerde op 11 november 1975 terug naar Suriname, vlak voor de onafhankelijkheid die op 25 november van dat jaar werd uitgeroepen. Bouterse zou gaan helpen met de opbouw van het Nationale Leger van Suriname. In 1979 werd hij door Roy Horb gevraagd voorzitter te worden van een nieuwe militaire vakbond. Vervolgens vroeg Horb hem om de leiding op zich te nemen van een uit te voeren staatsgreep. Die staatsgreep pleegden Bouterse en Horb met 14 collega-sergeanten op 25 februari 1980: de Sergeantencoup. Ruim 2 maanden later op 1 mei 1980 werd bij een vermeende tegencoup, althans een poging daartoe, Fred Ormskerk gevangengenomen en vermoord. Hierna zouden nog andere couppogingen volgen.

Desi Bouterse als legerleider in 1985.

Mensenrechtenschendingen

De naam van Bouterse is verbonden met de militaire machtsovername die Suriname heeft beheerst van 1980 tot begin jaren 1990 en met de nasleep: de Decembermoorden (1982), de staat van beleg in de jaren erna die van Suriname de facto een dictatuur maakte en Suriname meermalen in conflict brachten met internationale mensenrechtenorganisaties; daarna de Binnenlandse Oorlog en gebeurtenissen in het marrondorp Moiwana in 1986; die laatste vloeiden voort uit de strijd met het rebellerende Junglecommando onder aanvoering van Ronnie Brunswijk. Pas in november 1987 werden er weer vrije verkiezingen gehouden.

Criminele activiteiten

Daarna werd Bouterse meermalen beticht van betrokkenheid bij drugstransporten. Voor zijn betrokkenheid bij een drugstranport van 474 kilogram cocaïne, dat in 1997 werd onderschept in de haven van Stellendam, is hij in juli 1999 Nederland bij verstek tot 11 jaar gevangenisstraf veroordeeld. Voor betrokkenheid bij andere drugstransporten of deelname aan een criminele organisatie was volgens de rechtbank onvoldoende bewijs geleverd. In hoger beroep werd de straf verlaagd tot 8 jaar; de uitspraak werd in 2006 door de Hoge Raad bevestigd. Oud-president Ronald Venetiaan reageerde op de veroordeling met harde opmerkingen die het beeld bevestigden dat het algemeen bekend was dat Bouterse zich met dit soort zaken bezighield. Hij ging in beroep en die zaak loopt anno 2010 nog steeds. Zijn zoon Dino werd in augustus 2005 in Paramaribo veroordeeld tot 8 jaar celstraf, wegens actieve betrokkenheid bij internationale drugshandel en wapensmokkel.

Na het militaire bewind

Na de terugkeer van een gekozen burgerregering (achtereenvolgens Ronald Venetiaan, Jules Wijdenbosch en opnieuw Venetiaan), trachtte Bouterse via democratische weg aan de macht te komen. Zijn NDP-stroman Wijdenbosch week echter af van de door Bouterse bepaalde koers en ging zijn eigen weg. De invloed achter de schermen op de Surinaamse politiek en samenleving van Bouterse, die in de volksmond Bouta wordt genoemd, bleef intussen zeer aanzienlijk. In mei 2000 werd hij als voorzitter van de NDP in De Nationale Assemblée gekozen. Op 11 maart 2007 bood Bouterse zijn excuses aan voor de Decembermoorden. Dit werd door de nabestaanden met scepsis ontvangen, met name doordat hij tegelijk pleitte voor amnestie voor de daders.

Verkiezingen 2005

Bouterse was aanvankelijk NDP-presidentskandidaat voor de presidentsverkiezingen van 2005. Tijdens een NDP-meeting op 5 februari 2005 te Nickerie presenteerde hij Rabin Parmessar als NDP-vicepresidentskandidaat. Op 15 juli besloot hij echter af te zien van zijn kans op het presidentschap. Hij schoof toen Parmessar naar voren als presidentskandidaat. Deze haalde het echter niet; Ronald Venetiaan werd voor zijn derde ambtstermijn herkozen. Bouterse werd parlementariër. Nadat was vastgesteld dat hij tussen 1 december 2007 en 31 december 2008 niet aanwezig was geweest, werd hem op 27 januari 2009 per deurwaardersexploot meegedeeld dat hij was ontslagen als parlementariër. Hoewel binnen de partij was overeengekomen dat niemand van de NDP hem in het parlement zou vervangen, besloot Rudi Balker desondanks om zich toch beschikbaar te stellen voor die DNA-zetel.

Proces Decembermoorden

Op vrijdag 30 november 2007 is het proces betreffende de Decembermoorden begonnen. Bouterse staat samen met 24 andere verdachten terecht voor een krijgsraad op de marinebasis te Boxel (Domburg). Het proces werd kort na het begin opgeschort en is in februari 2009 hervat.

