Brandpunt (televisieprogramma)

Brandpunt
Genre	Onderzoeksjournalistiek
Presentatie	Fons de Poel Wouter Kurpershoek Sven Kockelmann Aart Zeeman
Land	Nederland
Taal	Nederlands
Uitzendingen
Start	1959
Netwerk(en)	KRO
Portaal    Media

Brandpunt is een onderzoeksjournalistiek programma van de KRO. Van 1959 tot 1996 werd Brandpunt als actualiteitenrubriek uitgezonden om in 1996 met de rubrieken Hier en Nu (NCRV) en Televizier (AVRO) samengevoegd te worden tot Netwerk. Door een herindeling van de actualiteiten- en achtergrondprogramma's keerde met ingang van het televisieseizoen 2010-2011 de titel Brandpunt terug.

Geschiedenis

Brandpunt was van 1959-1996 de succesvolste Nederlandse actualiteitenrubriek, gemeten naar het aantal malen dat materiaal werd overgenomen door buitenlandse omroeporganisaties. De rubriek kenmerkte zich door veel aandacht voor onafhankelijke, kritische journalistiek, door aandacht voor onderwerpen als sociale rechtvaardigheid en vernieuwing, onder meer in de Katholieke kerk (het Tweede Vaticaans Concilie vond plaats van 1962 tot 1965). Veel aandacht was er ook voor de oorlog in Vietnam, de Watergate-affaire en het aftreden van president Nixon, de sociale en religieuze vernieuwing in Nederland en in Zuid-Amerika, maar ook voor de seksuele revolutie. Een verslag van de musical Oh Calcutta, gespeeld door naakte acteurs, leidde bijvoorbeeld tot Kamervragen.

Het nieuwe programma startte in de herfst van 1960 als een rechtstreeks maandelijks programma van veertig minuten op zaterdagavond na het NOS-journaal van acht uur. In 1962 ging de frequentie omhoog naar tweemaal per maand en kreeg het programma een journalistiekere formule. Tenslotte werd Brandpunt wekelijks uitgezonden.

Het programma werd altijd afgesloten met een actueel kritisch statement gevolgd door de mededeling: "Dit was Brandpunt, goedenavond", waarna de tune Splanky van Count Basie klonk.

Verboden uitzending

Brandpunts kritische aanpak leidde soms tot grote problemen. In 1963 dwong de overheid de KRO een uitzending te schrappen toen Brandpunt een interview zou uitzenden met de Franse rechtse politicus Bidault, die in Frankrijk werd gezocht op verdenking van hoogverraad omdat hij zich had gekeerd tegen de Algerijnse onafhankelijkheid en zich had aangesloten bij de terroristische OAS. Om de relatie met Frankrijk niet onder druk te zetten, verbood de regering het interview uit te zenden en dreigde de KRO met uitsluiten van de zendtijd. De KRO gaf toe.

Concurrentie met de VARA

Brandpunt was in een nauwe concurrentiestrijd gewikkeld met VARA's Achter het Nieuws, waarin vooral Herman Wigbold lange tijd de hoofdrol speelde. Ook dit facet droeg bij tot het succes van beide rubrieken.

Brandpunt in de Markt

Enkele jaren bestond ook het programma 'Brandpunt in de Markt' waarbij in de studio een aantal marktkraampjes stond opgesteld waarachter ondernemers van een bepaalde branche gesprekken hadden met de presentatoren over hun producten en diensten.Tetske van Ossewaarde zong hierbij altijd het liedje 'We zien het wel' (we zien het wel, we zullen het wel beleven) aangepast aan de branche die te gast was.

Documentatie

• Aad van den Heuvel stond aan de wieg van het programma en schreef in 2005 Dit was Brandpunt, goedenavond. Uit het boek blijkt onder meer hoe groot de populariteit van Brandpunt was, en hoe - relatief - groot de invloed van het programma was in de jaren zestig, waarin veel veranderde.
• In 2005 zond de KRO een profiel uit over Ad Langebent, gestorven in 1997, waarin hij als persoon zeer negatief werd beoordeeld - los van zijn erkende journalistieke prestaties.
• Richard Schoonhoven, hoofdredacteur van 1962-1970, schreef in 2010 de geschiedenis van de eerste zeven jaar van Brandpunt, onder te titel Brandpunt, een journalistieke doorbraak.

Medewerkers

Bekende medewerkers van Brandpunt van 1959-1996 waren onder meer:
op alfabetische volgorde van achternaam

• Derk Bolt
• Willibrord Frequin
• Aad van den Heuvel
• Piet Kaart
• Lajos Kalanos
• Peter Kloosterhuis
• Ad Langebent
• Joost Middelhoff
• Hans van der Mey
• Han Mulder
• Willebrord Nieuwenhuis
• Nic. Notten
• Fons de Poel
• Frits van der Poel
• Richard Schoonhoven
• Charles Schwietert
• Ton Verlind
• Ed van Westerloo

Herkenningsmelodieën

Begintune

De begintune van Brandpunt is een combinatie van drumslagen uit Stan Kentons Artistry in percussion (met op drums Pete Rugolo) en trompetstoten uit African Waltz van het orkest van Johnny Dankworth (Columbia, 1961).

Eindtune

Splanky - Count Basie

Terugkeer

In het televisieseizoen 2010/2011 keerde een nieuw programma, onder de vertrouwde naam Brandpunt terug op televisie bij de KRO. Het wordt wekelijks uitgezonden op zondag om 22.15 uur. In tegenstelling tot vroeger wordt het programma niet vanuit de studio uitgezonden maar vanaf locatie. Verslaggevers zijn Sven Kockelmann, Wouter Kurpershoek, Fons de Poel en Aart Zeeman.

Externe link

• Officiële website