Catalonië

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Catalonië

Regio van Spanje
(Details)
Situering
Land	Spanje
Algemeen
Oppervlakte	32.114 km²
Inwoners	7.354.411 (228,80/km²)
Hoofdstad	Barcelona
Politiek
President	José Montilla Aguilera (PSC)
Overig
Volkslied	Els Segadors
Talen	Spaans, Catalaans en Aranees.
Tijdzone	+1
Website	Generalitat de Catalunya
Spanje

Rozenverkopers op Sant Jordi in Barcelona

Catalonië (Catalaans: Catalunya, Spaans: Cataluña, Aranees: Catalonha) is een van de 17 autonome regio's van Spanje met als hoofdstad Barcelona. Het heeft een inwonertal van meer dan 7,3 miljoen.

Catalonië ligt in het noordoosten van Spanje aan de kust van de Middellandse Zee en heeft een kustlijn van 580 kilometer die bestaat uit de Costa Brava, Costa del Maresme, Costa del Garraf en de Costa Dorada. De regio grenst in het zuiden aan de Comunidad Valenciana, in het westen aan Aragón en in het noorden aan Frankrijk en Andorra.

Het heeft drie officiële talen: Catalaans, Spaans en Aranees dat gesproken wordt in de Val d'Aran, een regio in de Catalaanse Pyreneeën. Het is een van de drie welvarendste regio's van Spanje. Catalonië heeft een sterk ontwikkelde eigen identiteit en het gebruik van de Catalaanse taal wordt door de deelstaatregering sterk gepropagandeerd.

Catalonië viert op 23 april het feest van de patroonheilige, Sant Jordi. Volgens de traditie krijgen op die dag vrouwen een roos en mannen een boek. In Barcelona staan op deze dag overal bloemenstalletjes en boekenkraampjes.

[bewerken] Catalonië in Spanje

Een deel van de Catalanen ziet Catalonië liefst onafhankelijk. Volgens het "Autonomiestatuut van Catalonië 2006" wordt het niet alleen als een van de 17 autonome regio's van Spanje beschouwd, maar ook als een nationaliteit. Het is echter geen apart land. Het is onderdeel van Spanje, ook al wordt het in de Spaanse Constitutie omschreven als een natie. De Spaanse regering heeft hier echter aan toegevoegd dat deze omschrijving puur taalkundig is en politiek of juridisch van geen enkele waarde, aangezien de Spaanse Grondwet slechts één natie erkent, het Koninkrijk Spanje.
In 2006 diende de Partido Popular (PP) bij het Spaanse Hooggerechtshof, een verzoek tot herziening in van de term 'natie' voor Catalonië. De PP acht de omschrijving als een natie (Catalonië), binnen een andere natie (Spanje) inconstitutioneel en daarom in strijd met de Grondwet. Het Spaans Constitutioneel Hof heeft nog geen uitspraak gedaan.

[bewerken] Bestuurlijke indeling

Provincies van Catalunya

Comarca's van Catalunya

Catalonië bestaat uit vier provincies (cijfers 2008):

De vier provincies zijn onderverdeeld in 41 comarca's. De comarca's werden voor het eerst door de Generalitat gebruikt in 1936, maar raakten daarna door de Spaanse Burgeroorlog en de daaropvolgende dictatuur van Francisco Franco in de vergetelheid. In 1987 werd het gebruik van de comarca's opnieuw als extra territoriale indeling (provincies én comarca's) gelegaliseerd en officieel gemaakt.

Zie ook de comarca's van Catalonië

[bewerken] Geschiedenis

Zie Geschiedenis van Catalonië voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het gebied dat nu bekendstaat als Catalonië, is net als de rest van het Iberisch Schiereiland overheerst door vele volkeren: de Grieken, Carthagenen, Romeinen, Visigoten, Moren en ook de Fransen gedurende enkele korte periodes.

