Brief van Paulus aan de Kolossenzen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kolossenzen
Kolosse lag in Phrygië (geel)
Kolosse lag in Phrygië (geel)
Auteur traditioneel toegeschreven aan Paulus
Tijd tussen circa 57-100 vanuit Rome
Taal Grieks
Categorie brief van Paulus
Hoofdstukken 4
Vorige boek Filippenzen
Volgende boek I Tessalonicenzen

De brief van Paulus aan de Kolossenzen (vaak kortweg Kolossenzen genoemd) is een boek in het Nieuwe Testament van de christelijke Bijbel. Het is een brief van de apostel Paulus aan de christelijke gemeente in Kolosse. De brief telt 4 hoofdstukken en werd geschreven in het Koinè-Grieks.

De brief behoort tot de vier "gevangenisbrieven", samen met de brief aan de Efeziers, de brief aan de Filippenzen, en de brief aan Filemon, omdat in deze brieven gesteld wordt dat ze vanuit de gevangenis geschreven zijn (Efez 4:1; Kol 4:3; Filip 1:7,13,17, Filemon 1:1,9). Paulus noemt ook de namen van zijn medegevangenen (Kol. 4:10, Filemon 1:23).

Auteurschap[bewerken]

De brief van Paulus aan de Kolossenzen noemt Paulus en Timoteüs als auteurs en afzenders. Dat de brief inderdaad door Paulus geschreven is wordt door veel deskundigen betwijfeld. Een van de belangrijkste redenen voor deze twijfel is de stijl van de brief, die aanzienlijk lijkt te verschillen met die van andere Paulusbrieven. De schrijver van Kolossenzen maakt gebruik van lange, ingewikkelde zinnen[1], terwijl Paulus elders veelal gebruik maakt van korte, krachtige zinnen. Ook wat de theologie betreft zijn er een aantal verschillen tussen de brief aan de Kolossenzen en andere Paulusbrieven, met name als het gaat om de persoon en het werk van Christus en de kerk als het lichaam van Christus.

Naast verschillen zijn er ook overeenkomsten tussen Kolossenzen en de andere brieven. De inleiding, de structuur en het slot van de brief vertonen grote overeenkomsten met die van de andere brieven. Een aantal thema's die bij Paulus telkens terugkeren komt ook in Kolossenzen aan de orde, zoals het lijden van de gelovige in deze wereld en de verzoenende werking van Jezus' lijden en sterven. Het aantal woorden uit Kolossenzen dat verder nergens in het Nieuwe Testament voorkomt (namelijk 34) is niet veel groter dan dat in brieven waarvan het auteurschap van Paulus niet betwijfeld wordt (zoals de brief aan de Gelaten dat 31 van zulke woorden bevat).

Over de vraag of de brief aan de Kolossenzen echt door Paulus geschreven is, blijven de meningen verdeeld. Volgens Raymond Brown beschouwt ongeveer 60 procent van de critici deze brief als niet door Paulus geschreven.[2] Onder orthodoxe theologen wordt het auteurschap van Paulus in ieder geval vrijwel niet in twijfel getrokken.

Als Paulus de brief wel geschreven heeft, dan gebeurde dat tijdens een gevangenschap, waarschijnlijk in Rome (Handelingen 28:16-30), waarschijnlijk in het voorjaar van 57, of volgens sommigen in 62, spoedig voor of na zijn de brief aan de Efeziërs.

Geadresserden[bewerken]

In de brief worden drie plaatsen genoemd, namelijk Kolosse, Laodicea en Hierapolis. Deze lagen een kleine 200 kilometer ten oosten van Efeze in Frygië in westelijk Klein-Azië. De drie steden lagen ongeveer op 2 of 3 uur loopafstand van elkaar, en alle drie ruim buiten het gebied dat Paulus op zijn zendingsreizen bestreek.

De gemeente in Kolosse was dan ook niet door Paulus, maar door Epafras, een medewerker van Paulus, gesticht. Deze Epafras is bij Paulus op het moment dat hij deze brief aan de Kolossenzen schrijft en hij heeft Paulus over de situatie in Kolosse ingelicht. De gemeente lijkt grotendeels uit Griekse en Frygische bekeerlingen te hebben bestaan, met een kleine joodse minderheid. (Flavius Josephus, Ant., XII, iii, 4).

Contact met de gemeente[bewerken]

Tychikus was de drager van deze brief, zoals hij dat ook was van de brief aan de Efeziërs en brief van Paulus aan Filemon. Hij zou de Kolossenzen ook verder over de toestand van de apostel informeren (4:7-9z).

