Catacombencultuur
Met de catacombencultuur (ca. 2800-2200 v.Chr.) wordt een cultuur uit de vroege bronstijd bedoeld in wat nu Oekraïne is. De cultuur was verwant met de jamnacultuur en is eigenlijk meer een verzamelnaam voor een aantal kleinere verwante archeologische culturen.
De economie bestond hoofdzakelijk uit veeteelt, maar er is ook wat graan gevonden. Er waren echter kundige specialisten, vooral op het gebied van de metaalbewerking.
De naam is afgeleid van de begrafenisgewoonten. Deze komen overeen met die van de jamnacultuur, maar er werd een holle ruimte opzij van de hoofdschacht gemaakt, een 'catacombe' dus. In een kleine minderheid van de graven zijn ook meebegraven resten van dieren aangetroffen. In bepaalde graven was er een typisch gebruik om een masker van klei over het gezicht van de dode te maken, wat een duidelijke maar misschien niet correcte associatie met het beroemde gouden dodenmasker uit Mycene oproept.
Het is niet duidelijk welke taal er gesproken werd. Binnen de context van de koerganhypothese van Marija Gimbutas is een Indo-Europese component moeilijk te ontkennen, vooral in de latere stadia. Het is verleidelijk de voorlopers van het Grieks, Armeens en de Paleo-Balkantalen hier te plaatsen, en dat zou bepaalde overeenkomsten mooi verklaren. Minder lang geleden stelde de Oekraïense archeoloog V. Kulbaka dat de late jamnacultuur van ca. 3200-2800 v.Chr., vooral de Budzhak, Starosilsk, en Novotitarovka, de Grieks-Armeens='Arische' (= Indo-Iraanse) voorlopers (Graeco-Arisch en Graeco-Armeens) vertegenwoordigde en de Catacombencultuur die van de 'verenigde' (tot ca. 2500 v.Chr.) en daarna 'gedifferentieerde' Indo-Iraniërs. De catacombencultuur werd vanaf ongeveer de 17e eeuw v.Chr. verdrongen door de srubnacultuur, die in verband wordt gebracht met een Iraanse expansie of met de Cimmeriërs (afwisselend ondergebracht bij Iraniërs, Thraciërs en Kelten).
[bewerken] Literatuur
- J. P. Mallory, "Catacomb Culture", Encyclopedia of Indo-European Culture, Fitzroy Dearborn, 1997.
- V. Kulbaka, "Indo-European populations of Ukraine in the paleometallic period", Mariupol 2000. ISBN 966-7329-30-5
 |
Zie de categorie Catacomb culture van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