De Catalaanse cultuur ontstond pas in de Middeleeuwen, onder heerschappij van de Graven van Barcelona en het Koninkrijk Aragón. Catalonië was een belangrijke maritieme macht en breidde het Rijk van Catalonië en Aragón uit door handel en strijd met de Comunidad Valenciana, de Balearen, het zuiden van Italië, Sardinië, Sicilië en delen van Griekenland. In 1469 trouwden Koningin Isabella I en Koning Fernando II van Aragón. Castilië en Catalonië/Aragón werden echter niet in één groot koninkrijk verenigd.
De Catalanen hielden hun eigen wetten, maar deze zelfstandigheid verdween langzaam maar zeker. Catalonië verloor een groot aantal oorlogen, waardoor de macht steeds meer in Madrid gecentraliseerd werd. Het belangrijkste verlies was de Spaanse Successieoorlog na het overlijden van Koning Carlos II in 1700. De Catalanen wilden toen een lid van de Oostenrijkse Habsburg-dynastie als opvolger, terwijl Koning Carlos II voor het Franse Huis Bourbon gekozen had. De Catalaanse troepen werden echter gedwongen tot overgave op 11 september 1714 en Felipe V werd de nieuwe koning van het land. Kort daarna werden alle Catalaanse politieke instituten en het Catalaans door hem verboden en kwam Catalonië onder militair gezag van de nieuwe koning.

In de tweede helft van de 19e eeuw werd Catalonië een belangrijk industrieel centrum. Tijdens de Tweede Spaanse Republiek, opgericht in 1931, kreeg de regio zelfs meer onafhankelijkheid door middel van een officieel statuut. Aan deze opkomst kwam echter een abrupt einde door het begin van de Spaanse Burgeroorlog en de daaropvolgende dictatuur van generaal Francisco Franco. Alles wat Catalaans was, of beter gezegd alles wat volgens de dictator niet-Spaans was, was in deze periode strikt verboden. Overtredingen werden zwaar bestraft. Catalaanse boeken mochten vanaf de jaren 40 wel weer gedrukt worden, maar niet voor publiekelijk gebruik.

Catalaanse Opstand, 1842

Na de dood van Franco in 1975 kwam voor Spanje een einde aan 36 jaar dictatuur. Drie jaar later kreeg de regio weer een sterker eigen cultureel karakter en iets meer politieke onafhankelijkheid. Tegenwoordig is Catalonië een van de drie belangrijkste autonome regio's van het land, met name door de grote internationale aantrekkingskracht van metropool Barcelona.

Op 22 december 1979 kreeg Catalonië een onafhankelijkheidsstatuut. Sindsdien wordt het erkend als een autonome regio binnen het Koninkrijk Spanje. Op 9 augustus 2006 werd een nieuw statuut door de Spaanse regering aanvaard. Sindsdien is Catalonië zelfs een "natie" binnen Spanje. De term 'natie' laat echter te wensen over, aangezien zeer onduidelijk is wat dat precies voor de regio inhoudt. Zeker is wel dat de Catalaanse cultuur, vanuit de politiek, zeer sterk gestimuleerd wordt.

[bewerken] Economie

Catalonië is van oudsher een van de meest industriële regio’s van Spanje. De Catalaanse economie groeide van 2004-2005 dan ook 3,3 % sneller dan het gemiddelde Spaanse groeipercentage. Catalonië zorgt voor meer dan 20 % van het Spaanse totale BBP of Bruto Binnenlands product. De belangrijkste industrieën zijn de bouw, textiel, dienstverlening en toerisme. Catalonië is de populairste vakantiebestemming van Spanje: in 2005 kwamen meer dan 13,2 miljoen toeristen naar de regio, meer dan 25 % van het totale aantal bezoekers aan Spanje en 12,7 % meer dan in 2004. De meeste bezoekers gingen naar toeristische badplaatsen aan de Costa Brava en de Costa Dorada, naar de stad Barcelona of naar de Catalaanse Pyreneeën om te skiën. Barcelona is op het gebied van vastgoed de duurste stad van Spanje: op 31 december 2005 kostte één vierkante meter grond in Barcelona 3700 euro. De aandelenbeurs van de stad, "Bolsa de Barcelona", is, na die van Madrid, de grootste van het land.

