Buisman
Buisman aroma, ook wel genoemd Buisman gebrande suiker of koffiestroop is een product van de firma Buisman. Het is een koffietoevoegsel bestaande uit gebrande, gekarameliseerde glucosestroop en melasse. Het wordt gebruikt om de smaak van koffie te verbeteren. Een kleine hoeveelheid Buisman wordt bij het zetten toegevoegd aan de koffie.
[bewerken] Oorsprong
In tijden van koffie- en theeschaarste, zoals gedurende het Continentaal Stelsel dat was ingesteld door Napoleon, was koffiecichorei een veel gebruikte vervanger. Toen koffie weer in ruime mate op de markt kwam bleef men cichorei gebruiken als toevoeging, omdat koffie duur was en men aan de smaak gewend was. Een smaak verbeterende toevoeging werd gevonden in koffijstroop. Dit product maakte koffie pittiger en donkerder, zodat ze sterker leek en men met minder koffiebonen toe kon.
[bewerken] Geschiedenis
De eerste koffijstroop, werd gemaakt door Herman Buisman in 1867. Hij was grossier en koffiebrander in Zwartsluis. Buisman maakte deze stroop door het branden van glucose. De zoon van Herman Buisman, Roelof, verbeterde het recept, dat bekend werd onder de naam Buisman Gebrande Suiker. Op de busjes werd dit afgekort tot Buisman's GS. Dit product leidde tot de groei van het bedrijf, in 1913 en in 1988 werden nieuwe fabrieken gebouwd, steeds in Zwartsluis. Het product was een zodanig succes dat 'Buisman' een soortnaam werd voor gebrande suiker.
Oorspronkelijk werd de gebrande suiker verhandeld in ijzeren bussen van 10 tot 100 kilo. De klant kreeg het in de winkel mee in een klein zakje, soms was het al toegevoegd aan gemalen koffie. In 1905 werd een blauwkleurig busje geïntroduceerd als consumenten verpakking. Het was een van de vroegste merkartikelen en een zeer karakteristiek en herkenbaar product. Het blikje met het geelkoperen lepeltje bepaalde lange tijd het gezicht van Buisman en was een belangrijke bijdrage aan het succes.
Het eerste exportland voor Buisman's GS was Italië (vanaf 1915). Duitsland, België en Luxemburg volgden. Later werd het product ook geëxporteerd naar Amerika, Australië, Canada, Suriname en Zuid-Afrika. In een poging nieuwe afzetmarkten te creëren gaf de firma bij de emigratiegolf na de Tweede Wereldoorlog ieder emigrantengezin een busje Buisman mee.
In de jaren zestig werd smakelijke koffie van goede kwaliteit voor iedereen betaalbaar, hetgeen de noodzaak om een schepje Buisman aan de koffie toe te voegen sterk verminderde. Om hieraan het hoofd te bieden werd vanaf 1968 een snelfilter-Buisman Aroma in een glazen potje geïntroduceerd, maar eigenlijk tevergeefs. De glasverpakking betekende uiteindelijk in 1990 het einde van het bekende blauwe busje. De Buismanfabriek is nog steeds een voorname producent van smaakversterkers aan de voedingsmiddelenindustrie. Voor de consument ontwikkelde de firma na 1960 verschillende instantdrankproducten. In 1951 verleende koningin Juliana aan de producent van Buisman's GS het predicaat Koninklijk.