Deze brief moest ook in de naburige gemeente te Laodicea worden voorgelezen, en de brief aan Laodicea moest ook in Kolosse worden voorgelezen. De apocriefe brief aan de Laodicenzen wordt algemeen als een vervalsing beschouwd, opgesteld naar aanleiding van deze opmerking.

Inhoud[bewerken]

Paulus had van Epafras goed nieuws gekregen over de gemeente in Kolosse, maar het bleek ook dat er dwaalleraren in Kolosse actief waren. Deze dwaalleraren verkondigen een vorm van ascese en wetticisme. Volgens Paulus gaat het om "holle en misleidende theorieën" (2:8) en hij betoogt dat deze dwaalleer met zijn "raak niet, smaak niet, roer niet aan" (2:21) niet biedt wat het volgen van Christus wel biedt, namelijk echte kennis en verlossing.

Over de precieze aard van de dwaalleer waar de brief zich tegen richt lopen de meningen van uitleggers uiteen. Mogelijk was er sprake van een soort Joods mysticisme, waarbij in ieder geval ook engelenverering een rol speelde. De Joodse component van de dwaalleer komt onder andere naar voren in de aandacht voor het onderscheid in voedsel en voor de Joodse feestdagen. Enigszins opmerkelijk is dat de kwestie van de besnijdenis, die Paulus elders (onder andere in de brief aan de Galaten) zo fel bekritiseert, nauwelijks aan de orde komt in de brief aan Kolossenzen. Mogelijk stelden de dwaalleraren de besnijdenis van tot het christendom bekeerde heidenen niet verplicht en was het daarom niet nodig voor Paulus om hier uitgebreid aandacht aan te besteden. Andere uitleggers zien hier nog een aanwijzing dat deze brief niet door Paulus geschreven is.

Nadat de schrijver kwestie van de dwaalleer behandeld heeft, begint met vers 3:5 een praktisch-ethisch gedeelte waarin relatief veel aandacht wordt besteed aan de verhouding tussen slaven en hun meesters. De brief eindigt met een serie groeten en mededelingen van praktische aard.

De inhoud van de brief kan puntsgewijs als volgt worden samengevat:

  1. Groet van Paulus, adres (1:1-2)
  2. In 1:3-8 looft de schrijver God en prijst hij de Kolossenzen om hun geloof en liefde.
  3. Van hieruit schakelt hij over op voorbede voor de Kolossenzen (1:9-11) en gaat dan vloeiend over in een beschouwing over Christus en zijn werk. Paulus stelt Jezus voor als hoofd van het lichaam van alle gelovigen (vs. 18), en wijst de lezer op Christus werk aan het kruis, en de verzoening die daardoor bewerkt is (1:12-29).
  4. In hoofdstuk 2 waarschuwt hij de Kolossenzen niet van Christus afgeleid te worden door mooi en goed klinkende leringen die niet op Christus gericht zijn (2:1-5).
  5. Hij gaat verder met te benadrukken dat de gelovigen in Christus alles hebben wat zij geestelijk nodig hebben, buiten hem hebben zij niets nodig (hoofdstuk 2).
  6. Zoals veel van Paulus brieven bestaat ook deze uit een theoretisch en een praktisch deel. Dit praktische deel begint in hoofdstuk 3 met een oproep om de aandacht niet op aardse, maar op hemelse zaken te richten (3:1-4). Gerichtheid op het kwade dient vermeden te worden. Paulus vergelijkt hun oude en nieuwe aard hierbij met een jas, en roept hen op om hun nieuwe jas aan te trekken (3:5-14).
  7. Hij gaat in op een aantal sociale aspecten: het gezin (3:18-25), de verhouding tussen slaven en hun meesters (4:1) en spreken (4:2-6)
  8. Paulus eindigt met een serie groeten (4:7-18)

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  • (en) The New Testament: A Historical Introduction to the Early Christian Writings, B.D. Ehrman, 1997, Oxford University Press, ISBN 0195084810
  • (en) The Letter of Paul to the Colossians, P. O'Brien in The Oxford Illustrated Companion to the Bible, red. Bruce Metzger en Michael Coogan, 2008, Black Dog & Leventhal Publishers, ISBN 9781603760423

  1. Hoewel dit in de verschillende vertalingen niet altijd goed tot zijn recht komt. Kolossenzen 1:3-8 vormt in de originele Griekse tekst een enkele zin.
  2. An Introduction to the New Testament, Raymond Brown, New York: Doubleday, 1997, p. 610