Het BBP van Catalonië was in 2005 € 157 biljoen en het BBP per inwoner € 26.550. Het economische- en financiële centrum van Catalonië is zonder twijfel Barcelona.

De Catalaanse economie heeft een sterk industrieel profiel:

• Primaire sector: 2,8 %
• Secundaire sector: 37,2 %
• Tertiaire sector: 60 %

Het BBP groeit gemiddeld met 2,5 %. 33 % van het land wordt gebruikt voor de landbouw. De meest verbouwde gewassen zijn maïs, (wijn)druiven, olijven en granen.

[bewerken] Taal

Catalaanse taalgebied

zie Catalaans (taal) voor het hoofdartikel over dit onderwerp

In Catalonië zijn er drie officiële talen: het Catalaans, het Spaans en het Aranees. In de hoofdstad Barcelona wordt er Spaans en Catalaans gesproken, maar op plattelandsgebieden komt het voor dat de bevolking geen Spaans spreekt. Het Aranees wordt gesproken in de Val d'Aran in het noord-westen van Catalonië.

Het Catalaans is een Romaanse taal taal en lijkt ook veel op andere Romaanse talen als Spaans, Frans en Italiaans. Het is afkomstig uit het volkslatijn, terwijl het Spaans daarentegen 'afstamt' van het burgerlijke of aristocratische Latijn. De uitspraak, grammatica en zinsconstructie van het Catalaans en het Spaans verschillen hierdoor aanzienlijk.

Het Catalaans is, officieel, de eerste taal van Catalonië, nog voor het Spaans. In Spanje zelf wordt deze laatste taal daarom aangeduid met Castiliaans ((es) Castellano): het is niet de taal van geheel Spanje en is dus ook niet "Spaans" te noemen (niet alleen Catalonië heeft officiëel een andere taal, ook in het Baskenland en Galicië worden andere talen gesproken).

In de geschiedenis van Spanje zijn er grote periodes waarin het gebruik van het Catalaans werd onderdrukt, voor het laatst onder de dictatuur van Franco. De Catalanen werden toen verplicht Castiliaans te gebruiken. Sinds de val van zijn regime in 1975 is het Catalaans in ere hersteld en wederom een officiële taal in Catalonië.

Vandaag de dag propageert de Catalaanse regering, de Generalitat de Catalunya, het gebruik van het Catalaans ten koste van het Spaans. Het onderwijs wordt nog maar in beperkte mate in het Spaans aangeboden. Overheidsinformatie wordt primair in het Catalaans aangeboden. Daarnaast zijn Catalaanse media, ziekenhuizen, banken, restaurants wettelijk verplicht om informatie in het Catalaans beschikbaar te hebben.
De Catalaanse taalpolitiek is zwaar omstreden. Er bestaat grote verdeeldheid over hóe belangrijk de taal eigenlijk is. Voorstanders van de taalpolitiek achten het beleid nodig om de Catalaanse taal en cultuur te bewaren, tegenstanders wijzen op de geldverspilling en de verminderde kennis van het Spaans, een wereldtaal, ten gunste van een regionale taal.

De derde officiële taal van Catalonië is het Aranees. Dit is een Romaanse taal die kan worden gezien als een dialect van het Franse Occitaans. De taal wordt gesproken door de ongeveer 7500 inwoners van de Val d'Aran in de Pyreneeën. Buiten deze relatief kleine regio wordt de taal niet of nauwelijks gesproken.

[bewerken] Gebruik

Bijna 95 % van de inwoners zegt de taal te kunnen verstaan (gegevens 2001). Minder dan de helft kan de taal schrijven; in 1986 was dat slechts 31 %. Tijdens de dictatuur van Franco was het verboden om Catalaans te gebruiken anders dan in huiselijke kring. Ook het bezit van boeken in het Catalaans was verboden.

