CUDOS
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
De CUDOS-norm werd voor het eerst geformuleerd in 1942 door Robert K. Merton[1]. Het bestaat uit vier waarden met afgeleide normen die aan de beoefening van wetenschap ten grondslag zouden moeten liggen liggen. De naam verwijst naar de Engelse beginletters: Communalism, Universalism, Disinterestedness en Organized Skeptism.
Deze normen komen op het volgende neer:
- Communalism (gemeenschappelijkheid): kennis is een product van gezamenlijke inspanningen en dient daarom openbaar gemaakt te worden. het moet gezien worden als collectef eigendom, maar er is wel nadrukkelijke vermelding van de ontdekker nodig.
- Universalism (universalisme): het werk moet worden beoordeeld zonder naar de persoon te kijken; sekse, nationaliteit, status, etc. behoren niet mee te spelen in de beoordeling.
- Disinterestedness (belangeloosheid): eigenbelang of groepsbelang behoren geen rol te spelen in de wetenschap. Dit zorgt ervoor dat onder meer fraude en plagiaat wordt voorkomen.
- Organized Skeptism (georganiseerde scepticisme): de onderzoeksresultaten en methoden moeten worden voorgedragen aan collega wetenschappers, zodat deze kritiek kunnen leveren. Hierbij is het belangrijk dat duidelijk is hoe de uitkomsten verkregen zijn zodat er openlijk discussies gehouden kunnen worden. Zie ook collegiale toetsing voor invulling in de praktijk van deze norm.
Een alternatieve interpretatie van de letter O wordt gegeven door John Ziman[2]. Hierin staat de O voor Originality (Engels: originaliteit). Een wetenschapper dient zelfstandig te zijn en moet in een erg individualistische cultuur kunnen leven. Men moet met vragen komen die niet eerder gesteld zijn en men moet hierdoor nieuwe onderwerpen en problemen aankaarten. Originaliteit zorgt er daarbij voor dat de wetenschap vooruitstrevend is.
