Burundi

Republika y'u Burundi République du Burundi
(Details) (Details)
Basisgegevens
Officiële landstaal	Kirundi, Frans
Hoofdstad	Bujumbura
Regeringsvorm	Presidentiële republiek met een presidentieel systeem en een meerpartijenstelsel (democratie)
Religie	Christelijk 67%, Natuurgodsdiensten 23%, moslim 10%
Oppervlakte	27.834 km²  (7,8% water)
Inwoners	5.139.073 (1990) 10.557.259 (2012) (0000379294 379,3/km² (2012))
Overige
Volkslied	Burundi bwacu
Munteenheid	Burundese frank (BIF)
UTC	+2
Web | Code | Tel.	.bi | BDI | 257
Voorgaande staten
Koninkrijk Burundi 1966
Topografie
Portaal    Landen & Volken

Burundi (ook wel: Boeroendi), officieel de Republiek Burundi, is een land in Afrika en grenst aan Congo-Kinshasa, Rwanda en Tanzania. In 1972, en tussen 1993 en 1999 heeft het etnische geweld tussen de Hutu- en Tutsi-stammen honderdduizenden vluchtelingen veroorzaakt en ten minste 250.000 doden. Hoewel veel vluchtelingen teruggekomen zijn uit de omringende landen heeft het aanhoudende geweld veel anderen juist alsnog doen vluchten.

Geschiedenis

Protohistorie

De Urewe-cultuur is een fase van de Vroege IJzertijd in het gebied rond het Victoriameer, namelijk Kivu in Congo-Kinshasa, Rwanda, Burundi, Oeganda, het noordwesten van Tanzania en het zuidwesten van Kenia.

Koloniale geschiedenis

Zie Ruanda-Urundi voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Aan het einde van de 19e eeuw werd het gebied geannexeerd door Duitsland, en maakte deel uit van Duits Oost-Afrika. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd het gebied overrompeld door troepen uit Belgisch Congo in 1916. Het Verdrag van Versailles verdeelde Duits Oost-Afrika in verschillende delen. In 1924 kreeg België definitief een mandaat over Ruanda-Urundi van de Volkenbond. Later werd de status een Trustgebied van de Verenigde Naties.

Na de onafhankelijkheid

Op 1 juli 1962 werd Burundi als onderdeel van Ruanda-Urundi onafhankelijk van België. Het land werd een onafhankelijk koninkrijk onder de naam Koninkrijk Burundi, met Tutsi-koning (Mwami) Mambutsa IV als staatshoofd. De koning bleek bereid enige staatkundige hervormingen door te voeren waardoor het land een enigszins democratisch karakter kreeg. Diens zoon, Ntare V, pleegde in september 1966 een staatsgreep en zette zijn vader af, liet zichzelf tot koning uitroepen en herstelde de absolute monarchie. Dit leidde tot de staatsgreep van 28 november 1966, toen staatssecretaris van Defensie Michel Micombero, een Tutsi-leider, de macht overnam. Micombero riep de Republiek Burundi uit en werd als president geïnstalleerd. Koning Ntare V die op dat moment op staatsbezoek was ging in ballingschap.

Micombero regeerde sindsdien per decreet en liet zich omringen door radicale Tutsi adviseurs. Burundi werd een eenpartijstaat met de UPRONA (Unie voor Nationale Vooruitgang) als enige partij. De spanningen tussen de Tutsi extremisten en Hutu's en Tutsi-monarchisten liepen begin 1972 hoog op. De koning werd in maart 1972 in opdracht van Idi Amin tijdens een bezoek aan Oeganda uitgeleverd aan Burundi. De koning werd in het voormalig koninklijk paleis gevangen gehouden. In april 1972 werd, na te zijn overgeplaats in een legergevangenis, Ntare V vermoord, waarschijnlijk in opdracht van de regering. Dit was de druppel die de emmer deed overlopen en in de loop van het jaar vonden er slachtingen plaats tussen Hutu's en Tutsi's en scheidde het gebied Martyazo zich korte tijd van Burundi af. Naar schatting kwamen tussen de 50.000 en 100.000 Burundezen om het leven. Met name Hutu-leiders en Hutu-intellectuelen werden vermoord, ten einde de Hutu's de komende jaren van hun leiders te beroven.

Op 1 november 1976 pleegde generaal Jean Baptiste Bagaza een geweldloze coup waarbij Micombero werd afgezet. Micombero vestigde zich in Somalië. Bagaza, een gematigde Tutsi, schafte de herendiensten die de Hutu's moesten verlenen af en voerde landhervormingen door. Aanvankelijk toonde Bagaza zich een gematigd dictator, doch de mensenrechtensituatie verslechterde ernstig in de jaren tachtig en de etnische spanningen namen toe. De rooms-katholieke Kerk voerde oppositie tegen het bewind en riep op tot democratisering en respect voor de mensenrechten. President Bagaza werd in 1987 op zijn beurt tijdens een staatsgreep afgezet.

De nieuwe president, Pierre Buyoya, voerde een beleid van verzoening. Daarnaast vond er een democratiseringsproces plaats. De relaties tussen kerk en staat werden verbeterd en hij hief het zelfgekozen isolement van Burundi op door contacten aan te knopen met het buitenland.