In 2003 heeft de regering van Catalonië een onderzoek gedaan naar het gebruik van het Catalaans in het privé-leven. Gebleken is dat weliswaar 50,1 % de taal elke dag gebruikt, maar dat 55 % het Catalaans zelfs niet binnen de familie gebruikt.
Dat veel inwoners van Catalonië geen Catalaans spreken wordt mede veroorzaakt doordat in de jaren 60 en 70 van de vorige eeuw velen vanuit andere delen van Spanje naar Catalonië verhuisden en nooit Catalaans hebben geleerd. Hier zat zelfs een bewuste politiek van Franco achter. Hierdoor hebben veel inwoners van Catalonië spaanstalige ouders die geen Catalaans spreken: ze 'switchen’ voortdurend tussen Catalaans en Spaans. Buiten de familiekring gebruikt slechts 48 % het Catalaans om onbekenden aan te spreken, tegen 41,7 % het Spaans en 8,6 % afwisselend in beide talen.

Catalaans wordt niet alleen in Catalonië gesproken, maar ook in de Comunidad Valenciana, de Balearen en een klein deel van Aragón. Buiten Spanje wordt het, op zeer bescheiden schaal, ook gesproken in de Roussillon in Frankrijk (vandaag de dag gelegen in het departement Pyrénées-Orientales en aangeduid als Catalunya Nord) en Alghero op Sardinië. Andorra is het enige land ter wereld waar Catalaans de officiële voertaal is.

[bewerken] Klimaat

Catalonië kent aan de kust een mediterraan klimaat met zachte winters en warme zomers. In het binnenland zijn de winters, door de verminderde invloed van de zee en de aanwezigheid van bergen, kouder. De Catalaanse Pyreneeën die tot bijna 3500 meter hoog reiken, kennen een bergklimaat. De hoge Pyreneeën kennen 's winters veel sneeuw en zelfs in de zomer kan er sneeuw blijven liggen. Het aangename klimaat aan de kust en de koude winters in de bergen, op korte afstand van Barcelona, trekt veel zomer- én wintersporttoerisme.

De neerslag in de Pyreneeën valt onregelmatig. Om uitdroging van de lager gelegen gebieden te voorkomen, zorgen stuwmeren (Spaans: embalses; Catalaans: pantalles) voor regulering van de watervoorziening.

Klimaatgrafiek van Lerida

Klimaatgrafiek van Barcelona

[bewerken] Werelderfgoedlijst

Catalonië heeft verschillende cultuurgoederen op de Werelderfgoedlijst van UNESCO laten plaatsen:

• Het klooster Santa María de Poblet, in Poblet in de provincie Tarragona
• De Romaanse kerken in de vallei Vall de Boí, in de provincie Lerida
• Het archeologische ensemble van het vroegere Romeinse Tarraco in Tarragona
• Palau de la Música Catalana - concertgebouw in Barcelona
• Hospital de Sant Pau, ziekenhuis in Barcelona
• Sagrada Família van Antoni Gaudí in Barcelona
• Park Güell van Antoni Gaudí in Barcelona
• Palau Güell van Antoni Gaudí in Barcelona
• Casa Milà van Antoni Gaudí in Barcelona
• Cripta Colònia Güell van Antoni Gaudí in de Santa Coloma de Cervelló

[bewerken] Natuur

Coma Oriola

Landschap van Aigüestortes

Klooster op Montserrat

La Serra del Cadí

De rivier de Foix

Catalonië heeft een zeer afwisselend landschap, bestaande uit bergen, rotskusten, uitgestrekte velden en rivierdelta's, waarvan de belangrijkste de Ebrodelta is.

