Buma/Stemra

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Buma/Stemra
Vereniging Buma en Stichting Stemra[1]
Motto Goed geregeld klinkt beter
Doel Het bevorderen van de materiële en immateriële belangen van auteurs en hun rechtverkrijgenden, uitgevers en uitgeversbedrijven, zonder winstoogmerk voor zichzelf.
Opgericht

Buma:
Stemra:

1913
1936


Zetel Hoofddorp
Personen
Oprichter

Buma:
Stemra:

Jan van Gilse
Vereniging Buma


Voorzitter

Buma/Stemra:
Buma:
Stemra:

Hein van der Ree
Mr. Leo de Wit
Mr. Leo de Wit[2]


Directeur/Raad van Bestuur Hein van der Ree
Website

Buma/Stemra is een stichting[bron?] voor belangenbehartiging in Nederland voor componisten, tekstdichters en muziekuitgevers op het gebied van muziekauteursrecht. Buma/Stemra is de werkorganisatie van de Vereniging Buma (Bureau voor Muziek-Auteursrechten) en de Stichting Stemra (Stichting tot Exploitatie van Mechanische Reproduktierechten voor Auteurs). Buma heeft sinds haar bestaan een wettelijk monopolie op het incasseren van vergoedingen voor de openbaarmaking van muziekwerken, maar dat lijkt in de nabije toekomst te gaan veranderen.[3] Stemra heeft dat monopolie niet, maar is in Nederland wel de enige organisatie die zich bezighoudt met het incasseren van de mechanische rechten voor de reproductie van composities op beeld- en geluidsdragers. De analoge organisatie in België is SABAM.

Historie[bewerken]

De vereniging Buma werd kort na het invoeren van de Auteurswet 1912 opgericht in 1913. Het initiatief voor de oprichting werd genomen door de componist en latere dirigent van het USO, Jan van Gilse. Buma regelt de toestemming en vergoeding voor openbare muziekuitvoeringen. Naar aanleiding van de opkomst van de grammofoonplaat richtte deze vereniging in 1936 de stichting Stemra op. Stemra richt zich op het "mechanisch reproductierecht": het kopiëren van muziek op cd's en dergelijke.

Tussen 1974 en 1977 stelde Buma/Stemra de Nationale Hitparade samen. Vanaf eind 1977 ging Intomart deze taak uitvoeren onder auspiciën van Buma/Stemra. Vanaf 1978 werden de jaarlijsten op basis van verkoop samengesteld.

Buma/Stemra meldt op haar website 20.000 aangesloten componisten, tekstdichters en muziekuitgevers en ongeveer 250 medewerkers te hebben.

Bestuur[bewerken]

Het bestuur van stichting Buma/Stemra bestaat uit ten minste zeven mensen, waaronder in 2011 Andre de Raaf, Paul M. van Brugge, Raymond van Vliet, Henk Westbroek en Hans Kosterman.[4]

Werkzaamheden[bewerken]

Buma/Stemra int geld dat wordt uitgekeerd aan componisten (33,3%), tekstschrijvers (33,3%) en de muziekuitgevers (33,4%). Een groot gedeelte componisten, tekstdichters en muziekuitgevers in Nederland (meer dan 20.000[5]) zijn rechtstreeks aangesloten bij Buma/Stemra. Door internationale samenwerking behartigt Buma/Stemra de belangen van een veelvoud daarvan.

Overige activiteiten[bewerken]

Naast het innen en verdelen van auteursrechten voert Buma nog een aantal andere activiteiten uit. Via de Stichting Buma Cultuur - die geheel door Buma wordt gefinancierd - worden activiteiten als Muzikantendag, Amsterdam Dance Event, de Jazzdag en Buma Rotterdam Beats georganiseerd. Ook draagt Buma bij aan EuroSonic/Noorderslag, Toonzetters en MusicXport.nl.

