Café 't Mandje
Café 't Mandje aan de Amsterdamse Zeedijk 63 was één van de eerste cafés waar homo's en lesbiennes hun ware aard niet hoefden te verbergen. Het bestond van 1927 tot 1983 en werd in 2008 heropend.
In 1927 nam Bet van Beeren op 25-jarige leeftijd het café Amstelstroom aan de Zeedijk over van haar oom. Zelf noemde ze het café "In ’t Mandje", omdat haar moeder elke dag eten kwam brengen in een mandje. Bet van Beeren was destijds een opvallende verschijning in het Amsterdamse uitgaansleven. In een leren jas scheurde ze op de motor door de stad, soms met een nieuwe verovering achterop. Betje wist al op jonge leeftijd dat ze op vrouwen viel.
Aanvankelijk werd zoenen in het café nog niet toegestaan en mochten homoseksuele mannen en vrouwen alleen in man-vrouwkoppels dansen. Alleen op Koninginnedag mochten mannen met mannen dansen en vrouwen met vrouwen en hoewel dat op die dag overal mocht is, de bar van Bet van Beeren er beroemd om geworden. 't Mandje was een pleisterplaats voor hoeren, pooiers, zeelui, artiesten en provincialen. Ook majoor Bosshardt van het Leger des Heils kwam er regelmatig. Door haar café, dat vooral na de Tweede Wereldoorlog een grote reputatie kreeg, werd Bet een icoon binnen de Amsterdamse gay-scene en werd ze wel de Koningin van de Zeedijk genoemd.
Bet van Beeren overleed op 16 juli 1967 op 65-jarige leeftijd en ze werd opgebaard op het biljart in het café. Daarna heeft haar zuster Greet de zaak nog voortgezet tot ze in 1983 de deuren moest sluiten wegens de overlast van de heroïnehandel, die destijds het leven op de Zeedijk ontwrichtte. Het interieur bleef vervolgens gedurende 25 jaar onaangeroerd. Alleen tijdens de Gay Games in 1998 was het café één week lang weer even open.
Begin jaren negentig werd vergeefs een poging ondernomen om een homomuseum in het pand te vestigen en het interieur op de monumentenlijst te krijgen. Sinds 1999 maakt een replica van het café, inclusief enkele originele onderdelen, onderdeel uit van de vaste presentatie in het Amsterdam Museum.[1] Daar bevindt zich ook het originele meubilair, terwijl het 'papieren interieur' (o.a. alle foto's aan de wanden) is ondergebracht bij het Amsterdamse stadsarchief.[2]
Op Koninginnenacht, 29 april 2008 heeft het legendarische café zijn deuren weer geopend, met een vrijwel exacte replica van het originele interieur, inclusief de afgeknipte stropdassen aan het plafond. Het wordt tegenwoordig gerund door familieleden van Bet en Greet van Beeren. Café 't Mandje werd in 2008 als venster 36 opgenomen in de historische Canon van Amsterdam. De boven het café gelegen vroegere woonkamer van Bet van Beeren is in 2012 in originele staat hersteld en is als stijlkamer bij gelegenheid te bezichtigen.
Externe links[bewerken]
Bronnen, noten en/of referenties
|