[bewerken] Natuurreservaten

• Aigüestortes en Sant Maurici Meer (Officieel Nationaal Park)
• Alt Pirineu
• Cadí-Moixeró
• Cap de Creus
• Delta de Llobregat
• Delta del Ebro
• Els Ports
• Garraf
• La Garrotxa (Vulkaanterrein)
• Montsant
• Montseny
• Montserrat
• Muntanyes de Prades
• Sant Llorenç de Munt & La Mola

[bewerken] Bergen in Catalonië

[bewerken] Catalaanse Pyreneeën

• 3141 m: Pica d'Estats
• 3048 m: Pic de Sotllo
• 3033 m: Pic de Comaloforno
• 3015 m: Besiberri Nord
• 3014 m: Punta Alta de Comalesbienes
• 3010 m: Tuc de Molières
• 2983 m: Pic de Peguera
• 2952 m: Punta Senyalada
• 2949 m: Pic de Subenuix
• 2946 m: Coma Pedrosa
• 2945 m: Pic de Canalbona
• 2933 m: Gran Tuc de Colomores
• 2911 m: Puig Pedrós

[bewerken] Catalaans kustgebergte

• 1712 m: Montseny
• 1515 m: Puigsacalm
• 1442 m: Caro
• 1345 m: El Negrell
• 1343 m: Mola de la Bota
• 1236 m: Sant Jeroni (Montserrat)
• 1203 m: Tossal de la Baltasana
• 1163 m: Roca Corbatera
• 1181 m: L'Espina
• 1120 m: Mola dels Quatre Termes
• 1104 m: La Mola
• 1057 m: Montcau

[bewerken] Rivieren in Catalonië

• Ebro: 910 km
• Garona: 647 km
• Segre: 265 km
• Llobregat: 167 km
• Ter: 167 km
• Fluvià: 70 km
• Francolí: 60 km
• Gaià: 59 km
• Muga: 58 km
• Tordera: 55 km
• Besòs: 53 km
• Valira: 44 km
• Foix: 41 km
• Onyar: 34 km

[bewerken] Kusten

De ruige kust van de "Costa Brava" staat bekend als een van de mooiste kusten van Spanje. Het zuidelijke uiteinde van deze kustlijn bestaat uit zeer toeristische badplaatsen zoals Lloret de Mar, Calella en Blanes. Jaarlijks trekken duizenden jongeren uit Noord-Europa naar deze dorpen voor hun zomervakantie. De rest van de Costa Brava is wat minder toeristisch en biedt rustigere locaties, waar ook gedoken kan worden, zoals Empúries en de Islas Medes.
Ook de badplaats Salou aan de Costa Dorada is de gehele zomer een Noord-Europese vakantiekolonie. Buiten de zeer drukke toeristische trekpleisters biedt de Costa Dorada ook nog rustige stranden en natuur.

[bewerken] Geologie

Zie ook: Geologie van de Pyreneeën

De regionale geologie van Catalonië wordt gekenmerkt door grote verscheidenheid, zowel in lithologie (type gesteente) en geologische ouderdom als in geomorfologie. Ruwweg valt Catalonië in te delen in drie geologische gebieden:

• Pyreneeën
• Stroomgebied van de Ebro
• Catalaans Kustgebergte

Deze drie gebieden hangen samen wat betreft ontstaan, maar zijn toch erg verschillend:

