Brits-Ceylon

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Ceylon
Britse kroonkolonie
 Ceylon (VOC-gebied)
 Koninkrijk Kandy
1795–1948 Dominion Ceylon 
British Ceylon flag.png Coat of arms Ceylon british colony.jpg
(Details) (Details)
Kaart
Sri Lanka (orthographic projection).svg
Algemene gegevens
Hoofdstad Colombo
Talen Engels
Munteenheid Ceylonse rixdollar (1815-1825)
Brits pond
Ceylonse roepie

Brits-Ceylon (Engels: Ceylon) was van 1795 tot 1948 een Britse kroonkolonie. Na de onafhankelijkheid werd het een republiek met de naam Sri Lanka.

Geschiedenis[bewerken]

Ontstaan van Brits-Ceylon[bewerken]

Toen Nederland in 1795 onder Franse invloed kwam vluchtte de stadhouder naar Londen. Onder druk van de Engelsen droeg de stadhouder het beheer van het Nederlandse deel van het eiland over aan de Britten. Aanvankelijk werd Brits-Ceylon bestuurd vanuit Brits-Indië, maar in 1798 werd het een aparte kolonie en in 1802 een kroonkolonie.

Eerste Kandy-oorlog[bewerken]

Nadat de Britten het Nederlandse deel van het eiland in handen kregen wilden ze hun macht uitbreiden over de rest van het eiland, het gebied van het koninkrijk Kandy. Aanvankelijk wilden ze van Kandy een protectoraat maken, maar nadat de koning van Kandy dit weigerde verklaarden de Britten het koninkrijk de oorlog. De Eerste Kandy-oorlog duurde van 1803 tot 1805 en eindigde in een Britse overwinning.

Uva-opstand[bewerken]

Van 1817 tot 1818 vond de eerste opstand plaats tegen het Britse beleid op Ceylon. Deze begon in de steden Uva en Wellassa en daarom wordt deze opstand ook de Uva-Wellassa-opstand genoemd. De opstand begon omdat de inwoners en edelen van Ceylon het Britse bewind niet wilden accepteren. De leider van de opstand, Keppetipola Disawe, haalde veel regionale leiders over om mee te vechten en zo wisten de Engelsen uit Kandy en Matale te verjagen. Keppetipola werd echter ziek, de Britten wisten hem gevangen te nemen en brachten hem om door onthoofding. Ze kregen nu steun van enkele edelen waardoor hun bevoorrading verbeterde en de opstand kon worden neergeslagen. Na de opstand namen de Britten alle bezittingen van de opstandelingen in beslag, werd hun vee gedood en hun huizen in brand gestoken. Ook werden de irrigratiesystemen van Uva en Wellassa vernietigd en zout op de akkers van de opstandelingen gestrooid. Alle mannen boven de 18 jaar in het opstandige gebied werden door de overwinnaar gedood.

Matale-opstand[bewerken]

De Matale-opstand was een boerenopstand op Ceylon in het jaar 1848. Het was toen onrustig op Ceylon onder andere door de komst van koffie. Koffie groeit op grote hoogte en was dus erg geschikt om in het bergachtige Ceylon te verbouwen. Landerijen van de boeren werden afgepakt om er koffieplantages van te maken, maar omdat de boeren belangrijke voedselproducenten waren ontstond er een tekort aan eten. Toen in West-Indië de slavernij werd afgeschaft kwamen er nog meer koffieplantages bij en brak er een opstand uit. De Britten sloegen deze hardhandig neer en en verscheepten de opstandelingen naar Maleisië. Ook werd de voormalige koning van Kandy opgehangen.

Burghers[bewerken]

Britse, Hollandse en Portugese kolonisten op Ceylon zorgden door hun omgang met lokale mensen voor een gemengd nageslacht dat een aparte bevolkingsgroep vormde. Deze zogenoemde Burghers kennen nog steeds een eigen cultuur binnen de Sri Lankaanse samenleving.