Opspraak[bewerken]

De organisatie komt regelmatig in opspraak. In 2006 kwam volgens de VVD maar weinig geld terecht waar het thuishoort; zo had ze voor ruim 330 miljoen euro aan aandelen, waarvan 46 miljoen waren verdwenen. De organisatie Videma, die over de videorechten gaat, zou ook 19,4 miljoen euro hebben geïnd, waarvan maar 6,3 miljoen uitgekeerd zou zijn.[6]

In 2009 kwam de organisatie in opspraak omdat het websites voor elk YouTube-filmpje een minimumbedrag van 130 euro wil vragen, hierdoor zouden ook kinderen met bijvoorbeeld een Hyves-pagina voor honderden euro's aan heffingen kunnen krijgen.[7]

In 2011 kwam BUMA/STEMRA opnieuw in opspraak omdat onterecht 2 miljoen euro was uitbetaald aan een onder pseudoniem ingeschreven softwareontwikkelaar, die zijn verstrengelde belangen ten eigen bate inde. Er zou geen openheid over de gang van zaken worden gegeven, ondanks protesten van de leden.[8]

In het najaar van 2011 kwam BUMA/STEMRA opnieuw in opspraak. Uit een uitzending van PowNews blijkt dat bestuurslid Jochem Gerrits zijn functie heeft misbruikt. De kwestie gaat om een werk dat door de componist Melchior Rietveldt is geproduceerd in 2006. Dit werk is zonder zijn toestemming gedistribueerd op DVD's in een een spotje van de filmindustrie. Abusievelijk vermeldden de media dat het om een antipiraterij spot van Stichting Brein zou gaan. Stichting Brein is echter niet bij deze kwestie betrokken. De componist heeft de zaak in 2007 kenbaar gemaakt bij BUMA/STEMRA, waarbij er geen resultaat is gehaald. BUMA/STEMRA bestuurslid Jochem Gerrits heeft eind 2011 aangeboden het werk bij zijn eigen uitgeverij High Fashion Music onder te brengen om langs die weg snel de vergoeding te kunnen innen. Hierbij zou zijn uitgeverij wel 1/3 van de inkomsten ontvangen. Gerrits heeft naar aanleiding van dit incident (tijdelijk) zijn functie bij BUMA/STEMRA neergelegd. De bestuurder heeft aangegeven dat de aantijgingen niet kloppen maar zijn handen vrij wil hebben voor zijn verdediging.[9][10]

Binnen het Buma/Stemra bestuur bevinden zich voor 2/3 deel muziekauteurs en 1/3 deel muziekuitgevers. Sinds 2012 zal het bestuur uit 12 leden bestaan wat neerkomt op 8 Auteurs en 4 Uitgevers. Dat lijkt redelijk doch een kernprobleem hier is dat er onder de auteursbestuursleden anno 2012 niet of nauwelijks mensen zijn met enige financiele of bedrijfseconomische kennis. Dit terwijl het kernprobleem van Buma-Stemra de vraag betreft, hoe je op een eerlijke, transparante en controleerbare wijze de financiele stromen zou moeten beheren.

Een terugkomend kritiekpunt anno 2012 dat op diverse interfora en onlinemedia kan worden beluisterd is dat de Muziekuitgevers in het Bestuur te veel van de geldstromen naar zich toe kunnen trekken op onrechtmatige wijze, ten gunste van grote auteurs en grote uitgevers en ten nadele van kleine auteurs. Dit zou onder andere komen omdat:

(1) Er geen of weinig Auteursbestuursleden zijn die überhaupt kennis hebben over wat financieel-administratief dient te gebeuren en hoe dient te worden voorkomen dat de de Uitgevers een te grote macht uitoefenen op de verdeling van auteursgelden en

(2) De Auteursbestuursleden binnen Buma/Stemra zelf baat hebben bij een goede relatie met de Muziekuitgevers in het Bestuur aangezien deze in gevallen ook de persoonlijke auteurswerken van de Auteursbestuursleden onder contract kunnen hebben. Deze laatste problematiek wordt ook wel geduid met de term "belangenverstrengeling" binnen het Buma/Stemra Bestuur. Tegenstanders van deze visie stellen onder andere dat dit geen onbegrijpelijke belangenverstrengeling is, Buma/Stemra is ooit immers gezamenlijk door zowel Auteurs als Uitgevers opgericht.