• De Pyreneeën zijn een gebergte dat ontstaan is bij de botsing van de Iberische microplaat tegen en langs de Euraziatische plaat. Het noorden van Spanje raakte het zuiden van Frankrijk, een collisie die begon ten tijde van het vroege Tertiair (zo'n 60 miljoen jaar geleden). Het Iberisch Schiereiland kwam niet recht noord-zuid met Frankrijk in botsing; er vond rotatie plaats. De Iberische plaat lag verder westelijk dan het gebied ten zuiden van Frankrijk en deze sinistrale beweging (het Franse deel beweegt dan relatief westwaarts ten opzichte van het Spaanse deel -en andersom-) wordt gerepresenteerd door een geologische breuk (zijschuiving) die in de Axiale Zone van de Pyreneeën wordt teruggevonden. Voorafgaand aan de botsing van Iberia en Europa, ontstonden in de Pyreneeën grote granitische complexen, zoals de Maladeta-graniet. Ook ontstonden voorlandbekkens aan weerszijden van de Pyreneeën. Op grotere schaal zijn het Aquitaans bekken en het Ebro-bekken hier het gevolg van. Op kleinere schaal en dichter bij de interne zone van de Pyreneeën ontstonden zogenaamde piggy-back basins. Dit zijn bekkens in de meer distale gedeeltes van gebergten waarin grootschalige overschuivingsbreuken worden gevormd, vaak "glijdend" op een laag steenzout in de ondergrond.
• Het Ebro-bekken is een rivierbekken dat pas laat gevormd werd zoals we het nu kennen. Ten tijde van het Eoceen en Oligoceen was er geen verbinding met de Middellandse Zee en stroomden de rivieren die van de Pyreneeën afwaterden naar het westen, uitmondend in de Atlantische Oceaan. Door erosie en tektonische opheffing veranderde de loop van de rivieren en stroomden uit in een grotere rivier, de Ebro.
• Het Catalaans Kustgebergte is een gebergte van Paleozoïsche en Mesozoïsche ouderdom. Het bestaat uit kalken en schisten. Door erosie is het gebergte niet meer erg geaccidenteerd, maar de breuken die zich in de ondergrond bevinden, werden wel gereactiveerd tijdens het Eoceen. Dit vormde hernieuwde opheffing en het sedimentaire brongebied voor de nu als berg uitstekende Montserrat.

Een traditionele "Fideuà"

[bewerken] Gastronomie

De Spaanse keuken kent regionale verschillen, zoals de Catalaanse keuken. De hoofdingrediënten van de traditionele Catalaanse keuken zijn rijst, peulvruchten, vis, zeevruchten, bouillon, vele soorten worsten of embutidos zoals fuet en llonganissa, noten en groenten als tomaten, aubergine, paprika, courgette, knoflook en uien, het liefst zo vers mogelijk. Een goed voorbeeld van de invloed van de Pyreneeën en andere bergstreken op de Catalaanse gastronomie is het enorme aantal soorten kazen, worsten en paddenstoelen die daar vandaan komen. Opvallend is dat ook pasta tot de Catalaanse keuken behoort, met name macarrons, cannelloni en lasagne worden veel gegeten, in tegenstelling tot in de rest van Spanje.

In Catalonië eet men, net als in sommige andere delen van Zuid-Europa om 14:00/15:00 (àpat) en om 21:00/22:00 (sopar) dat meestal bestaat uit een voorgerecht, hoofdgerecht en nagerecht. Een aantal typische Catalaanse gerechten zijn:

• Calçotada: gegrilde "calçots", of een unieke soort groene uien die alleen in Catalonië wordt verbouwd. Het seizoen begint jaarlijks in januari/februari, wanneer veel Catalanen speciaal naar het plaatsje Valls afreizen om de "beste" calçots te kunnen eten. Deze groente wordt gegeten met een andere Catalaanse delicatesse, romesco saus, gemaakt van de typisch Catalaanse gedroogde nyorapepers, amandelen, knoflook en peper;
• Escalivada: urenlang gegrilde Mediterraanse groenten, zoals paprika, aubergine, courgette en ui met erg veel olijfolie en wat azijn;
• Escudella i carn d'olla: : :een typisch Catalaanse winterstoofpot met knoflook, kikkererwten, witte bonen, groene kool, de pilota of gehaktbal en verschillende soorten worst. Tal van andere ingrediënten kunnen toegevoegd worden. De escudella of het kookvocht wordt met rijst of deegwaren als soep gegeten; de carn d'olla als hoofdschotel. Vlees en groenten worden ook als 2 afzonderlijk schotels opgediend;
• Fideuà: de traditionele Catalaanse versie van de Valenciaanse paella, zonder rijst, maar met een dunne soort vermicelli en veel schelpdieren;
• Pa amb tomàquet: oftewel: Brood met tomaat. Meestal gaat het om een snede licht-geroosterd brood (bijvoorbeeld pa de pagès) dat eerst ingewreven wordt met knoflook, daarna met tomaat en tenslotte 'overgoten' met olijfolie.
• Vermeldenswaard is de mar i muntanya-keuken waarbij zee en vasteland harmonisch samengaan.

Officieel beschermde wijnstreken van Catalonië: 1) Alella, 2) Conca de Barberà, 3) Costers del Segre, 4) Empordà, 5) Montsant, 6) Penedès, 7) Pla de Bages, 8) Priorat, 9) Tarragona, 10) Terra Alta

Ook aioli (all-i-oli), een knoflooksaus van olijfolie wordt veel gegeten. Net als vrijwel alle andere Spaanse steden en regio's maakt men in Catalonië een groot aantal typische zoetigheden, waaronder "Coca de Sant Joan" (een zoete koek die op de dag van Sant Joan (24 juni) wordt gegeten), "panellets" en "neules". De "Crema catalana" lijkt op de Catalaanse versie van de Franse crème brûlée, maar is net iets anders. Er is ook een eigen soort nougat: torró.

[bewerken] Wijnen

Catalonië is een van de belangrijkste wijnstreken van Spanje en staat met name bekend om haar cava of Catalaanse, op champagne lijkende, schuimwijn. Cava is een DO waarvan de producenten over verschillende Spaanse streken verspreid zijn. De bekendste producenten zijn Codorníu en Freixenet. Wijnstreken in Catalonië zijn Alella, Bages, Catalunya, Conca de Barberà, Empordà, Costers del Segre, Montsant, Penedès, Priorat, Tarragona en Terra Alta. Alle hebben ze een oorsprongsbenaming: DOCa of Denominación de Orígen Calificada voor de Priorat -Priorat en Rioja zijn de enige wijnen die deze benaming mogen vermelden- of DO of Denominación de Orígen voor de andere.

[bewerken] Transport

[bewerken] Trein

Spoorwegen van Catalonië

Vliegveld van Barcelona

De spoorlijnen in Catalonië, beheerd door RENFE, leiden uiteindelijk vrijwel allemaal naar Barcelona, dat op alle gebieden het belangrijkste en drukste verkeerspunt van de regio is. Vanuit Barcelona bestaan directe treinverbindingen naar Lerida, Tarragona, Gerona/Figueres en de verschillende badplaatsen aan de kust (Cercanías Renfe). Verder vertrekken er uit Barcelona dagelijks treinen naar onder andere Madrid, A Coruña, Bilbao, Valencia, Sevilla, Alicante, Málaga en Zaragoza. Vanuit Lerida bestaat er een hogesnelheidslijn, de AVE, die de stad in slechts 2 uur met Madrid verbindt. Ook Barcelona zal worden aangesloten op deze lijn die de stad ook met Parijs zal verbinden. In december 2005 werd door de Generalitat een 20-jarenplan gepresenteerd voor de aanleg van 1100 kilometer nieuwe treinverbindingen, waarvan een groot deel uit hogesnelheidslijnen zal bestaan.

[bewerken] Vliegvelden

Catalonië heeft drie luchthavens die worden gebruikt voor passagiersvervoer:

• Aeropuerto Internacional de El Prat: Het vliegveld van de stad Barcelona, veruit de grootste en belangrijkste luchthaven van Catalonië. Meer dan 30,2 miljoen reizigers maakten gebruik van het vliegveld in 2008. Er bestaan lijnvluchten naar bijna alle Spaanse luchthavens, veel grote Europese steden en naar een beperkt aantal intercontinentale bestemmingen waaronder New York City, Philadelphia en Buenos Aires.
• Aeropuerto de Girona: Het vliegveld van de stad Gerona, waar in 2008 meer dan 5,5 miljoen mensen gebruik van maakten. Hiervandaan vertrekken lijnvluchten naar, onder andere, Eindhoven, Rotterdam, Londen, Parijs, Rome, Oslo en Brussel Zuid (Charleroi). De grote groei van de afgelopen jaren dankt deze luchthaven aan de lowcost carriers zoals Ryanair.
• Aeropuerto de Reus: Dit kleine vliegveld, gelegen op 3 kilometer afstand van Reus en 13 kilometer van Tarragona, had in 2008 nog geen 1,3 miljoen passagiers te verwerken, afkomstig van slechts acht luchtvaartmaatschappijen. Er vertrekken binnenlandse vluchten naar, bijvoorbeeld, Gerona, Palma de Mallorca en buitenlandse naar Londen, Eindhoven, Frankfurt (Hahn), Brussel, Boekarest en Dublin. Het grootste aantal bestemmingen, veertien van de in totaal achttien, wordt door Ryanair gevlogen.

