Cel (biologie)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

In de biologie is de cel de kleinste eenheid waaruit ieder organisme of levend wezen is opgebouwd en die alle genetische informatie van dat organisme bevat.

Alle planten, dieren, schimmels en bacteriën bestaan uit cellen. De cel bestaat onder meer uit een celmembraan, dat de inhoud omgeeft, het cytoplasma waarin (behalve bij bacteriën) een celkern aanwezig is. Het cytoplasma bestaat zelf uit cytosol en celorganellen. Er zijn ook levende wezens die slechts uit één cel bestaan: de eencelligen. Bij bacteriën, schimmels en planten komt naast het celmembraan ook nog een celwand voor terwijl een dierlijke cel alleen door een celmembraan omgeven is.

Inhoud 1 Indeling 2 Diagram van een typische dierlijke cel 3 Diagram van een typische plantencel 4 Externe links

[bewerken] Indeling

• Prokaryoten (pro=voor; karyon=kern)
  • Deze groep bevat de meeste soorten op aarde, hiervan zijn de bacteriën het meest bekend.
  • Geen celkern
  • Geen organellen, zoals mitochondria, geen plastiden zoals bladgroenkorrels, geen vacuolen of vesikels
  • Circulaire chromosomen in het cytoplasma
  • Grootte: 0,5 - 3 micrometer
  • Celdeling door binaire deling, zelden door knopvorming
  • Bacteriën
    • Wel een celwand
    • Celwand bevat mureïnen
  • Archaea
    • Enkelvoudige celmembraan
    • Celwand bevat glycoproteïnen (evenals eukaryoten)
• Eukaryoten (Eu=goed, echt; karyon= kern)
  • Celkern
  • Organellen, zoals mitochondria (eukaryoten zijn aeroob), bladgroenkorrels, vacuolen en vesikels
  • Lineaire chromosomen in de celkern
  • Celwand bevat glycoproteïnen
  • Groter dan 3 micrometer
  • Schimmels
    • Wel een celwand
    • Geen bladgroenkorrels
    • Grotendeels haploïd
  • Planten
    • Wel een celwand
    • Wel plastiden zoals chloroplasten: bladgroenkorrels (al zitten niet in elke cel van het meercellig organisme noodzakelijkerwijs bladgroenkorrels; bijvoorbeeld in sommige wortelcellen)
    • Meestal 1 grote vacuole
    • Gevarieerde levenscyclus. Vaak diploïd met een korte haploïde fase (zoals vaatplanten) maar ook met een lange haploïde fase en een korte diploïde fase komt voor (zoals mossen) of polyploïd
  • Dieren
    • Geen celwand
    • Meerdere kleinere vacuolen
    • Geen bladgroenkorrels
    • Diploïd

Afbeeldingen van een plantencel en een bacterie. Deze weergaven zijn heel schematisch.

De microscoop en later de donkerveldmicroscoop en de fasecontrastmicroscoop maakten het mogelijk cellen te ontdekken en de samenstelling en opbouw ervan te bestuderen; de elektronenmicroscoop heeft het aanvankelijke simpele model van de bouw van de cel geweldig verfijnd.

[bewerken] Diagram van een typische dierlijke cel

Organellen:

1. Nucleolus (celkernlichaampje)
2. Nucleus (celkern)
3. Ribosomen
4. Blaasje
5. Ruw endoplasmatisch reticulum (ER)
6. Golgi-apparaat
7. Microtubule
8. Glad endoplasmatisch reticulum (ER)
9. Mitochondriën
10. Peroxisoom
11. Cytoplasma
12. Lysosoom
13. Centriolen

[bewerken] Diagram van een typische plantencel

Organellen (en enkele andere belangrijke structuren)

1. Nucleolus
2. Nucleus (celkern)
3. Ribosomen (in ruw ER)
4. Chloroplast
5. Leukoplast
6. Endoplasmatisch reticulum (ER)
7. Golgi-apparaat (Golgisysteem)
8. Cytoskelet
9. Mitochondrium
10. Vacuole
11. Cytoplasma
12. Celmembraan
13. Peroxisoom
14. Celwand
15. Plasmodesmata
16. Cytoskelet

[bewerken] Externe links

• Cell Biology - Graphics
• Geschiedenis, hoofdtypen, bouw, de plantencel
• Cel met uitleg van de onderdelen