Canon van de Bijbel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Deel van een serie artikelen over het
christendom
Christendom
..Pijlers
..Christelijke feesten

Portaal  Portaalicoon  Christendom

De canon van de Bijbel is een lijst van boeken die als doctrinaire autoriteit worden beschouwd binnen het jodendom en christendom. De canon van het protestantse christendom omvat zowel de (gewoonlijk) 39[1]boeken die binnen het Jodendom als canon worden beschouwd - de zogenaamde Hebreeuwse Bijbel, ook wel Tenach en binnen het Christendom Oude Testament genoemd - als de (gewoonlijk) 27 boeken van het Nieuwe Testament. Het woord "canon" stamt via het Griekse κανών (kanoon: richtsnoer, maatstaf) uit het Hebreeuws: קנה (kaneh: een standaard maat).

1rightarrow blue.svg Zie: Apocriefen van het Oude Testament

Dit vindt zijn oorsprong in wat de joden tijdens de eeuwen rond het begin van de christelijke jaartelling als gezaghebbende boeken beschouwden.

In de Griekse vertaling van de joodse of Hebreeuwse Bijbel (de Septuaginta) die omstreeks 150 v.Chr. verscheen staan meer boeken dan in de canon, zoals die gaandeweg groeide. De rabbijnen van Jamnia hebben waarschijnlijk niet een canon opgesteld, maar een canon bevestigd die reeds gegroeid was.
Men stelde de volgende criteria:

  1. Er moest een Hebreeuwse tekst beschikbaar zijn.
  2. Ezra moet het boek hebben geaccepteerd.

Bij 1: Van het afgewezen boek De wijsheid van Jezus Sirach beschikken we over 2/3 van de oorspronkelijke Hebreeuwse tekst. We beschikken over snippers van de Hebreeuwse tekst van Tobit en Judit. I Makkabeeën zal ook in het Hebreeuws geschreven zijn, maar alleen de Griekse tekst is nog behouden. II Makkabeeën, Wijsheid van Salomo en de aanvullingen op Daniël en Ester zijn in het Grieks opgesteld. Bij 2: De wijsheid van Jezus Sirach, en de boeken van de Maccabeeën kunnen gezien de datering in de tweede eeuw die ze zelf geven, nooit bij Ezra bekend zijn geweest. Tegenwoordig wordt dat van sommige canonieke boeken, zoals Prediker echter ook in twijfel getrokken.

Tegenwoordig wordt de historiciteit van een synode van Jamnia die rond AD 100 over de Hebreeuwse canon zou hebben beslist, betwist. Waarschijnlijk was al lang duidelijk welke boeken men op wilde nemen, en is gesproken over waarom en niet over of een bepaald boek moest worden opgenomen.[2];[3]

Aanvankelijk volgden de christenen de Septuaginta als gezaghebbende bundel. Hiëronymus van Stridon nam naast Oude Testament en Nieuwe Testament op aandrang van Augustinus van Hippo en de Paus ook de door hem deuterocanoniek ('in tweede instantie aan de canon toegevoegd') genoemde boeken op. Het concilie van Trente stelde vast dat de Vulgaat samenviel met de Roomskatholieke canon. De Hervormers echter stelden het Oude Testament gelijk aan de Hebreeuwse canon. Verschillen tussen de canon van Katholiek en protestant zijn er uitsluitend over het Oude Testament.

Wat betreft de canon van het Nieuwe Testament bestaat binnen de christelijke kerken geen verschil van mening. Deze canon kreeg een officieel karakter in de Paasbrief van de Alexandrijnse bisschop Athanasius in 367, waarin deze de 27 boeken van het Nieuwe Testament als gezaghebbend voor de christelijke kerk aanmerkte. Latere concilies hebben dit steeds bevestigd.

1rightarrow blue.svg Zie ook: Canonvorming van het Nieuwe Testament

De boeken die uiteindelijk niet tot de canon gerekend worden staan bekend als apocrief.

1rightarrow blue.svg Zie ook: Apocriefen van het Nieuwe Testament

Oude Testament[bewerken]

In onderstaande tabel wordt weergegeven welke geschriften wel en niet als canoniek worden beschouwd binnen de diverse christelijke hoofdstromingen. (N.B.: mss. staat voor "manuscript(en)"/ handschrift(en).)