[bewerken] Wegen

Catalonië heeft veel doorgaande wegen naar de rest van het land. De verbindingen zijn over het algemeen goed. Diverse van deze wegen zijn autovía of autopista.

Zie ook de Lijst van belangrijke wegen in Catalonië

[bewerken] Media

Catalonië is samen met de Comunidad de Madrid de belangrijkste ‘mediaregio’ van Spanje. De Catalaanse media bestaan uit kranten, radio- en TV-zenders, zowel in het Catalaans als in het Spaans, en in sommige gevallen tweetalig zoals de krant El Periódico/El Periòdic die een dagelijkse Spaanse én Catalaanse editie op de markt brengt. Een ander speciaal geval is de Spaanse zender TVE2, die sommige programma’s in het Catalaans uitzendt.

[bewerken] Catalaanse TV-stations

• TV3
• 3/24
• Canal 300
• 8TV
• K3/Canal33
• BTV

[bewerken] Catalaanse kranten

• Avui: (Catalaans)
• La Vanguardia: (Spaans)
• El Periódico/El Periòdic: (Spaans en Catalaans)
• El Mundo Deportivo (Spaans)
• Diario Sport (Spaans)

Buiten bovengenoemde kranten zijn er ook gratis kranten, waaronder Metro, ADN en 20 Minutos die alle in het Spaans worden geschreven met een aantal artikelen in het Catalaans. Ook verschijnen er regionale kranten die alle in het Catalaans worden geschreven.

[bewerken] Sport

Camp Nou, stadion van FC Barcelona

Catalonië heeft een sportcultuur, al sinds het einde van de 19e eeuw, toen de eerste grote sportclubs werden opgericht. De meest beoefende sporten zijn voetbal, zwemmen, tennis, wielrennen en atletiek/fitness. Catalonië heeft verder een zeer natuurlijke omgeving voor sporten als skiën, in de Catalaanse Pyreneeën, La Mola op slechts 50 kilometer afstand van Barcelona of Andorra en voor duiken (vooral aan de Costa Brava).

De bekendste professionele Catalaanse sportverenigingen zijn de voetbalclubs FC Barcelona, RCD Espanyol en Gimnàstic de Tarragona die alle in de Spaanse Primera División spelen. De belangrijkste sportevenementen die in Catalonië zijn georganiseerd, zijn de Olympische Zomerspelen 1992 en de Mediterraanse Spelen van 1955. Ook werden een aantal wedstrijden van het WK Voetbal 1982 in Barcelona gespeeld. Jaarlijkse evenementen zijn de Grand Prix Formule 1 van Spanje en de Grand Prix MotoGP van Catalonië op het "Circuit de Catalunya" in Montmeló.

[bewerken] Zie ook

• Sabadell
• Antoni Gaudí
• Catalaans modernisme
• Catalaanse taal
• Comarca's van Catalonië
• Costa Brava
• Costa Dorada
• Generalitat de Catalunya
• Gerona
• Lerida
• Pyreneeën
• Salvador Dalí
• Spanje
• Tarragona
• Manresa

[bewerken] Externe links

• Website van de Generalitat de Catalunya
• Catalaans Instituut voor de Statistiek

Autonome gemeenschappen van Spanje
Andalusië · Aragón · Asturië · Balearen · Baskenland · Canarische Eilanden · Cantabrië · Castilië-La Mancha · Castilië en León · Catalonië · Extremadura · Galicië · La Rioja · Madrid · Murcia · Navarra · Valencia Autonome steden: Ceuta · Melilla

Voor meer mediabestanden zie de categorie Catalonia van Wikimedia Commons.