Brutalisme
Brutalisme is een stroming binnen de architectuur die is ontstaan vanuit het modernisme. Het brutalisme kende zijn hoogtijperiode in de jaren '50 tot en met de jaren '70.
Aanvankelijk werd het brutalisme vooral geïnspireerd door de Zwitserse architect Le Corbusier (vooral in zijn Unité d'Habitation gebouw) en door Ludwig Mies van der Rohe. De term brutalisme is afgeleid van het Franse béton brut, of "ruw beton".
Kenmerkend voor de stijl zijn blok-achtige, geometrische en herhalende vormen. Vaak worden de texturen van hout gebruikt om het materiaal te vormen, dat meestal ruw, onversierd beton is.
Brutalisme wordt vaak bekritiseerd omdat het zo slecht aansluit bij gebouwen in de omgeving.
In Nederland zijn de bekendste voorbeelden van brutalisme het gebouw van het Ministerie van Financiën in Den Haag aan het Korte Voorhout (ontworpen door Jo Vegter en Mart Bolten en gebouwd in 1975) en de Aula van de TU Delft aan de Mekelweg in Delft (ontworpen door Van den Broek en Bakema en gebouwd tussen 1958 en 1966). In 2006 startte een grootscheepse renovatie van het gebouw van het Ministerie van Financiën, die in 2008 werd afgerond.
In België werd het brutalisme onder meer in de praktijk gebracht door het architectenbureau BARO.
[bewerken] Lijst van bekende brutalistische gebouwen
- Unité d'Habitation de Marseille (Cité Radieuse), Marseille, Frankrijk (Le Corbusier, 1952)
- Hunstanton Secondary School, Norfolk, Verenigd Koninkrijk (Peter and Alison Smithson, 1954)
- Park Hill, Sheffield, Verenigd Koninkrijk (Ivor Smith/Jack Lynn, 1961)
- Tricorn Centre, Portsmouth, Verenigd Koninkrijk (Owen Luder, 1964)(afgebroken in 2004)
- Sociëteit Minerva, Leiden (J.W.C. Boks, W. Eijkelenboom en A. Middelhoek, 1965)
- Habitat '67, Expo 67, Montreal, Quebec (Moshe Safdie, 1967)
- Hayward Gallery, Londen, Verenigd Koninkrijk (Dennis Crompton/Warren Chalk/Ron Herron, 1968)
- The Barbican, Londen, Verenigd Koninkrijk (1969)
- Stadhuis van Boston, Boston (I.M. Pei/Kallmann, McKinnell & Knowles/Campbell, Aldrich & Nulty, 1969)
- Regenstein Library, Universiteit van Chicago, Chicago, Illinois (Walter Netsch, 1970)
- Balfron Tower, West Londen, Verenigd Koninkrijk (Ernő Goldfinger, 1971)
- Cameron Offices, Canberra, Australië (John Andrews, 1972) (afgebroken in 2002)
- Robin Hood Gardens, Londen, Verenigd Koninkrijk (Peter and Alison Smithson, 1972)
- Trellick Tower, Londen, Verenigd Koninkrijk (Ernö Goldfinger, 1972)
- John P. Robarts Research Library, Toronto, Ontario (A.S. Mathers and E.J. Haldenby, 1973)
- Ministerie van Financiën, Den Haag, (Jo Vegter en Mart Bolten, 1975)
- Freeway Park, Seattle, Washington, (Lawrence Halprin, 1972–1976)
- Home Office Building, Londen, Verenigd Koninkrijk (Sir Basil Spence, 1976)
- Royal National Theatre, Londen, Verenigd Koninkrijk (Sir Denys Lasdun, 1976)
- High Court building, Canberra, Australië (Edwards Madigan Torzillo and Briggs, 1980)
- Genex Tower, Belgrado, Servië (Mihajlo Mitrovic,1980)
- Jatiyo Sangsad Bhaban (Dhaka National Assembly), Dhaka, Bangladesh (Louis Kahn, 1982 ontworpen 1962)
- ING Sint-Michielswarande (Sint-Michielswarande, Etterbeek), Brussel, België (R. Stapels, 1986)
- Žižkov Televisietoren, Praag, Tsjechië (1992)
[bewerken] Externe links
- Ontario Architecture: Brutalism
- From Here to Modernity met veel voorbeelden
- Sarah J. Duncan met foto's
- Charles Mudede, "Topography of Terror", The Stranger (newspaper) (Seattle), Vol 11 No. 49, Aug 22–Aug 28 2002.
- Irismonument Sint-Michielswarande
| Zie de categorie Brutalistische architectuur van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |