Castricum

Castricum

Gemeente in Nederland
Situering
Provincie	Noord-Holland
Coördinaten	52°33' NB 4°40' OL
Algemeen
Oppervlakte	59,92 km²
- land	49,46 km²
- water	10,46 km²
Inwoners (1 april 2011)	34.622? (700/km²)
Hoofdplaats	Castricum
Belangrijke verkeersaders	A9 N203
Politiek
Burgemeester (lijst)	Toon Mans (VVD)
Economie
Gemiddeld inkomen (2006)	€ 15.000 per inw.
Gem. WOZ-waarde (2008)	€ 302.000
WW-uitkeringen (2007)	10 per 1000 inw.
Autobezit (2007)	415 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s)	1489, 1900-1906, 1920-1921
Netnummer(s)	0251, 072, 075
CBS-code	0383
CBS-wijkindeling	zie wijken en buurten
Website	www.castricum.nl
Foto's
Portaal    Nederland

Gemeente Castricum in 1867

Dorpskerk van Castricum

Castricum, hotel

Castricum ( uitspraak (info·uitleg)) is een dorp en gemeente in de Nederlandse provincie Noord-Holland (Nederland). De gemeente telt 34.622 inwoners (1 april 2011, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 59,93 km² (waarvan 10,35 km² water). De gemeente maakt deel uit van samenwerkingsregio Kennemerland en beschikt over het spoorwegstation Station Castricum.

Geschiedenis

Castricum wordt al in de 10e eeuw genoemd maar uit archeologische opgravingen blijkt tot op heden (2010) dat Castricum toen nog geen vaste bewoning kende. Deze bewoning was er wel in de 13e eeuw. Castricum was één van de kernen die in het gebied toen ontstond. Ten noorden van kern van Castricum lag toen het wat oudere Bakkum. In de loop van de tijd ontstonden er meerdere bewoonde plekken. Net naast de eigenlijke kern van Castricum werd in de 11e eeuw al een kerk neergezet, er moet dan al enige bewoning zijn geweest denkt men, toch is daar weinig van teruggevonden tot op heden. Om de kerk, tegenwoordig de Nederlands Hervormde Kerk, de Dorpskerk, ontstond samen met de groei van Castricum weer een eigen buurt, de Kerkbuurt. Castricum en Kerkbuurt werden vrij snel als één plaats gezien, maar vanaf 18e eeuw werd Kerkbuurt ook wel geduid als een buurtschap die wel direct onderdeel was van Castricum. Castricum groeide na de groei ten gevolge van de bouw van de kerk eeuwenlang nauwelijks meer.

Wel ontstonden er meerdere woonplekken. Ten noorden van Castricum ontstonden Duinzijde, Kleibroek en Noord-End. In het oosten ontstonden Oosterbuurt en Heemstee. Tussen Duinzijde en Bakkum ontstond ook nog het plaatstje Schulpstet. Deze plaats was ontstaan rondom de los- en- laadplek van schelpen voor de kalkovens en- branderijen. Tussen Noord-End en Oosterbuurt ontstond er een eigen buurtje rondom een molen en dijk, deze wordt de Molendijk genoemd. Castricum heeft altijd als hoofdplaats gefungeerd van de kleinere plaatsen.

Bakkum was lang een eigen plaats, en dat lang ook als onderdeel van huize Egmond, in 1613 ging het gebied over aan de heer Johan van Oldenbarneveldt. Zo werd Bakkum een vrije heerlijkheid. De heer Nicolaas Geelvinck koopt in 1749 als ambachtsheer van Castricum deze heerlijkheid op. Sindsdien zijn Castricum en Bakkum aan elkaar gekoppeld. Tijdens de Tweede Coalitieoorlog was Castricum een slagveld tussen de Britten en Russen. De Slag bij Castricum vond plaats op 6 oktober 1799.

In de loop van de 20e eeuw zette de groei zich in van Castricum. Het slokte al vrij snel Duinzijde en Kleibroek, deze plaatsen verdwenen dan ook snel als eigen plaatsduiding. Later om de echte groei van de Randstad op te vangen groeide het nog sneller. Zo werden ook de Schulpstet, Molendijk, Noord-End en deels Oosterbuurt opgeslokt.

Ook Bakkum ligt sinds het einde van de 20e eeuw vast aan het dorp Castricum maar anders dan de andere plaatsjes wordt nog als eigen dorp gezien. Oosterbuurt, Schulpstet, Molendijk en Noord-End worden vaak nog wel geduid als buurtschap. Noord-End en Molendijk liggen in de nieuwbouw van Castricum-Oost. Schulpstet ligt ingeklemd tussen Bakkum en Castricum. Het noordelijke deel van Oosterbuurt is ook onderdeel van de nieuwbouw van Castricum maar het zuidelijke deel wordt als buitengebied gezien, de oorspronkelijke bewoning van voor de groei van Castricum is behouden gebleven. Vanaf dit deel van Oosterbuurt loopt ook de straat de Heemstederweg (ook wel kortweg Heemstede) de gemeente Heemskerk binnen. Net voorbij Oosterbuurt is de kleine buurtschap Heemstee nog zichtbaar.