In 1992 schafte Buyoya het eenpartijstelsel van de UPRONA af en voerde een meerpartijenstelsel in. Bij de verkiezingen van juni 1993 werd Buyoya verslagen door Hutu-kandidaat Melchior Ndadaye (FRODEBU, Front voor Democratie in Burundi). Bij de staatsgreep van 21 oktober 1993 werd deze Hutu-leider vermoord. De staatsgreep mislukte en in januari 1994 werd FRODEBU-politicus en Hutu Cyprien Ntaryamira president. Cyprien Ntaryamira kwam samen met de Rwandese president Juvénal Habyarimana in april 1994 om het leven toen hun vliegtuig neergeschoten werd. Sylvestre Ntibantunganya volgde Ntaryamira als president op. De maatregelen van Ntibantunganya om de positie van de Hutu te versterken leidden tot een opstand van Tutsi's en Hutu-tegenstanders van de president. In 1995 en 1996 woedde er een burgeroorlog.

Op 25 juli 1996 greep het leger de macht en Pierre Buyoya werd opnieuw president. De Hutu Pascal Firmin Ndimira werd premier. Buyoya probeerde de vrede te herstellen, wat hem slechts ten dele lukte. Eind 1996 vonden er weer slachtingen plaats. Bemiddeling leidde er echter toe dat de situatie enigszins verbeterde. In 1998 werd het ambt van premier afgeschaft.

Op 30 april 2003 werd de Hutu Domitien Ndayizeye (FROBEDU) president.

Op 4 juli 2005 werden historische parlementsverkiezingen gehouden.

Op 19 augustus 2005 koos het nieuwe parlement president Pierre Nkurunziza tot president. Op 26 augustus trad hij in functie.

Op 3 juli 2009 werd de eerste homoseksueel opgepakt naar aanleiding van zijn geaardheid, conform de wet anti-homoseksualiteit die eerder in het jaar 2009 homoseksualiteit in Burundi strafbaar stelde.

Zie ook de lijst van staatshoofden van Burundi en het artikel Ruanda-Urundi

Geografie

Satellietkaart van Burundi

• lengte landgrenzen: met Congo-Kinshasa 233 km, met Rwanda 290 km, met Tanzania 451 km
• kustlijn: geen
• laagste punt: Tanganyikameer 772m.
• hoogste punt: Heha 2670 m.

Grote steden

De tien grootste steden van Burundi waren bij de laatste volkstelling van 1990:

Plaats	Inwoners
Bujumbura	235.440
Gitega	20.708
Bururi	15.816
Ngozi	14.511
Cibitoke	8.280
Kayanza	6.881
Muyinga	5.533
Makamba	5.198
Kirundo	5.181
Karuzi	3.403

Bestuurlijke indeling

Zie Provincies van Burundi voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Burundi is staatkundig onderverdeeld in zeventien provincies.

Bevolking

De grootste etnische groepering zijn de Hutu (85%). Verder bevinden er zich Tutsi- (14%) en Twa-minderheden (1%) in Burundi.

Armoede

Volgens het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties leeft 68,0% van de bevolking onder de armoedegrens.

Staatsinrichting

• Staatshoofd: President Pierre Nkurunziza (sinds 26 augustus 2005);
• Vicepresidenten : Yves Sahinguvu (UPRONA), sinds 8 november 2007, en Gabriel Ntisezerana - (sinds 9 februari 2007)
• Regeringsleider: de president
• Minister Buitenlandse Zaken en Internationale Samenwerking: Antoinette Batumu-bwira (CNDD-FDD)
• De regering, gevormd op 30 augustus 2005, bevat 20 ministers
• Parlement: Nationale Assemblee (140 zetels, 5 jaar) en Senaat (54 zetels)
• Bestuurlijke indeling: 16 provincies: Bubanza, Bujumbura, Bururi, Cankuzo, Cibitoke, Gitega, Karuzi, Kayanza, Kirundo, Makamba, Muramvya, Muyinga, Mwaro, Ngozi, Rutana, Ruyigi, zie ook provincies van Burundi
• Partijen: CNDD-FDD (Conseil National pour la défense de la démocratie - Forces pour la défence de la démocratie), FRODEBU (Front voor Democratie in Burundi), UPRONA (Unie voor Nationale Vooruitgang) MSD (mouvement pour la sécurité et la démocratie - deze partij is niet officieel erkend)

Onderwijs

Op de scholen (katholieke scholen en openbare scholen) wordt Kirundi (officiële taal), Frans, soms Engels en Swahili onderwezen.

Zie ook

Mediabestanden

• Lijst van Afrikaanse muzikanten
• Pierre Ngemdamdumwe
• Burundi-tribunaal

Externe link

• Stichting Vrienden van Burundi Diverse ontwikkelingsprojecten in Burundi

Bronnen, noten en/of referenties

Lijst van landen in Afrika

Algerije · Angola · Benin · Botswana · Burkina Faso · Burundi · Centraal-Afrikaanse Republiek · Comoren · Congo-Brazzaville · Congo-Kinshasa · Djibouti · Egypte · Equatoriaal-Guinea · Eritrea · Ethiopië · Gabon · Gambia · Ghana · Guinee · Guinee-Bissau · Ivoorkust · Kaapverdië · Kameroen · Kenia · Lesotho · Liberia · Libië · Madagaskar · Malawi · Mali · Mauritanië · Mauritius · Marokko · Mozambique · Namibië · Niger · Nigeria · Oeganda · Rwanda · Sao Tomé en Principe · Senegal · Seychellen · Sierra Leone · Somalië · Soedan · Swaziland · Tanzania · Tsjaad · Togo · Tunesië · Zambia · Zimbabwe · Zuid-Afrika · Zuid-Soedan Frans overzees departement: Mayotte · Réunion Overzees gebied van het Verenigd Koninkrijk: Sint-Helena, Ascension en Tristan da Cunha Overige gebieden: Westelijke Sahara

3° 40' ZB, 29° 49' O