Westers Katholieke traditie Oosters-orthodoxe traditie Oriëntaals-orthodoxe traditie Nestoriaanse traditie
Protestants Rooms-katholiek Grieks-orthodox Servisch-orthodox Georgisch-orthodox Armeens-apostolisch[4] Syrisch-orthodox Koptisch-orthodox[5] Ethiopisch-orthodox[6] Kerk van het Oosten[7]
Genesis Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Exodus Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Leviticus Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Numeri Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Deuteronomium Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Jozua Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Richteren Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Ruth Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
I en II Samuel Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
I en II Koningen Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
I en II Kronieken Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Gebed van Manasse Nee Nee Nee Nee (appendix) Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Nee Nee Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Ezra Ja Ja Ja Ja
(1 Esdras)
Ja Ja (Esdras B) Ja Ja
(1 Esdras)
Ja Ja
(1 Ezra)
Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Nehemia Ja Ja Ja Ja
(2 Esdras)
Ja Ja (Esdras B) Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
1 Esdras Nee Nee Nee Nee
(3 Esdras)
Ja Ja (Esdras A) Ja Ja
(2 Esdras)
Ja Ja
(2 Ezra)
Ja Ja Nee Nee Nee Nee Ja Ja Nee Nee
2 Esdras Nee Nee Nee Nee
(4 Esdras)
Nee Nee Nee Nee
(3 Esdras)
Ja Ja
(3 Ezra)
Ja Ja Nee Nee Nee Nee part Ja Ja Nee Nee
Esther Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Toevoegingen op Esther Nee Nee Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Tobit Nee Nee Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Judith Nee Nee Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Job Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Psalmen 1-150 Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Psalm 151 Nee Nee Nee Nee (appendix) Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Nee Nee Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Psalm 152-155 Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee sommige mss.
Spreuken Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Prediker Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Hooglied Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Wijsheid van Salomo Nee Nee Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Sirach Nee Nee Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Nee Nee Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Jesaja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Jeremia Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Klaagliederen Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Baruch Nee Nee Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Brief van Jeremia Nee Nee Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Nee Nee Ja Ja Ja Ja Ja Ja
2 Baruch Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee sommige mss.
Brief van Baruch Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee sommige mss.
3 Baruch Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee
4 Baruch Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Ja Ja Nee Nee
Ezechiël Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Daniël Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Toevoegingen bij Daniël Nee Nee Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Nee Nee Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Kleine profeten Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
I en II Makkabeeën Nee Nee Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Nee Nee Ja Ja
III Makkabeeën Nee Nee Nee Nee (appendix) Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee sommige mss.
IV Makkabeeën Nee Nee Nee Nee (appendix) Nee Nee (appendix) Nee Nee (appendix) Ja Ja Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee sommige mss.
Henoch Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Ja Ja Nee Nee
Jubileeën Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Ja Ja Nee Nee
1-3 Meqabyan Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Ja Ja Nee Nee

Nieuwe Testament[bewerken]

Over het Nieuwe Testament bestaat grotere overeenstemming:

Westers Katholieke traditie Oosters-orthodoxe traditie Oriëntaals-orthodoxe traditie Nestoriaanse traditie
Protestants Rooms-katholiek Grieks-orthodox Servisch-orthodox Georgisch-orthodox Armeens-apostolisch Syrisch-orthodox Koptisch-orthodox Ethiopisch-orthodox Kerk van het Oosten[8]
Matteüs Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Marcus Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Lucas Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Johannes Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Handelingen Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Handelingen van Paulus Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Ja Ja Nee Nee
Romeinen Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
1 en 2 Korintiërs Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Galaten Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Efeziërs Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Filippenzen Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Kolossenzen Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
1 en 2 Tessalonicenzen Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
1 en 2 Timoteüs Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Titus Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Filemon Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Hebreeën Ja Ja[9] Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Jakobus Ja Ja[9] Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
1 Petrus Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
2 Petrus Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Nee Nee
1 Johannes Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja
2 en 3 Johannes Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Nee Nee
Judas Ja Ja[9] Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Nee Nee
Openbaring Ja Ja[9] Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Nee Nee

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. De stof van de 39 boeken is in de Hebreeuwse Bijbel over 36 boeken verdeeld doordat de beide boeken Samuël, Koningen en Kronieken, telkens als één boek worden geteld.
  2. NBV Studiebijbel 2004
  3. Beentjes, P, Wijsheid van Jesus Sirach, bladz 22 voetnoot 2; Damon, 2006
  4. (en) http://www.armenianchurchlibrary.com/files/BibleintheArmenianChurchMovsesian.pdf
  5. (en) http://st-takla.org/pub_Deuterocanon/Deuterocanon-Apocrypha_El-Asfar_El-Kanoneya_El-Tanya__0-index.html
  6. (en) http://www.ethiopianorthodox.org/english/canonical/books.html
  7. (en) http://www.assyrianchurch.com/forum/viewtopic.php?f=1&t=863&sid=1893837d6f3b7b33511927081823df2d
  8. (en) http://www.assyrianchurch.com/forum/viewtopic.php?f=1&t=805&sid=1893837d6f3b7b33511927081823df2d
    Naast het weglaten van enkele boeken in zijn totaliteit, beschouwen zij ook als niet-canoniek: Matteüs 27:35(b), Lucas 22:17-18, Johannes 7:53, 8:1-11, Handelingen 8:37, 15:34 en 28:29 en 1 Johannes 5:7.
  9. a b c d Maarten Luther twijfelde aan de canoniciteit van Hebreeën, Jakobus, Judas en Openbaring. Hij liet dit uitkomen in de volgorde die hij hanteerde. Maar hij nam de boeken wel op in zijn canon en sindsdien hebben alle Lutherse organen dat gedaan.