Oorsprong en betekenis van de plaatsnaam

Over de oorsprong van de plaatsnaam doen verschillende versies de ronde. Zo zou het mogelijk worden geacht dat de naam "Castricum" afkomstig is van het Latijnse "Castor", hetgeen bever betekent maar de meesten achten de kans klein dat deze betekenis overleefd zou hebben. Dit mede omdat in de 17e eeuw deze betekenis al de ronde doet maar dan verwijzend naar het feit dat de betekenis niet Latijns maar Grieks is, de Griekse benamingen voor 'bever' en 'wijk'. Zaanlants Arkardia uit 1658 spreekt over als de plaats als zijnde een huis ter verering van een Griekse Castor.

Een andere bekende bewering is dat de naam 'Castricum' afkomstig is van de Latijnse woorden 'castri locus', wat 'legerplaats' zou betekenen, en dan met name als zijnde een Romeins legerplaats. Maar de locatie van Castricum was in de Romeinse tijd ver buiten de grenzen van het rijk en er is nooit een permanent Romeins legerkamp (Latijns castra) geweest. Toch is de kans er dat de Latijnse afleiding toch kan kloppen maar dan wel van veel later in de tijd. Naast een legerplaats zou het ook kunnen duiden op een algemene 'kamp'. Omdat de vaste bewoning van de plaats pas in de 13e eeuw is vastgesteld door de archeologische bevindingen en de eerste vermelding van de plaats stamt uit de 10e eeuw wordt niet onmogelijk wordt geacht dat er voordat er van vaste bewoning sprake was dat het gebied waarin de plaats is gelegen als een kampplek, eventueel zelfs voor een leger werd gebruikt.

Verder zou de benaming wel eens afgeleid zijn van de persoonsnaam 'Karst(en)'. De benaming zou een logisch gevolg kunnen zijn van het opkomen van de Hollanders, vooral als zijnde Christelijke Friezen en Franken, in dit gebied, het gebied van Egmond ligt ook niet al te ver van deze plaats af. Karst en Karsten is een veel gebruikte Christelijke naam door Franken destijds die afgeleid is van een Gallo-Romaanse naam. Karst(en) is dan ook al terug te vinden in de 10e eeuw als een gebruikte persoonsnaam in de betreffende regio, zoals onder meer terug te vinden is in Plaatsnamen in Noord-Holland en het werk van Dick Blok.

Economie

Castricum kent een sterke toerismesector dankzij haar ligging. Het heeft duinen en strand bij Bakkum en Castricum aan Zee. De camping in Bakkum gold lang als toevluchtsoord voor Amsterdammers. Er is daarnaast watersport bij het Alkmaardermeer bij Akersloot. De bollenvelden met Hortus Bulborum in Limmen zijn daarnaast een attractie. De tuinbouw en vooral de teelt van bloembollen in Limmen bestaat sinds circa 1900. Een groot deel van de inwoners van Castricum zijn echter forenzen naar Amsterdam.

Samenstelling gemeenteraad

De gemeenteraad van de gemeente Castricum bestaat uit 23 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 2002:

Gemeenteraadszetels
Partij	2002	2006	2010
VVD	4	6	5
Gemeente- en Dorpsbelang	8	4	3
PvdA	3	5	3
CDA	4	3	3
GroenLinks	3	2	2
Castricum Kern(en) Gezond	-	3	4
D66	1	-	2
De Vrije Lijst	-	2	1
Totaal	23	25	23

Overige plaatsen binnen de gemeente

Dorpen:

• Akersloot
• Bakkum
• Bakkum-Noord
• Castricum aan Zee
• De Woude
• Dusseldorp
• Limmen

Buurtschappen:

• Boekel
• Duin en Bosch (Landgoed en woongebied)
• Heemstee
• Klein Dorregeest (gedeeltelijk)
• Kogerpolder (gedeeltelijk)
• Molendijk
• Noord-Bakkum
• Noord-End
• Oosterbuurt
• Oosterzij (gedeeltelijk)
• Schulpstet
• Starting
• Stierop

Aangrenzende gemeenten

Aangrenzende gemeenten
Bergen	Heiloo en Alkmaar	Schermer
		Graft-De Rijp
	Heemskerk	Uitgeest

Geboren

• Theo van den Boogaard (1948), striptekenaar
• Kees Luyckx (1986), voetballer
• Harm van der Meulen (1925-2007), (vakbonds)bestuurder en politicus
• Arjan de Zeeuw (1970), voetballer
• Tom Zoontjes (1985), voetballer
• Steffie Zoontjes (1990), zangeres (Popstars)
• Robin Martens (1992), actrice (GTST)

Millennium Gemeente

Castricum is een Millennium Gemeente.

Zustergemeente

Castricum heeft één zustergemeente: Balatonfüred in Hongarije.

Zie ook

• Slag bij Castricum
• Dorpskerk
• Lijst van rijksmonumenten in Castricum (plaats)
• Lijst van rijksmonumenten in Castricum (gemeente)

Mediabestanden

Zie de categorie Castricum van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.

52° 33' NB 4° 39' OL