Bull (computermerk)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De DPS7 van Bull

De Bull-fabrieken ontlenen hun naam aan de Noorse ingenieur, Frederik Rosing Bull, die aan de wieg heeft gestaan van het ponskaartensysteem, in de jaren twintig van de twintigste eeuw met een eigen Bull-code. Hij week daarmee af van de toen populaire Hollerith-code van Herman Hollerith. Met zijn patenten werd in 1931 in Frankrijk de Compagnie des machines Bull opgericht. In relatief korte tijd werd het een van de grootste fabrikanten van mainframecomputers. In Nederland werd in 1954 Bull Nederland, Administratie- en Statistiekmachine Maatschappij N.V. opgericht. Vanuit verschillende en afzonderlijk werkende mechanische administratieve machines, voornamelijk gebaseerd op het ponskaartensysteem, produceerde Bull uiteindelijk voor die tijd bijzondere mainframecomputers die konden werken met een eigen besturingssysteem, genaamd GCOS.

Omstreeks 1964 was Bull-Nederland promotor van verschillende mainframecomputers, zoals de serie 300, de Gamma ET en de Gamma 30. Het laatstgenoemde getransistoriseerde apparaat was een elektronisch informatieverwerkend systeem met een 6 bits-structuur met een snelheid van 30 milliseconden per instructie. De programmeertaal werd met een assembler van Amerikaanse makelij omgezet in machinetaal. Die werd ontwikkeld voor ondernemingen waarvoor het ponskaartensysteem ontoereikend was. Programmeurs streefden naar tijdsefficiënte programmering zodat een taak zo snel mogelijk elektronisch verwerkt werd, zonder dat het programma onbegrijpelijk werd voor opvolgende programmeurs. De voornaamste kenmerken waren:

  • zeer korte accestijd (7 microseconden) voor het centrale geheugen;
  • volledige variabele woordlengte;
  • groot centraal magnetisch kernengeheugen;
  • talrijke automatische interne controles;
  • mogelijkheid van gelijktijdig werken van de centrale eenheid en de gekoppelde elementen (simultaan werken);

Bull-Nederland was in die tijd gevestigd aan de Vliegtuigstraat/Schinkel te Amsterdam, evenals de programmeerafdeling.

Het geheugen van de Gamma 30 bestond uit heel veel magnetische ringetjes, die met het blote oog te zien waren. Gegevensinvoer gebeurde met ponskaarten. De informatie werd opgeslagen op (brede) magnetische banden die in stofvrije kasten bewaard werden. Schijfopslag was in die tijd nog te traag. Met een verlicht touchscreen konden bij incidenten correcties in bits aangebracht worden. De regeldrukker werkte met een snel roterende ketting zoals bij de telexapparaten.

Er bestond ook nog de kleinere Gamma 10 die geprogrammeerd werd in machinetaal en -later- de Gamma 60.

Ook was er een machinefabriek waar ponskaartenmachines en andere apparaten gemaakt werden ten dienste van de reeds bestaande automatisering die hardwarematig op een stekkerframe (gelijkend op dat van de Hollerithmachine) geprogrammeerd moesten worden.

Bull-Nederland richtte zich in Nederland op bedrijven die bedrijfsautomatisering bevorderden en implementeerden, bestudeerde bij die bedrijven de handmatige bewerkte administratieve systeem, voerde systeemananalyse uit en ontwikkelde programmatuur en voerde tenslotte de opdrachten zoals bijvoorbeeld salarisadministratie uit voor bedrijven die niet in staat waren zelfstandig een computerzaal met ontwikkelafdeling in te richten.

Op 12 november 1964 fuseerde Bull aanvankelijk met General Electric en later met Honeywell tot Honeywell-Bull. Later vestigt dit bedrijf zich in Diemen.

Bedrijfspsychologie[bewerken]

De werknemers, met name de programmeurs, wisten dat hun automatiseringswerk voor bedrijven zou leiden tot ontslag onder het administratief personeel van die bedrijven. Daarom vermeden ze het gebruik van het woord ontslag en formuleerden ze liever een toekomst van 'efficiëntie, ongekende mogelijkheden en verrijking van de levenskwaliteit van de mens'.

Externe link[bewerken]