Breyten Breytenbach
Breyten Breytenbach (Bonnievale, 16 september 1939) is een Zuid-Afrikaans schrijver, dichter en kunstenaar met Franse nationaliteit.
Breytenbach is geboren in Bonnievale, een dorp in de West-Kaap, op ongeveer 180 kilometer van Kaapstad en 100 kilometer van de zuidelijkste punt van Afrika bij Kaap Agulhas. Hij studeerde kunst aan de Universiteit van Kaapstad en is een toegewijde tegenstander van het apartheidsbeleid geworden. Hij verliet in de jaren '60 van de 20e eeuw Zuid-Afrika en ging naar Parijs. Hij trouwde met een Franse vrouw van Vietnamese afkomst. Vanwege de rassenwetgeving kon hij daardoor niet meer terug naar zijn geboorteland. Op grond van de Wet op de Gemengde Huwelijken (1949) en de Ontuchtwet van 1950 was het een criminele overtreding voor een blanke om een seksuele verhouding met een persoon van een ander ras te hebben.
In Frankrijk was hij medeoprichter van Okhela, een groep die vanuit de verbanning de apartheid bestreed. Hij bezocht in 1975 illegaal Zuid-Afrika en werd daar verraden, in hechtenis genomen en voor hoogverraad tot negen jaar gevangenisstraf veroordeeld. Na veel druk van buitenaf werd hij in 1982 vrijgelaten. Hij keerde naar Parijs terug en werd Fransman.
Anno 2004 verdeelt hij zijn tijd tussen Europa, Afrika en de Verenigde Staten. Hij is sinds januari 2000 gastdocent in de psychologie aan de Universiteit van Kaapstad en hij is betrokken bij het Gorée-instituut in Dakar, Senegal en de Universiteit van New York.
Breytenbachs werk omvat dichtbundels, romans en essays. Veel daarvan is in het Afrikaans, met soms een vertaling in het Engels. Een aantal van zijn werken is uit het Afrikaans in het Nederlands vertaald door Adriaan van Dis. Er is echter ook werk dat oorspronkelijk in het Engels uitgegeven is. Hij is ook bekend als schilder. Tentoonstellingen van zijn schilderijen en afdrukken zijn geweest in Johannesburg, Kaapstad, Hongkong, Amsterdam, Stockholm, Parijs, Brussel, Edinburgh en New York.
Inhoud |
[bewerken] Prijzen
- 1968 - Reina Prinsen Geerligsprijs voor Zuid-Afrika voor Die huis van die dowe
- 1972 - Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs voor Lotus
- 1981 - Poetry International Eregeld
- 1982 - Eenmalige bijzondere prijs van de Jan Campert-stichting voor zijn gehele oeuvre
- 1994 - Alan Paton Award voor Return to Paradise
- 1995 - Jacobus van Looyprijs voor zijn gehele oeuvre
[bewerken] Poëzie
- Die ysterkoei moet sweet, Johannesburg, 1964
- Die huis van die dowe , Kaapstad, 1967
- Kouevuur, Kaapstad, 1969
- Lotus, Kaapstad, 1970
- Skryt. Om 'n sinkende skip blou te verf, Amsterdam, 1972
- Met ander woorde, Kaapstad, 1973
- Voetskrif, Johannesburg, 1976
- Sinking Ship Blues, Toronto, 1977
- And Death White as Words. An Anthology, Londen, 1978
- In Africa even the flies are happy, Londen 1978
- Blomskryf (Bloemlesing?) Emmarentia, 1979
- Eklips, Emmarentia, 1983
- Buffalo Bill, Emmarentia, 1984
- Lewendoon, Emmarentia, 1985
- Judas Eye, Londen - New York, 1989
- Soos die so, Emmarentia, 1990
- Nege landskappe van on s tye bemaak aan 'n beminde), Groenkloof, 1993
- Die hand vol vere, Kaapstad, 1995 (bloemlesing?)
- Oorblyfsels, 'n Roudig, Kaapstad, 1997
- Papierblom, Kaapstad, 1998
- Lady One, Kaapstad, 2000 (Keurversameling liefdesgedigte)
- Ysterkoei-blues, Kaapstad, 2001 (Versamelde gedigte 1964-1975)
- Lady One: Of Love and other Poems, New Yord, 2002
[bewerken] Proza
- Katastrofes,
- Om te vlieg, Kaapstad, 1971 (roman)
- De boom achter de maan, Amsterdam, 1974
- Die miernes swell op ...), Emmarentia, 1980 (stories)
- A Season in Paradise (Een seizoen in het paradijs), Amsterdam - New York - Londen, 1980 (Roman, ongecensureerde versie)
- Mouroir: Mirror Notes of a Novel, Londen - New York, 1983
- The True Confessions of an Albino Terrorist, Londen - New York, 1983
- Spiegeldood, Amsterdam , 1984
- End Papers, Londen, 1985 (essays)
- Memory of Snow and of Dust, Londen - New York, 1987 (roman)
- Boek. Deel een, Emmarentia, 1987 (essays)
- All One Horse. Fiction and Images, Londen, 1989
- Hart-Lam, Emmarentia, 1991 (essays)
- Return to Paradise. An African journal, Londen - New York, 1992
- Memory of Birds in Times of Revolution Londen - New York, 1996 (essays)
- Dog Heart. A travel memoir, Kaapstad, 1998
- Woordwerk, Kaapstad, 1999
- Intimate stranger : a writing book, 2005 (Intieme vreemde : een schrijfboek (aan mevrouw Lezeres, 2006)
- A veil of footsteps : memoir of a nomadic fictional character, Kaapstad : Human & Rousseau, 2007 (Woordvogel : gedenkschriften van een nomadische romanfiguur, 2008)
[bewerken] Overig
- Mondmusiek 2001
Dit is een project van Breytenbach waarin hij gedichten van 16 andere dichters voordraagt met op de achtergrond muziek van verschillende muzikanten.
[bewerken] Externe links
- 'n Bladzijde over Breytenbach aan de Universiteit van New York
- Open brief aan Generaal Ariel Sharon (van Breyten Breytenbach)
- Stellenbosch Writers
- http://www.goreeinstitute.org/
 |
Zie de categorie Breyten Breytenbach van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
