Bul (document)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Een pauselijke bul van Urbanus VIII uit 1637.

Een bul is een officieel document van pausen, vorsten en universiteiten. De Nederlandse studentencorpora en de katholieke studentenverenigingen reiken ook een bul uit aan hun nieuwe leden bij het verkrijgen van het lidmaatschap. Het woord bul komt van het Latijnse bulla, het loden (soms gouden) zegel aan pauselijke oorkonden.

Paus[bewerken]

Een pauselijke bul bevat normaliter instructies en exhortaties, openbaarmakingen. In de oorkondeleer wordt de term bul gereserveerd voor plechtige pauselijke oorkonden die voorzien zijn van een bulla, een gouden of loden zegel.

Een bijzondere pauselijke bul is de encycliek (zendbrief of herdersbrief). Hierin reflecteert de Paus Bijbelteksten en -interpretaties aan maatschappelijke en kerkelijke ontwikkelingen.

Universiteit[bewerken]

In Nederland is een universitaire bul een oorkonde die als bewijs dient dat de ontvanger (een deel van) zijn universitaire opleiding met succes heeft voltooid. Er zijn enkele soorten bullen te onderscheiden.

  • Veel Nederlandse universiteiten verstrekken een propedeusebul - bijgenaamd "P" - aan studenten die met goed gevolg het propedeutisch examen hebben afgelegd.
  • Sinds de invoering van het bachelor-masterstelsel ontvangt de academische student na het succesvol afronden van de bacheloropleiding (min of meer te vergelijken met het vroegere kandidaatsexamen) de bachelorbul, waarna hij de graad Bachelor of Arts (B.A.) of Bachelor of Science mag voeren.
  • Wie met goed gevolg het masterexamen of het vroegere doctoraalexamen heeft afgelegd, ontvangt een doctoraalbul of masterbul. De alumnus mag hiermee de universitaire titel doctorandus (drs.), meester (mr.), ingenieur (ir.) of de graad master (Master of Arts (M.A.), Master of Science (M.Sc.), Master of Laws (LL.M.) voeren.
  • Diegenen die een wetenschappelijke promotie hebben afgerond ontvangen een doctoraatsbul. De ontvanger verkrijgt daarmee de hoogste academische graad en is gerechtigd tot het voeren van de titel doctor (dr.).
  • Een arts in spe die na een academische studie ook zijn artsexamen heeft behaald ontvangt een bul, de artsenbul genoemd.

Een universitaire bul is een waardevol document dat slechts één keer wordt verstrekt en waarvan geen kopieën worden gemaakt. Indien een persoon zijn bul kwijtraakt, kan de universiteit alleen een gewaarmerkte kopie van de betreffende pagina in het examenboek verstrekken als vervanging. Werkgevers kunnen alleen informatie of een kopie uit het examenboek krijgen als de betrokkene daarvoor schriftelijk of per fax toestemming heeft gegeven.

In de Angelsaksische landen is het degree certificate (masterniveau) vergelijkbaar met het Nederlandse doctoraaldiploma (bul). In Frankrijk staat het maîtrise-diploma gelijk aan het Nederlands doctoraaldiploma. De Franse licence is vergelijkbaar met de bachelor-titel die bestaat op de Europese universiteiten na de invoering van het Bachelor-masterstelsel.

Studentenverenigingen[bewerken]

Sinds de tijden van de ontgroensenaten is het gewoon gebruik bij studentenverenigingen om aan het einde van de ontgroening een bul aan de student uit te reiken om te symboliseren dat hij vanaf dat moment groen-af is, oud-student geworden is. Deze bul is een regelrechte kopie van de academische bul hierboven genoemd en tegen het uitreiken ervan is meermalen (tevergeefs) geprotesteerd door de academische senaten. Het gebruik om aan het eind van de kennismakingstijd of introductietijd een bul uit te reiken bestaat tot op de dag van vandaag.