Karel van Mander
Karel of Carel van Mander (Meulebeke, mei 1548 – Amsterdam, 11 september 1606) was een kunstschilder en schrijver van Vlaamse afkomst.
Inhoud |
[bewerken] Biografie
In 1583 vestigde hij zich in Haarlem. Daar zou hij twintig jaar blijven wonen en werken. Hij had er met Cornelis van Haarlem en Hendrick Goltzius een 'academie', vermoedelijk een kleine studieclub waarbij naar naakte modellen werd getekend, wat toen eigenlijk verboden was[1]. Zij wisselden daarbij tevens kunstopvattingen uit, met name over het maniërisme. Van Mander schilderde, dichtte en schreef proza en ontwierp wandtapijten voor François Spierincx. In zijn beroemde Schilderboek vertelt Van Mander hoe hij van Spierincx de opdracht kreeg om cartons met zeeslagen te tekenen.[2] “Maar”, zo schrijft Van Mander, “aangezien het niet in mijn lijn lag schepen te teekenen, bracht ik hem bij Vroom …”..[3]
Tot Van Manders leerlingen behoorde volgens diverse bronnen Frans Hals. Van Mander leefde zijn laatste jaren eerst in Heemskerk, in het buiten Sevenbergen, en daarna in Amsterdam. Hij overleed op 58-jarige leeftijd en werd twee dagen later begraven vanuit een pand op het Rokin. 'Als de doot komt daer en is geen anderen raet, dan stille legghen en sterven,' zou hij hebben opgemerkt.
[bewerken] Boeken
Zijn belangrijkste boek is Het Schilderboeck, dat verscheen in 1604. Het boek was bedoeld als handleiding voor schilders die verhalen uit de klassieke mythologie wilden afbeelden. Zestiende-eeuwse schilders uit de Lage Landen gingen in die periode wel vaker op reis naar Italië om kennis op te doen van de klassieke beeldtaal. Omdat steeds vaker mythologische onderwerpen werden afgebeeld, werd het voor schilders noodzakelijk zich te verdiepen in het mythologische verhalengoed, opdat de verhalen op de juiste wijze werden verbeeld. Niet iedereen kon zich echter zo’n reis veroorloven.
Carel van Mander besloot daarom nadat hij in 1573 een reis naar Italië had ondernomen en drie jaar in Rome en Florence had gewoond, Het Schilderboeck samen te stellen, waarin hij niet alleen lessen opnam over de renaissancistische schildertechnieken die hij had geleerd in Italië, maar ook uitleg gaf bij de mythologische verhalen uit Ovidius' Metamorphosen. Schilders die niet bekend waren met het mythologische verhalengoed of het Latijn niet beheersten, konden uit Van Manders werk putten om een voorstelling correct weer te geven.
[bewerken] Schilderstijl
De werken van Carel van Mander behoren tot het Maniërisme van de Renaissance schilderkunst.
[bewerken] Museum
Werken van Carel van Mander zijn te vinden in diverse musea, onder andere in:
- Hermitage in Sint-Petersburg
- J. Paul Getty Museum in Los Angeles
- Rijksmuseum Amsterdam in Amsterdam
- Frans Hals Museum in Haarlem
- "Marteldood van de Heilige Catharina" in de Sint-Maartenskerk in Kortrijk
[bewerken] Schilderijen
- De zondvloed, circa 1583
- Vrouwelijk naakt, 1590
- De zelfbeheersing van Scipio, 1600
- Hoofse scène in een paleistuin, circa 1600
- Aanbidding door de Drie Wijzen, tussen 1590 en 1595 (Broelmuseum, Kortrijk)
[bewerken] Externe links
- Carel van Mander op Artcyclopedia met veel links
- Biografieën, werken en teksten bij de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (dbnl)
Referenties
|
 |
Zie de categorie Karel van Mander (I) van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