Verkiezingen 2010

Op 25 mei 2010 behaalt de Mega Combinatie van Bouterse een eclatante overwinning in de Surinaamse parlementsverkiezingen, maar aanvankelijk lijkt Bouterse, ondanks dit, toch persoonlijk nog een paar parlementaire stemmen te kort te komen om nu ook het presidentschap van de republiek te kunnen opeisen. Die situatie verandert weken later evenwel ingrijpend als de Volksalliantie van Paul Somohardjo alsnog besluit Bouterse in die ambitie te steunen. De 23 stemmen van zijn eigen Mega Combinatie plus de 7 van de A Combinatie van zijn voormalige aartsvijand Ronnie Brunswijk leveren, eenmaal aangevuld met de 6 Volksalliantie-stemmen, nu namelijk een totaal van 36 stemmen op en dat zijn er precies twee méér dan de voor directe verkiezing vereiste tweederdemeerderheid in de 51 leden tellende Nationale Assemblée.

Op 19 juli 2010 weet Bouterse deze onverwachte meerderheid tijdens de presidentsverkiezing in de Nationale Assemblée inderdaad te verzilveren en wordt hij aldus officieel verkozen tot de negende president van de onafhankelijke republiek Suriname.

Eenmaal in zijn nieuwe ambt beëdigd, krijgt Bouterse een praktisch volkomen vrije hand het land naar eigen goeddunken te regeren. In de presidentiële republiek Suriname is het ambt van president immers met veel macht bekleed: het verenigt niet alleen de functies van staatshoofd en regeringsleider in één persoon. In artikel 99 van de Surinaamse grondwet staat dat de uitvoerende macht bij de president berust. De president van Suriname wordt voor een periode van 5 jaar gekozen door de Nationale Assemblée in eerste en tweede ronde. Indien geen der kandidaten een tweederdemeerderheid in de Nationale Assemblée behaalt, worden de presidentsverkiezingen in de Verenigde Volksvergadering gehouden, waar de leden van de Nationale Assemblée, de ressorts- en districtsraden de president bij een gewone meerderheid kiezen. In Suriname wordt de president meestal in de Verenigde Volksvergadering gekozen. De kans is groot dat Suriname binnenkort overstapt op het systeem van een direct gekozen president. Bouterse is hier voorstander van. Dit onderwerp komt voor in het verkiezingsprogramma van zijn partij.

Als staatshoofd kan Bouterse ondanks zijn veroordeling wel vrij reizen omdat hij door zijn functie immuniteit geniet. Maxime Verhagen, de toenmalige Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken, liet weten dat Bouterse alleen in Nederland welkom is om zijn celstraf uit te zitten. Nederland zal alleen op basis van "functionele noodzaak" contact onderhouden met Bouterse.

Op 20 november 2010 werd bekend dat Nederland een invasie beoogde in Suriname ten tijde van het bewind van Bouterse in 1986. Toenmalig premier Ruud Lubbers bevestigde dat tegenover de Volkskrant. Het kabinet-Lubbers stelde de plannen op op verzoek van drie Surinaamse regeringsleden, onder wie premier Pretaap Radhakishun, die wilden dat Nederland Suriname zou 'verlossen' van Bouterse. Bij de invasie zou onder meer luchthaven Zanderij worden ingenomen en Bouterse worden opgepakt. De plannen werden in 1987 geschrapt omdat de Nederlandse regering het risico te hoog vond voor de mariniers en Nederlandse burgers in Suriname.

Interim-president

Desi Bouterse was tijdens zijn legerleiderschap tweemaal interim-president, van 13 tot 15 augustus 1980 en van 4 tot 8 februari 1982.

Internationale politiek

Op 22 september 2011 sprak Bouterse in New York kort de 66e Algemene Vergadering van de Verenigde Naties toe tijdens het algemeen debat. Daarbij sprak hij onder meer de officiële Surinaamse erkenning van de (overigens nog niet uitgeroepen) "souvereine staat Palestina" uit en riep hij - doelend op de Verenigde Staten, zonder deze overigens met name te noemen - de lidstaten van de VN op tot krachtige afwijzing van het "eenzijdige" handelsembargo tegen Cuba en de daarmee samenhangende economische en financiële sancties.

Trivia

De advocaat van Bouterse is Erwin Kanhai. Zijn dochter Aashna, advocate sinds 2004, werd op 18 november 2011 op het presidentiel paleis te Paramaribo beëdigd tot buitengewoon en gevolmachtigd ambassadeur van de Republiek Suriname bij de Republiek India., met standplaats New Delhi.

Externe links

• Notities bij het proces Bouterse
• Decembermoordendossier bij de Wereldomroep

Voorganger: geen	Voorzitter Nationale Militaire Raad 1980-1988	Opvolger: geen
Voorganger: Johan Ferrier	interim-president 1980	Opvolger: Hendrick Chin A Sen
Voorganger: Hendrick Chin A Sen	interim-president 1982	Opvolger: Lachmipersad Frederick Ramdat Misier
Voorganger: Ronald Venetiaan	President van Suriname 2010-heden	Opvolger: -