In het verleden zijn zo bijvoorbeeld auteurs wiens muziek op de populaire regionale radiozender FUN-X werden gedraaid stelselmatig en jarenlang benadeeld door Buma-Stemra ten gunste van de auteurs die werden gedraaid op de commerciele zenders en bij de Nederlandse Publieke Omroep (De NPO). Radio Fun-X is inmiddels direct dan wel indirect overgenomen door de Nederlandse Publieke omroep (De NPO) en die heeft ook haar eigen Muziekuitgeverij Crossmex. Een wirwar van belangen die menig toezichthouder door de bomen het bos niet meer doet zien is gaande en hierdoor blijft de zweem van controverse hangen rondom de organisatie. D66 Kamerlid Kees Verhoeven stelde zo dat het College van Toezicht (CvT) dat mede namens de overheid toezicht dient te houden op Buma-Stemra, haar taak slecht uitvoert. In een interview met de Volkskrant in 2011 zei het D66 kamerlid over het CvT: "maar dat is een totaal tandeloze tijger. Er zijn vijf parttime collegeleden die zes keer per jaar bij elkaar komen. Van hen wordt verwacht dat ze toezicht houden op alle cbo's. Naast Buma/Stemra zijn dat onder meer Stichting ter Exploitatie van Naburige Rechten (SENA) en stichting Reprorecht. Zo'n college vormt geen partij voor de grote organisaties waar ze toezicht op houden. Dat er zo veel klachten zijn, zowel van aangeslotenen als van organisaties die met deze partijen moeten onderhandelen, versterkt ons vermoeden dat het toezicht veel beter moet.'

Verspreiding van muziek via internet[bewerken]

In 2007 startten Creative Commons Nederland en Buma/Stemra een pilot om muziekauteurs meer keuzevrijheid te bieden in de wijze van verspreiding van hun werken via internet. Binnen deze pilot is het bijvoorbeeld voor bands mogelijk om Buma/Stemra vergoedingen te laten innen voor commercieel gebruik van het werk, en tegelijkertijd het repertoire te delen ter promotie onder Creative Commons Licenties voor niet-commercieel gebruik.

In 2009 startte Buma/Stemra met een heffing op embedding en hyperlinks. Deze controversiële heffing leidde tot veel protesten. In 2012 won Buma/Stemra een bodemprocedure tegen radioportal Nederland.fm. De radioportal ging niet in hoger beroep. Kicking the Habit, een onafhankelijk muziekplatform voor alternatieve muziek dat gebruik maakt van embedded muziekvideo's, besloot de werking van haar website zo aan te passen dat zij buiten de definities van de embedheffing viel.

In februari 2014 besloot het Europees Hof van Justitie in een vergelijkbare zaak dat embedden en hyperlinks niet onder het auteursrecht vallen, omdat geen sprake is van "nieuw publiek". Twee weken na dit arrest, waarin de druk vanuit de politiek toenam (GroenLinks stelde Kamervragen en de Piratenpartij onderzocht de mogelijkheden om betaalde embedheffing met terugwerkende kracht terug te halen) schafte Buma/Stemra de embedheffing af.

Dutch Writers Camp[bewerken]

In oktober 2009 organiseerde Buma/Stemra het Dutch Writers Camp waarin tien geselecteerde liedjesschrijvers vijf dagen lang met wereldberoemde songwriters en producers konden samenwerken. Het Dutch Writers Camp vond plaats op Earforce; de geluidsstudio in Amsterdam. De songwriter die tijdens de studiodagen het beste liedje schreef kreeg de mogelijkheid zijn of haar nummer door een internationale topartiest uit te laten voeren.[11]

Trivia[bewerken]

De Jeugd van Tegenwoordig gebruikt op hun tweede cd "De Machine" de naam van Buma/Stemra als synoniem voor geld. Ook spelen ze een nummer geheten: "Buma in me zak".[12]

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronnen, literatuur, links

Referenties

Literatuur

  • Cor Witbraad Buma/Stemra, sedert 1913: een geschiedenis, uitg. Walburg Pers, Zutphen (2007)