Broom

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken
Periodiek systeem
H He
Li Be B C N O F Ne
Na Mg Al Si P S Cl Ar
K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As S e Br Kr
Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe
Cs Ba * Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn
Fr Ra ** Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Uub Uut Uuq Uup Uuh Uus Uuo
↓
* La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu
** Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr
Algemeen
Naam Broom / Bromium
Symbool Br
Atoomnummer 35
Groep Halogenen
Periode Periode 4
Blok P blok
Reeks Halogenen
Kleur Bruin
Chemische eigenschappen
Atoommassa (u) 79,904
Elektronenconfiguratie [Ar]3d10 4s2 4p5
Oxidatietoestanden -1, +1, +5
Elektronegativiteit (Pauling) 2,96
Atoomstraal (pm) 114
1e ionisatiepotentiaal (kJ×mol-1) 1139,87
2e ionisatiepotentiaal (kJ×mol-1) 2103,40
3e ionisatiepotentiaal (kJ×mol-1) 3473,50
Fysische eigenschappen
Dichtheid (kg·m-3) 3119
Smeltpunt (K) 266
Kookpunt (K) 332
Aggregatietoestand Vloeibaar
Smeltwarmte (kJ·mol-1) 5,286
Verdampingswarmte (kJ·mol-1) 15,438
Van der Waalse straal (pm) 185
Kristalstructuur Ortho
Molair volume (m3·mol-1) 23,5
Specifieke warmte (J·kg-1·K-1) 473
Warmtegeleiding (W·m-1·K-1) 0,12
SI-eenheden en standaardtemperatuur en -druk worden gebruikt,
tenzij anders aangegeven

Broom is een scheikundig element met symbool Br en atoomnummer 35. Het is een bruin halogeen.

Inhoud

[bewerk] Ontdekking

Broom (het Griekse woord bromos betekent stinken) werd in 1826 ontdekt door Antoine Balard, maar werd voor het eerst industrieel geproduceerd rond 1860.

[bewerk] Toepassingen

Elementair broom wordt op grote schaal gebruikt voor het maken van broomhoudende verbindingen die in de industrie en landbouw worden toegepast. Vroeger werd broom veel gebruikt voor het fabriceren van ethyleendibromide; een toevoeging aan loodhoudende brandstof. Vanwege de schadelijke effecten hiervan op het milieu wordt dit tegenwoordig vrijwel niet meer gebruikt. Broom wordt wel veelvuldig gebruikt in brandwerende middelen, medicijnen en in de foto-industrie.

[bewerk] Opmerkelijke eigenschappen

Broom is het enige niet-metaal dat vloeibaar is bij standaardtemperatuur en -druk. Onder deze omstandigheden verdampt het gemakkelijk. De roodbruine damp lijkt op stikstofdioxide, maar heeft een karakteristieke geur. Broom is zeer goed oplosbaar in water en koolstofdisulfide. Net als de andere halogenen reageert het makkelijk met veel andere elementen.

Broom is een reagens op dubbele bindingen.

[bewerk] Verschijning

Van nature komt broom voor in broomzouten. In lage concentraties komt het ook voor in zeewater. Jaarlijks wordt ongeveer 500 miljoen kilogram broom gewonnen (2001), voornamelijk in de Verenigde Staten en Israël.

[bewerk] Isotopen

Meest stabiele isotopen
Iso RA (%) Halveringstijd VV VE (MeV) VP
76Br syn 16,2 uur EV 4,963 76Se
77Br syn 57,036 uur EV 1,365 77Se
78Br syn 6,46 min EV 3,574 78Se
79Br 50,69 stabiel met 44 neutronen
80Br syn 17,7 min β
EV		 2,004
1,871		 80Kr
80Se
81Br 49,31 stabiel met 46 neutronen
82Br syn 36 uur β 3,093 82Kr
83Br syn 2,40 uur β 3,896 83Kr
87Br syn 55 sec β 3,896 83Kr

Van broom komen op aarde van nature twee stabiele isotopen (79Br en 81Br) in nagenoeg identieke verhouding voor. Daarnaast is er een aantal radioactieve isotopen bekend met halfwaardetijden van meestal enkele uren.


[bewerk] Toxicologie en veiligheid

Broom is voor mensen giftig. Het kan bij inademing keelpijn, kortademigheid en duizeligheid veroorzaken. Inslikken kan leiden tot buikkrampen. Broomdamp is bijtend voor de ogen.

[bewerk] Externe links

Wikimedia Commons
Chemische elementen en isotopen

Periodiek systeem: Standaard · Alternatief · Elektronenconfiguratie
Isotopentabel: Op element (compleet) · Op element (in delen) · Op atoommassa
Lijst met elementen: Op naam · Rangschikken naar keuze · Op nummer
 
Persoonlijke instellingen